ने. सं. ११४६ अनलाथ्व नवमी -

आत्मनिर्भरताया अभ्यास

गुबले गुबले झीत संकट वइ, अबले अबले झीसं थःगु हे तुतिइ दनेमाः धइगु कथं आत्मनिर्भरताया अभ्यास यानाच्वनागु दु । २०४५ सालय् भारतं छुं नं कथंया सामान छ्वया महःसें नाकाबन्दी तःगु इलय् व २०७२ सालया तःभुखाय् लिपा भारतं आकाझाकां झीत सामान छ्वया महःसें अघोषित रुपं नाकाबन्दी तःगु इलय् नं झी नेपाःमि जनतां थःगु हे कथं आत्मनिर्भर गुकथं जुइफइ धइगु अभ्यास सुरु यानागु नं खः ।

अझ बिरोध कथं सिं च्याकाः चिया दायेकाः त्वनाः भारतीय राजदूतावासया न्ह्यःने खुल्ला रुपं चिया त्वनेगु ज्याझ्वः व भारतीय राजदूतावास मार्फत् हे प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीयात संगठनात्मक रुपं ज्ञापनपत्र लःल्हायेगु ज्या तकं अब्ले जूगु खः । छगू कथं झीत क्वत्यलेत स्वयेवं वा झीत नाकाबन्दीया चाप लायेवं झीसं छु यात धाःसा आत्मनिर्भर जुइ, गथे यानाः जीवन हनेमाः धइगु पाठ धाःसा इलय् ब्यलय् झीसं सयेका च्वनागु दु धायेमाः ।

आः नं भारतपाखें वइगु तरकारीइ विषादी ल्वाक ज्याना वयाच्वंगु वा अखाद्य चीज तयाः बांलाः खने दयेकाः झीगु स्वास्थ्यनापं खेलबाड यानाच्वंगु वाः चायेवं भारतीय सामान दुत हयेगुलिं प्रतिबन्ध तयातःगु दु । खास यानाः न्हिया न्हिथंया तरकारी व सिसाबुसाय् थुकथं रंग भरे याइगु व नये मजिइगु कथं इन्जेक्शन तकं तया हइगु कारणं झीगु स्वास्थ्य भज्यंक हे स्यनीगु खँ पिहां वयेवं अज्याःगु सामग्रीयात पनेमाःगु अवस्था ब्वलंगु खः ।

भारतं आपालं थासं वइगु थज्याःगु सिसाबुसा व तरकारीइ थथे रंग इला हइगु, वासः तया हइगु वा इन्जेक्सन तकं सुयाः विषादीया रूपय् झीत नकाच्वंगु धइगु प्रमाणित जुइवं आः उगु सामग्रीयात परीक्षण मयाकं दुत कायेमखु धकाः झी थःपिसं सामान दुमकायेगु ज्या यानाच्वंगु खः । उकिं यानाः झीत छुं भतिचा मछिनाच्वन ।

छगू ल्याखं नेपाः प्रयोग यायेगु थाय् थें यानाः झीत नकीगु थ्व सिसाबुसा व तरकारीइ नये हे मजिउगु सामग्रीत छ्यलाः नकाच्वंगु कारणं थ्व इलय् भारतं वइगु फलफूल व तरकारीया ट्रकयात पनेमाःगु अवस्था वयाच्वंगु खः । तर झी ताः ई न्ह्यःनिसें थथे मेपिसं बिउगु नयेगु बानी हे लगे जुइधुंकूपिं जूगु ल्याखं झीथाय् अज्याःगु सिसाबुसा व तरकारीया प्रशस्त उत्पादन जू धइगु तकं झीसं मसिइ धुुंकल ।

भारतं वइगु सिसाबुसा व तरकारीया थासय् थन झीगु थःगु हे बुँइ उत्पादन जुइगु तरकारी व सिसाबुसा नयाः स्वच्छ जुयेगु स्वत धाःसा कन्हय् झीगु आयश्रोत नं अप्वइगु व मेपिनि भरय् म्वाये मालिगु अवस्था तकं मवइगु खनेदु ।

अःपुगु उपाय न्याना नयेगु जक यानाच्वनागु कारणं झीगु कःसिइ, झीगु क्यबय् व झीगु बुँइ सइगु थीथी कथंया सिसाबुसा व तरकारी तकं झीसं भारतं वइगु न्यायेगु काइदा स्वयाच्वनापिं खः । आः न्हापा नीतकाया छगू किलो वःगु गोलभेडा सछि व नीतक थ्यनाच्वंगु दु । थ्व झीथाय् हे जक उत्पादन जूगु शुद्धगु जक तरकारी झीसं नयेमाःगु बाध्यताया कारणं ब्वलंगु बजार भाः खः ।

नेपाः भूपरिबेष्ठित देय् जूगु हुनिं आपालं चीजय् आत्मनिर्भर जुइगु निंतिं झीत थाकुइगु स्वाभाविक खः । अथे खःसां न्हापा न्हापा कृषि उत्पादन वा वा, छ्व, कःनि, दुसि आदिया निंतिं धाःसा झी परनिर्भर जूगु मदु । आः हे जक थन उत्पादन यायेगु क्षमता दयेकं दयेकं पिनें हयाः न्याना नयेगु चलन वःगु कारणं जक थथे झी पिनं वःगु सामान अःपुक न्यानाः हयेगु चलन यानाच्वनापिं खः ।

आः हे नं झी बुँ यानाः वा सयेका नयापिं खः । चाय् सःगु गोलभेडा, तरकारी व सिसाबुसा नया हे म्वानाच्वनापिं खः । थ्व ल्याखं झीथाय् उलि कठीन अवस्था वइगु सम्भावना हे मदु । यदि झी थःगु तुतिइ दनेमाः धइगु ज्ञानयात उपयोग याइपिं जुल धाःसा आः नं हिमाल, पहाड व तराईया आपालं जग्गाय् उपयोग यानाः उत्पादनयात अझ अप्वः यायेगुलि छप्तिं हे लिउने लाइपिं मखुनि ।

थ्व ल्याखं नेपाल छगू परनिर्भर जुइमाःगु देय् मखु, आत्मनिर्भर जुइफुगु देय् खः धइगु सीदु । आः हानं भारतय् सरकारं चिनीया भावय् अनुदान बीगु क्रम जारी हे यानातःगु कारणं नेपाःया चिनी उत्पादनय् समस्या ब्वलंगु दु । थन उत्पादन जुइगु चिनी स्वयां अन उत्पादन जुइगु चिनी न्यायेगु इलय् झीत व्यापारिक रूपं थइगु जुया नं थाँैं झीथाय् उत्पादन बन्द यानाः पिनं चिनी हयाः नयेगु चलन अप्वःगु दु ।

थ्व छगू ल्याखं झीत परनिर्भर यायेत स्वःगु खनेदु । मखु धइगु खःसा ला अन छगू किलो चिनिइ सरकारं झिंछतका दां अनुदान बिल धकाः झीसं थःगु चिनी उद्योग बन्द यायेमाःगु हे छाय् ? भारतया चिनीलिसें नेपाःया चिनी उद्योगतय्सं प्रतिस्पर्धा याये फइमखु । थन उत्पादन याइगु इलय् थिके जुइगु व अन अनुदानया कारण जक बजार भाः तसकं दनीगु खनेदया नं झीत समस्या ब्वलनाच्वंगु खः ।

चिनी थें चिकं हे नं इलय् ब्यलय् उखे दनीगु कारणं उखें थुखे हइगु व उखें स्वयां थुखे चिकं दनीगु इलय् उखें वःगु चिकं हाकनं थुखें उखे यंकाः अबैध ब्यापार जुइगु खः । वंगु दँय् थथे हे भारतीय चिनीलिसें झीसं चिनीइ प्रतिस्पर्धा याये मफइगु खने दयेवं नेपालं भारतीय चिनीइ प्रतिवन्ध तयाबिउगु खः ।

आः ला सिसाबुसा व तरकारीइ तकं प्रतिवन्ध तयेमाःगु स्थिति ब्वलन । उकिं झीसं गथे थन हे उत्पादन जूगु चिनी नयेगु यानाः आत्मनिर्भर जुइगु उपाय मालेत ताःलाःगु खः । आः नं भारतं वइगु सिसाबुसा व तरकारीया थासय् थन झीगु थःगु हे बुँइ उत्पादन जुइगु तरकारी व सिसाबुसा नयाः स्वच्छ जुयेगु स्वत धाःसा कन्हय् झीगु आयश्रोत नं अप्वइगु व मेपिनि भरय् म्वाये मालिगु अवस्था तकं मवइगु खनेदु ।

मखुत धाःसा झीत मभिंगु व दंगु वा रंग इलाः वासः तयाः वा इन्जेक्सन हे बियाः पाके यानातःगु सिसाबुसात नकाः जूसां झीगु स्वस्थ्यलिसें भारतीय पक्षं म्हितेगु ह्वताः चूलानाच्वनी । आत्मनिर्भर जुइगु थौंया मू पक्ष खः । कन्हय् झीसं लाथेंपाथें यानाः उत्पादन जूगु सामान स्वयां अप्वः प्रयोग यानाः पिनेयापिंपाखें सामानया माग याकेगु वातावरण हे मवयेकेत नं परनिर्भर जुइगुपाखें बचे जुइगु स्वयेमाः ।

मखुत धाःसा थौं भचा मगाः मचाः जूथाय् कन्हय् झन् झन् हे मचाः मगालं थाय् कयाबी । थज्याःगु अवस्थाय् आत्मनिर्भरताया न्ह्यसः व नेपालया आर्थिक जीवन बारे ध्यान तयाः छु यात धाःसा झीसं दीर्घकालीन रुपं थ्व देय्या भविष्य बांलाके फइ धइगु खँय् एकचित्त जुयाः बिचाः याये ।