सीया भ्रमण गुलि सुनिश्चित ?
येँ – मित्रराष्ट्र चीनया राष्ट्रपति भ्रमण नेपालया निंतिं व्यग्र प्रतीक्षाया विषय जुयाच्वंगु खः । चिनियाँ राष्ट्रपतिया नेपाः भ्रमण गुबलय् जुइ धयागु चर्चा नेपाली सञ्चारमाध्यमय् न्यनाच्वंगु तःदँ हे दयेधुंकल । सञ्चार माध्यमय् जक मखु, नेपालीतय् दथुइ नं चिउताःया विषय जुयाच्वगु खः ।
ताःईया प्रतीक्षा लिपा आः धाःसा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिंग नेपाः वइगु निश्चित धयाथें जूगु खँ थौंकन्हय् जुयाच्वंगु बहस व चर्चा परिचर्चा सीदु । असोजया अन्तिम वालय् वय्कः नेपाः वइगु सूचं थीथी सञ्चार माध्यमं पितबियाच्वंगु दु । विदेश मामिलाया जानकारतय्सं आलेख लिसें थीथी बिचाःत न्ह्यब्वसें भ्रमणया सम्भावना व सुनश्चिताया अभिव्यक्ति बियाच्वंगु दु ।
वय्कःपिनि बिचाः न्यनेबलय् मित्रराष्ट्र चीनया राष्ट्रपतिया नेपाः आगमन गुबलय् जुइ धयागु प्रतीक्षाया ई क्वचाःगु व याकनं हे वय्कःया नेपाः भ्रमण जुइगु खनेदु । वंगु भदौ २२ गते नेपाः झायादीम्ह चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी नेपालय् स्वन्हु च्वनादिल । थ्व भ्रमण नं चिनियाँ राष्ट्रपति जिनपिंगया भ्रमणया तयारी प्रक्रिया न्ह्याकेगु निंतिं जूगु खँ परराष्ट्र मन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीया अभिव्यक्तिपाखें सीदु ।
नेपाः झाःकुन्हु हे विदेशमन्त्री यीं नं छुं नेपाली प्रतिनिधित लिसे यानादीगु छगू अन्तक्र्रियाय् भ्रमणया सम्भावनाया बारे खँल्हाबल्हा यानादीगु खः । विदेशमन्त्रीया भ्रमण धुंकाः राष्ट्रपति सीया नेपाः भ्रमणया चर्चा शिखरय् थ्यंगु दु । नेपाल सरकारं औपचारिक रुपं घोषणा मयाःसां नं थीथी सञ्चार माध्यमतय्सं सीया नेपाल भ्रमणया तिथिमिति हे सार्वजनिक यायेधुंकूगु दु ।
थुलि जक मखु वय्कः नेपाः वयेधुंकाः छु गज्याःगु ग्वाहालि, सम्झौता व विकास परियोजनातय् हस्ताक्षर जुइगु धयागु बारे नं सञ्चार माध्यमय् वयाच्वंगु दु । परराष्ट्र मन्त्रालययं धाःसा उपयुक्त इलय् चिनियाँ राष्ट्रपति सीं नेपाः भ्रमण याइगु औपचारिक जानकारी बीगु धयाच्वंगु दु । नेपाःस्थित चिनियाँ राजदूतावासया धापू नं थज्याःगु हे कथंया दु ।
तर नेपाल सरकारया मेमेपिं अधिकारी, सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीया नेता व मन्त्रीतय् सार्वजनिक अभिव्यक्तिं धाःसा राष्ट्रपति सीया नेपाः भ्रमणया लगभग तयारी हे सुरु जूगु खनेदु । प्रधानमन्त्री व रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलं भदौया अन्तिम वालय् टोखाय् ग्वसाः ग्वःगु चिनियाँ राष्ट्रपति सीया नेपाः भ्रमणया इलय् केरुङ–येँ स्वाइगु झोर निसें जोरभञ्ज्यां जुयाः नुवाकोट पिचाइगु सुरु मार्गलिसे सतक दयेकेगु सहमति जुइगु खँ धयादीगु दु ।
चिनियाँ राष्ट्रपति सीं आधुनिक चीनया विकासय् देङ सियाओ पिंङ लिपा दकलय् चर्चाय् दुम्ह खः । चीनया वर्तमान आर्थिक विकासया शिलान्यास देङया खुला चीन नीतियात माने यानातःथें चीनयात आः विश्वया न्ह्यःने यंकेगु ज्यासीया बिआरआई थेंज्याःगु वृहत परियोजना व वर्तमान आर्थिक विकास हे खः
अथेहे उगु भ्रमणया इल्य् केरुङ–येँ रेलमागा निर्माणया औपचारिक प्रक्रियाया सुरुवात जुइगु जानकारी नं वय्कलं बियादीगु दु । उपप्रधानमन्त्रीया थ्व धापुतिं राष्ट्रपति सीया नेपाः भ्रमण निश्चित धयाथें खनेदु । चिनियाँ विदेशमन्त्री यीलिसेया द्विपक्षीय वार्ता लिपा परराष्ट्रमन्त्री ज्ञवालीं नं वार्ताया झ्वलय् सीया नेपाल भ्रमणया विषयय् खँल्हाबल्हा जूगु जानकारी बियादीगु दु ।
वय्कलं राष्ट्रपति सीया भ्रमण थ्यंमथ्यं निश्चित दुगु प्रतिक्रिया संवाददातातय्त बियादीगु दु । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीया औपचारिक निमन्त्रणाय् चिनियाँ राष्ट्रपति सीया नेपाः भ्रमण जुइत्यंगु खः । थौंकन्हय् देशय् जुयाच्वंगु चर्चा व सरकारया तयारी कथं वय्कःया भ्रमण जुल धाःसा ताःई लिपा मित्रराष्ट्र चीनया राज्यप्रमुख नेपाः भ्रमणय् वःगु जुइ ।
वय्कः २३ दँ लिपा नेपाः भ्रमणय् झायादीम्ह न्हापांम्ह चिनियाँ राष्ट्रपति जुयादी । वय्कःया भ्रमणया नेपालय् ताःई न्ह्यवनिसें प्रतीक्षा जुयाच्वंगुलिं नं ग्वाहालि व सम्झौताया थीथी विषयय् आवश्यक सहलह, व्यापक चर्चाव तयारी जुयाच्वंगु खः । प्रधानमन्त्री केपी ओली सत्ताय् वयेधुंकाः नं नेपालं चिनियाँ रोलया एजेन्डाया चर्चा यानादीगुलिं नं थ्व भ्रमणय् केरुङ–येँ रेलमार्ग सम्भाव्यता अध्ययन व विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डिपिआर) तयार यायेगु बारे निगू देय् दथुइ सम्झौता जुइफुगु अनुमान जुयाच्वंगु दु ।
अथेहे केरुङ–येँ सुरुङ मार्ग लिसें सतक निर्माणया विषयय् नं आवश्यक ग्वाहालि सम्झौता जुइफुगु अनुमान व्यापक जुयाच्वंगु दु ।छुं दँ न्ह्यव भारतं नेपालय् नाकाबन्दी तःबलय् निसें आम नेपाली नागरिकं वैदेशिक बन्द व्यापार व आधारभूत आवश्यक्ता आपूर्तिया निंतिं निकासया निगूगु विकल्प माला वयाच्वंगु दु । दक्षिणपाखे नेपाःया सीमाना खुला व सहज दु ।
तर व्यवहारय् धाःसा गुबलें गुबलें जटिलता वयाच्वंगु दु । थुकिया कारण आधारभूत आवश्यकताया निंतिं दक्षिणपाखे निर्भर जुइमालाच्वंगु वास्ताविकतां झीगु अर्थतन्त्र जक मखु नागरिकया जीवनयात तकं प्रभावित यानाच्वंगु दु । तर उत्तरी भूगोलया जटिलताया कारणं मित्रराष्ट्र चीनलिसेया सम्बन्धयात भौतिक रुपं स्वाये फयाच्वंगु मदु ।
दक्षिणपाखे थें सहज याये फयाच्वंगु मदु । उकिं नं राष्ट्रपति सीया नेपाः भ्रमणय् निगू देय् दथुइ कनेक्टिभिटीइ बः बीमाः धयागु माग सकलें नेपालीतय् दु ।नेपाली नागरिकतय्सं दकलय् इच्छा यानाच्वंगु विषय उत्तरी जःलाखःला लिसें भौतिक रुपं स्वायेगु धयागु खः । निगू पक्षीय समझदारीइ निगुलिं देशं छक्वलं हे औपचारिक भ्रमणया तिथि सार्वजनिक यायेगु कुटनीतिक परम्पराया कारणं नं सीया भ्रमणया तिथि सार्वजनिक याःगु मदुनि ।
तर नं चिनियाँ विदेशमन्त्रीया आःया औपचारिक भ्रमणया झ्वलय् सीया नेपाल भ्रमणयात केन्द्रविन्दुइ तयाः सहलह जुयाच्वंगु खँ धाःगु दु । सीया नेपाल भ्रमणया झ्वलय् जुइफुगु सम्झौता व समझदारीइ कोदारी राजमार्गया स्तरोन्नति, काठमाडौंया चक्रपथ विस्तार, मदन भण्डारी प्राविधिक विश्वविद्यालय दयेकेगु, किमाथाङ्का व तमोर जलविद्युत आयोजना निर्माण, किमाथाङ्का जोगबनी राजमार्ग, कोरला भञ्ज्याङ मार्ग निर्माण आदि विषय अप्वः चर्चाय् दु ।
तर थुकिया औपचारिक जानकारी धाःसा नेपाः सरकारं नं सार्वजनिक याःगु मदुनि ।नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीया विदेश विभागया उपप्रमुख विष्णु रिजालं थः चिनियाँ राष्ट्रपति नेपाः वइगु खँय् पूवंक आशावादी दुगु खँ धयादिल । वय्कलं कुटनीतिक तह व च्यानलतपाखें भ्रमणया प्रक्रिया बारे व्यापाक तयारी जुयाच्वंगु व निगू देय्या सरकारं नं आसन्न भ्रमणयात उच्च प्राथमिकता तयाः ज्या यानाच्वंगु सुचं वयाच्वंगु खँ धयादिल ।
नेपाल चीन दथुइया सम्बन्ध न्हापांनिसें हे बांलाना वयाच्वंगु दु व नेपालं नं चीनलिसे स्वापूयात महत्व बिया वयाच्वंगु खँ न्ह्यथँसें रिजालं नेपालय् न्ह्यागु हे राजनीतिक दलया सरकार दुसां नं छगू चीन नीति प्रति न्ह्याबलें अडिग जुया वयाच्वंगुलिं नेपाःया थ्व नीतियात चीनं उच्च मूल्यांकन याइगु खँ न्ह्यथनादिल ।
सन् १९९६ य् तत्कालिन चिनियाँ राष्ट्रपति जियान जेमिनं नेपाःया भ्रमण यानादीगु खः । थ्व धुंकाः चिनियाँ राष्ट्रपति तह पाखें नेपाः भ्रमण मजूनिगु अवस्थाय् सीया भ्रमण जुइत्यंगु खः । उकिं नं थ्व भ्रमणं यक्व चर्चा व चिउतां ब्वलंकाच्वंगु दु । राष्ट्रपति सीं सन् २०१६ य् नेपाल भ्रमण यायेगु तयारी जूगु खः ।
तर थ्व भ्रमणया अन्तिमपाखे वयाः दिउगु खः । उगु इलय् बंगलादेश जुयाः नेपाः वइगु कार्यतालिका दुगु खःसां लिपा जुइमफुत । अनं लिपा नेपाःया फुक्क सरकारं चिनियाँ राष्ट्रपतियात नेपाः हयेगु कुतः याःगु खःसां सफल जुइमफयाच्वंगु खः । थ्व विषयय् नेपाःया उच्च राजनीतिक तह व नेपाली सञ्चारं तइगु जिज्ञासाय् चीनया लिसः उपयुक्त इलय् नेपाः भ्रमण जुइ धयागु जक वयाच्वंगु खः ।
तर आः धाःसा औपचारिक लिसः स्वयां थहां वनाः निगू देय् दथुइ कुटनीतिक उचाइ ग्रहण याइगु ई न्ह्यःने वःगु खनेदु । चिनियाँ राष्ट्रपति सीं आधुनिक चीनया विकासय् देङ सियाओ पिंङ लिपा दकलय् चर्चाय् दुम्ह खः । चीनया वर्तमान आर्थिक विकासया शिलान्यास देङया खुला चीन नीतियात माने यानातःथें चीनयात आः विश्वया न्ह्यःने यंकेगु ज्यासीया बिआरआई थेंज्याःगु वृहत परियोजना व वर्तमान आर्थिक विकास हे खः धया वयाच्वंगु दु ।
थुकिं नं चीनया प्रभाव विश्वया न्हून्हूगु भुगालय् न्यना व नाच्वंगु दु । थौंकन्हय् चिनियाँ उच्चस्तरीय भ्रमण नेपालय् अप्वया वनाच्वंगु दु । विदेशमन्त्री धुंकाः चीनया विदेश विभागया प्रमुख सङ ताओ थौंकन्हय् नेपालय् हे दी । वय्कःया प्रतिनिधिमण्डल व नेकपाया नेतातय् दथुइ वै्रचारिक व द्विपक्षीय विविध विषयय् राजधानीइ सहलह जुयाच्वंगु दु ।
थ्व ज्याझ्वलय् नं राष्ट्रपति सीया भ्रमणया विषयय् सहलह जुइगु जुइ । थ्व हे महिनाया अन्तपाखे थ्यंमथ्यं निन्हु तक जुइगु धयातःगु भ्रमणया तयारीइ निगुलिं देशं सरकार लगे जुयाच्वंगु दु । व नेपाली नागरिक चिनियाँ राष्ट्रपति सीयात येँय् लसकुस यायेत आतुर जुयाच्वंगु दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS