डेंगू ल्वय् न्यन, सरकार गन ?

पतिं यानाः डेंगु ल्वय्या विरामीत अप्वया वनाच्वंगु दु । न्हापा तराई लागाय् जक दइपिं पति आः वयाः स्वनिगःजक मखु पहाडी लागाय् नं न्यना वनाच्वंगु दु । थुगु ल्वचं स्वनिगलय् नं आपालं मनूत प्रभावित जुयाः मनू सीगु तकया अवस्था ब्वलनाच्वंगु दु । तर सरकारं धाःसा ल्वय् नियन्त्रण यायेत छु यायेगु धइगु तकं क्वःछी फयाच्वंगु मदु ।

ल्वय् न्यनाः नेपाःया आपालं जिल्ला प्रभावित जुइधुंकूगु दुसा ८० हजार स्वयां अप्वः मनूत थुकिं प्रभावित जूगु तथ्यांक सरकारं हे पित बीधुंकूगु दु । अय्नं ल्वय् नियन्त्रण यायेगुपाखे धाःसा सरकारं खास हे चिउताः तयाच्वंगु खनेमदु । ल्वय्या बारे संघीय सरकारया जक मखु प्रदेश सरकार व स्थानीय सरकारं नं प्रभावकारी ज्या यायेफयाच्वंगु मदु ।

थ्व ल्वय् दकलय् न्हापां धरानय् खनेदुगु खःसा अन ल्वय् न्यंकीपिं पतियात इलय् नियन्त्रणय् यायेगु ज्या मयायेवं डेंगुया संक्रमण अप्वया वनाच्वंगु खः । विशेष यानाः धरानय् ल्वय् खने दयेधुंकाः पतिया ख्यें नष्ट यायेगु ज्या मयासे ‘फगिन’ धइगु कुँ छ्वाकेगु ज्या जक याःगु खः । तर थुकिं डेंगु सरे याइपिं पति नियन्त्रण मजूगु खँ सरकारं हे धाये धुंकूगु दु ।

सम्बन्धित मनूतय् धापूकथं उगु इलय् अन कुँ छ्वाकेगु पलेसा पतिया ख्यें दइगु थाय् मालाः उकियात नष्ट याःगु खःसा डेंगु ल्वय् थौं थुकथं महामारीया रूपय् खने मदइगु खँ धायेगु यानाच्वंगु दु । थौंकन्हय् येँय् नं थीथी थासय् डेंगु न्यंकीपिं पति नियन्त्रण यायेगु नामय् फगिन ग्यास छ्वाकेगु यानाच्वंगु दु । तर थुकिं नं ल्वय् नियन्त्रण जुइ फयाच्वंगु मदु ।

३ नम्बर प्रदेश सरकारं सदनय् जरुरी महत्वया प्रस्ताव दर्ता यानाः डेंगु ल्वय् नियन्त्रणया निंतिं थीथी अभियान न्ह्याकेगु घोषणा यायेधुंकूगु दु । तर घोषणा याःगु थ्व ज्याझ्वः गबलय् कार्यान्वयनय् वइ धइगु न्ह्यसः नं ब्वलनाच्वंगु दु ।

बरु डेंगु न्यंकीपिं पतिया महामारी झन् जक अप्वया वनाच्वंगु दु । मेमेगु पति नियन्त्रण यायेगु निंतिं छ्वाकेगु यानाच्वंगु फगिन ग्यास प्रभावकारी मजूगु ला द हे दु । उकिं मेगु असर नं लाकीगु खँ सरकारं धायेधुंकूगु दु । फगिन ग्यास दम ल्वय् दुपिं व मस्तय्गु निंतिं तसकं ग्यानापूगु धकाः स्वास्थ्य मन्त्रालयं धाःगु जक मखु, उकियात छ्यलेमते धकाः निर्देशन तकं बीधुंकूगु दु ।

तर उकियात छ्यलेगु ज्या दिकूगु धाःसा मदुनि । धरानय् फगिन ग्यास छ्यलाः डेंगु ल्वय् न्यंकीपिं पति नियन्त्रण मजू बरु न्हापा हे पतिं गन गन ख्यें थ्वयातःगु खः अज्याःगु थाय् मालाः उकियात नष्ट याःगु खःसा आः गुकथं डेंगुं माहामारीया रुप काःगु खः अज्याःगु अवस्था मवइगु खँ सम्बन्धित मनूतय्सं धायेगु यानाच्वंगु दु ।

आः स्वनिगलय् नं डेंगुया ल्वय् न्यंकीपिं पतिं गन गन ख्येँ थ्वइगु खः अज्याःगु थाय् मालाः उकियात नष्ट याये हथाय् जुइधुंकूगु दु ।
अथे ला ३ नम्बर प्रदेश सरकारं सदनय् जरुरी महत्वया प्रस्ताव दर्ता यानाः डेंगु ल्वय् नियन्त्रणया निंतिं थीथी अभियान न्ह्याकेगु घोषणा यायेधुंकूगु दु ।

तर घोषणा याःगु थ्व ज्याझ्वः गबलय् कार्यान्वयनय् वइ धइगु न्ह्यसः नं ब्वलनाच्वंगु दु । केन्द्र सरकारं आतक नं ल्वय् नियन्त्रणया बारे ठोस योजना दयेके फयाच्वंगु मदुसा मेखे प्रदेश व स्थानीय सरकारतय्सं नं ठोस योजना दयेकेगु ज्या धाःसा याये फयाच्वंगु मदु ।

देय्या बछिं मल्याक जिल्लाय् ल्वय् न्यना वनाच्वंसां नं उकियात नियन्त्रण यायेत माःगु ठोस योजना दयेके मफुगु धइगु स्वास्थ्य क्षेत्रय् झी गन थ्यनाच्वन धइगु यचुक सीकेफु । छगू निगू जिल्लाय् ल्वय् न्यनाः वनेवं उकियात नियन्त्रण यायेगु निंतिं योजना दयेकेगु ज्या सरकारं तत्काल यायेमाःगु खः ।

थुकी सरकार चुके जूगु जक मखु सरकारं जनताया स्वास्थ्ययात कयाः बेवास्ता हे याःगु खः धकाः धायेमाःगु अवस्था ब्वलनाच्वंगु दु । सरकारं छुं नं कथं ज्या मयाःगुलिं यानाः संसदय् तकं थुकिया बारे सः थ्वयेकेत सांसदत बाध्य जुयाच्वंगु दुसा स्वास्थ्य मन्त्रालयपाखें डेंगु ल्वयया बारे माक्व जनचेतना थनेगु ज्या नं जुयाच्वंगु मदु ।

थ्व धइगु सरकार जनताया स्वास्थ्यपाखें विमुख जुयाच्वंगु छगू दसु खः । खतुं सरकारं यानाच्वंगु हरेक ज्यायात स्वयेगु खःसा योजना दयेका स्वयां नं हचुवा तालं यानाच्वंगु आपालं दसि झीगु न्ह्यःने दु । तर जनताया स्वास्थ्यय् तकं थुभनं उदासिन जुइगु धइगु तःधंगु विडम्बना खः धायेमाः ।

अझ नं डेंगुयात कयाः जनतां आपालं खँ मसिउ । तर सरकारं जनचेतना थनेगु धकाः धयाच्वंगु दु । गुलि रफ्तारं डेंगु ल्वय्या बारे जनतायात सचेत यायेमाःगु खः उकथं छुं हे ज्या नं जुयाच्वंगु मदु । जनता दथुइ ल्वय्यात कयाः छगू कथंया सन्त्रास ब्वलनाच्वंगु दु । तर उगु सन्त्रासयात चीकेत तकं सरकार असफल जुयाच्वंगु दु ।

गुलिसिनं डेंगुं यानाः मनू सी हे सी धइगु खँ धायेगु यानाच्वंगु दुसा गुलिसिनं डेंगु उलि ग्यानापुगु ल्वय् मखु धकाः नं धायेगु याना हयाच्वंगु दु । थ्व नितां खँया दथुइ गुगुं तारतम्य मिले जुयाच्वंगु मदु उकियात कयाः नं जनतायात यथार्थ जानकारी याकेमाःगु थौंया आवश्यकता खः । तर थुलि ज्या यायेगुलिइ नं स्वंगुलिं तहया सरकार असफल जुयाच्वंगु दु ।

ल्वय् थाय्थासय् गाक्कं न्यना वनेधुंकल, गुलिखे थासय् मनू नं सी धुंकल, अले ल्वय्यात कयाः जनताया दथुइ झन् जक ग्याःचिकु अप्वयाः वनाच्वंगु दु । थुगु ग्याःचिकुयात न्यूनीकरण यायेगु निंतिं नं सरकारं तत्काल छुं ज्या यायेमाः । ल्वय् नियन्त्रण यायेगु हाथ्या देय्न्यंकं ब्वलनाच्वंगु इलय् सर्वसाधारण जनतायात ल्वय्या बारे पूवंक जानकारी जक बी फुगु खःसां नं जनता सचेत जुयाः ल्वचं कइगुपाखें बचे जुइगु खइ ।

जनचेतना ब्वलंकेगु ज्या गाक्कं हे लिबाये धुंकूगु दु । अथेखःसां नं अझ नं ल्वय् निरन्तर रूपं न्यना वनाच्वंगु व मेगु निलातक ल्वय् न्यंकीपिं पति दयाच्वनीगु खँ वयाच्वंगुलिं नं ल्यं दुगु इलय् सर्वसाधारण जनतायात ल्वचं बचे यायेगु दायित्व पूवंक हे सरकारया खः । मेता खँ ल्वय् म्हसीकेत माःगु हि आदि जाँच यायेत माःगु ‘किट’ तकं सरकारी अस्पतालय् मदु धइगु खँ वयाच्वंगु दु ।

थज्याःगु अवस्थाय् ल्वचं महामारी रूप कयाच्वंगु इलय् आवश्यक किट तकं सरकारी अस्पतालय् मदु धइगु खँ मेगु विडम्बना खः  । तर अज्याःगु किट निजी अस्पतालय् धाःसा याउँक न्याये दु ।

निजी ख्यःया अस्पतालं छगू किटया न्यादुगं अप्वः ध्यबा कयाः मियाच्वंगु दु । थन नं सरकार छाय् चुके जुयाच्वन धइगु न्ह्यसः ब्वलनाच्वंगु दु । सरकारं माक्व किट तकं सरकारी अस्पतालय् बीमफुगु धइगु जनताया स्वास्थ्यप्रति पूर्णरुपं गैर जिम्मेवार जूगु हे खः धकाः धायेमाः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS