नेवाः म्हसीका संस्कृति जक मखु भाषा नं

नेपाल संवत् न्हूदँया उमंग सकसियां न्ह्यःने वयाच्वंगु दु । नेपाल संवत्या न्हूदँ हनेगु ज्याझ्वः न्हापा नेवाःतय्गु दथुइ जक लिकुनाच्वंगु खःसा लिपा नेपालभाषा मंकाः खलःया ‘भिंतुना’ आन्दोलनं थुकियात देशब्यापी जक मखुसें अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् हे थ्यंका बीधुंकूगु दु । नेवाःतय्सं हनीगु स्वन्ति नखःया दुने म्हपुजा कुन्हु हनीगु थुगु नेपाल संवत्या न्हूदँया लसता सकल नेपाःमितय्गु आत्म गौरवनाप स्वानाच्वंगु नखः जुया बिउगु दु ।

उमंग व उत्साहया पर्व जुया बिउगु दु । नेपाल संवत्या न्हूदँ हनीपिं नेवाःतय्त छगू इलय् राज्यं ‘विखण्डनवादी’ धकाः दमन यायेगु यानाच्वंगु थासय् आः सरकार प्रमुख हे प्रमुख अतिथिकथं वयाः थुकिया विशेष समारोहयात सम्बोधन यायेगु याना वयाच्वंगु थुगु अभियानया उपलब्धिकथं नं कायेगु जुयाच्वंगु दु ।

नेवाःत नेपाःया आदिवासी जक मखुसें नेपाः राष्ट्रयात विश्वय् बिस्कं पहिचान बियाः थःपिनिगु म्हसीका विश्वय् बय्बय् यायेफुगु जाति खः । नेवाःत नेपाःया आदिवासी जूगु कारणं हे उमिगु हरेक कृति राष्ट्रनाप स्वानाच्वंगु जुल । नेपाः राष्ट्रया नामय् थःपिन्त स्वानाः थःपिनिगु आत्मीय गौरव ब्वलंकेत ताःलाःपिं नेवाःत हे जुयाच्वन ।

उकि हे इमिसं ल्हाइगु भाय् नेपालभाषा, इमिसं च्वइगु लिपि नेपाल लिपा अले इमिसं छ्यलीगु संवत् नेपाल संवत्या नामं ख्याती कयाच्वन । तर ईया अन्तराल लिसेलिसें थुकी नं छुं हिउपाः वयाच्वंगु वास्तविकता खः । उकथं हे नेवाःतय् दथुइ स्वयम् स्वाभिमानया कमीया कारणं थुकिया महत्ता थुइके मफयाः थुपिं फुक्कं हे बुलुहुँ बुलुहुँ ध्याकुंचाय् लाःवंगु वास्तविकता खः ।

नेवाः लिपि, भाषा, संवत्या महिमा न्हंकेगु ज्याय् राज्या नीतिया ल्हाः दुगु ला जु हे जुल, तर थुकिया सम्बन्धित पक्षत, स्वामित्व कयाच्वंपिं नेवाःतय्गु ध्यान नं मवनाच्वंगु खनेदु । थुकिया कारणं नेवाःतय् पुर्खां नीस्वना थकूगु आपालं सम्पदा, संस्कृति न्हना वनाच्वंगु दु । ल्यं दनिगु सम्पदा, संस्कृति प्रीत नं नेवाःतय्सं गर्व याये मफुगु कारणं थ्व म्हो जुजुं वनाच्वंगु दु ।

विदेशय् जुइगु थीथी नेवाः ज्याझ्वः वा
मंकाः म्हपुजा, न्हूदँया ज्याझ्वःस नेवाःभाय्या ब्यापक छ्यलाबुला, म्होति निं नेवाःतय्गु दथुइ हे जक जूसां अप्वयेका यंकेमाःगु आवश्यकतायात पिने च्वंपिं संस्कृतिप्रेमी नेवाःतय्सं वाःचायेकीगु विश्वास याये ।

नेवाःतय्गु आदिभूमि स्वनिगः खः । आः नेवाःत देय्न्यंकं जक मखु, विश्वया कुंकुलामय् थ्यनेधुंकूगु दु । नेपाः दुने हे नं बसाइँ सरे जुयावंपिं नेवाःत अनया स्थानीय रहनसहनपाखें प्रभावित जुयाः भाय् ल्हायेगु त्वःतेधुंकूगु दु । नेवाः भाय् मथूपिं नेवाःत नेपाः दुने हे अप्वया वनाच्वंगु तथ्यांक पिदनाच्वंगु दु ।

अझ थुपिं मेमेगु जातिया संस्कृति, धर्म, कला व रहनसहनपाखें प्रभावित जुयाः थःपिनिगु मौलिक रितिथिति, नखःचखः हनेगु संस्कृति नं ल्वःमंका वनाच्वंगु दु । अथे खःसां थुपिं थःपिंत नेवाः खः धायेकेगु गर्व ल्यंकाच्वंगु दु । लिपांगु इलय् नेवाः म्हसीकाया अनेक कला संस्कृति व नखःचखः हनाः थुमिसं थःपिंत नेवाः धकाः मेमेगु समुदाय दुने म्हसीका बिया वयाच्वंगु दु ।

स्वनिगः लगायत देश व विदेशय् च्वनाच्वंपिं नेवाःतय्सं थःपिनिगु म्हसीका पित बीगु निंतिं नेवाः कला, संस्कृतियात बिस्कं बिस्कं न्ह्यब्वया वयाच्वंगु दु । थःपिनिगु मौलिक भाय् नेवाः भाय् छ्यलेत ताःमलाःसां थःपिं नेवाः जूगुया गर्व हे अज्याःगु संस्कृति, सम्पदा नालेगु याना वयाच्वंगु खः ।

थःपिनिगु बिस्कंया म्हसीका पित बियाः थःपिनिगु मौलिक संस्कृति दुने नेवाः सभ्यता न्ह्यब्वयाः थःपिं प्राचीन जातियापिं मनूत खः धयागु क्यनेगु कुतः जुयाच्वंगु खः । थौंकन्हय्या दकले विकसित देय् धयातःगु अमेरिका देय् कोलम्बसं लुइके न्ह्यः हे नेपाः दुने कला सभ्यतां जाःगु येँ, यल, ख्वपया लाय्कू निर्माण जुइधुंकूगु वास्तविकता खः ।

विश्वन्यंकंया नेवाःतय्सं आः थःपिनिगु म्हसीका न्ह्यब्वयेगु निंतिं नेवाः कला, सम्पदा, रहनसहन, संस्कृति नखःचखःयात माध्यमकथं
छ्यला वयाच्वंगु दु । नेपाल संवत् न्हूदँया लसताय् अनेक उत्सवया ज्याझ्वःलिसें देश विदेशय् नेवाःतय्सं म्हपुजा यायेगु, स्वन्ति नखः झःझः धायेक हनेगु याना वयाच्वंगु दु ।

अझ उलि जक मखु, लिपांगु इलय् देश विदेशय् नेवाःतय्स थःपिनिगु बिस्कं म्हसीका न्ह्यब्वयेगु झ्वलय् थीथी नखःचखः हनेगु, यँयाःया इलय् कुमारी रथ सालेगु, व नखःकथं यःमरि, माय् वः, चतांमरि नयाः नेवाः नसाज्वलंयात नं थःपिनिगु म्हसीका माध्यमकथं विदेशय् प्रचार यानाच्वंगु अति लसताया खँ खः ।

थुकी नेवाः जातिया म्हसीका जक मखुसें समग्रकथं नेपाः देय्या हे गरिमा अप्वयेकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु ।तर देश विदेशय् च्वंपिं नेवाःतय्सं थःपिनिगु म्हसीका न्ह्यब्वयेगु झ्वलय् थुलिमछि कुतः यानाच्वंगु खनेदुसां थःपिनिगु मातृभाषा नेवाः भाय् व नेपाल लिपिया विकासय् उलि छ्यलाबुला यानाच्वंगु खने मदु ।

खय्त ला विदेशय् च्वनेत मातृभूमि हे त्वःता वंपिसं मातृभाषायात छुकिया वास्ता याइ धकाः कुंखिनीपिं नं मदुगु मखु, तर थःपिनिगु म्हसीका ल्यंकेत अपाय्च्वकं योगदान यानाच्वंपिंसं थःपिनिगु मातृभाषाया विकास व संरक्षणया निंतिं छु मयाइ धकाः बिचाः याये फइमखु । गुलिसिनं थःपिं मस्तनाप नेवाः भाषां खँल्हाबल्हा याना धकाः गर्व याना जुइ, अझ गुम्ह गुम्हेस्यां ला पिने विदेशय् च्वनाः नं नेपालया एफएमपाखें वइगु नेवाः भाय्या ज्याझ्वः न्यनाच्वना धकाः आत्मसन्तुष्टि प्वंकेगु ज्या यानाच्वनी ।

नेपालभाषा विकासया निंतिं हे नं मेमेगु भाषा दुथ्याकाः थीथी पत्रिका पिथनेगु यानाच्वंगु नं सन्तुष्टीया खँ खः । तर पिने देशय् नेवाःभाय्या छ्यलाबुलायात कयाः थथे हे धायेफूगु स्थिति मदुनि । अझ विदेशय् जुइगु थीथी नेवाः ज्याझ्वः वा मंकाः म्हपुजा, न्हूदँया ज्याझ्वःस नेवाःभाय्या ब्यापक छ्यलाबुला, म्होति निं नेवाःतय्गु दथुइ हे जक जूसां अप्वयेका यंकेमाःगु आवश्यकतायात पिने च्वंपिं संस्कृतिप्रेमी नेवाःतय्सं वाःचायेकीगु विश्वास याये ।

नेवाः संस्कृतियात जक बय्बय् यानाः न्ह्यब्वयेगु तर थुकिया हिनू जुयाच्वंगु नेपालभाषायात ध्याकुनय् तयेगु ज्या जुल धाःसा उकियात नेवाः म्हसीकाया विकास धायेगु स्वयां मेकथं हे विश्लेषण जूवने फइगु सम्भावनायात ल्वःमंके फइ मखु ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS