भारतं दुमकायेवं नेपाली जडिबुटी च्याला न्ह्यवनिसें गोदामय्
येँ – च्याला नह्यवनिसें भारतपाखे जडिबुटि निर्यात ठप्प जुयाच्वंगु दु । जडिबुटि निकासीया निंतिं व्यवसायीतय्सं मन्त्रीनिसें प्रधानमन्त्रीयात तकं नापलाये धुंकल, तर सुनां सुनुवाइ मयाः । भारत पाखे निकासी जुइमफयेवं व्यवसायीतय्सं मुंकातःगु जडिबुटी गोदामय् हे थानाच्वंगु दु । नेपालय् प्रशोधन नं मजुइगु, भारतय् नं निकासी मजुइगु जुइवं व्यवसायीतय्सं जडिबुटी संकलन यायेगु हे त्वःतेधुंकूगु दु ।
वंगु मंसिरं निसें जुडिबुटी व्यवसायीतय् मागयात सरकारं बेवास्ता यानाच्वंगु खँ व्यवसायीतय्सं धाःगु दु । भारतं दुहां वइगु तरकारी, सिसाबुसाय् विषादी जाँच यायेगु व्यवस्था धाःसा निवाः दुने हे सरकारं लित काःगु दु । सरकारं पूर्वतयारी मदुगु व पूर्वाधार तयार यायेमानिगु त्वह तयाः विषादी जाँच हे दिकाबिउगु दु ।
भारतय् सिसाबुसा व तरकारीइ यक्व मात्राय् विषादी छ्यलीगु थुकिं नेपाःमितय् स्वास्थ्य् बांमलाःगु लिच्वः लायेफु धकाः सरकार थःम्हं हे विषादी परीक्षण अनिवार्य याःगु खः । तर सरकारया थ्व निर्णय छवाः नं टिके मजुल । वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागं परीक्षण मयाःगु तरकारी, सिसाबुसा नेपाः दुत हयेगु पनाः विषादी जाँच सुरु याःगु खः ।
वाणिज्य मन्त्रालयं बिहिवाः पूर्वाधार तयार यायेत प्रस्ताव यायेवं सरकारं विषादी जाँच हे दिकाबिउगु खः । थ्व परीक्षण भारतीय तरकारी नेपाः दुहां वयेफइगु सम्भावना म्हो जुइवं भारतया हे दबावय् सरकारं परीक्षण दिकूगु द्वपं व्यवसायीतय्सं बियाच्वंगु दु । मेखे नेपाःया जडिबुटी भारत निकासी जुइमफुगु खँय् धाःसा सरकार गम्भीर मजूगु धासें व्यवसायीत तम्वःगु दु ।
‘भारतया हे दबावय् सरकारं भारतं आयात जुइगु तरकारीइ विषादी परीक्षण दिकूगु
नेपाःया सरकार जडिबुटी भारत निकासी जुइमफुगु खँय् धाःसा गम्भीर मजू’
भारत सरकारं न्हूगु नीति लागू यायेवं वंगु साउन निसें नेपालगञ्ज नाका जुयाः भारतपाखे वनीगु जडिबुटी निकासी दिउगु खः । मंसिर निसें निकासी पूवंक हे ठप्प जूगु खँ व्यवसायीतय्सं धाःगु दु । ‘जिमिसं महिनौं न्ह्यवनिसें जडिबुटी निकासी सहज यायेत सरकारयात यानाच्वनागु इनाप न्यँ तकं मन्यँ’ नेपाल जडीबुटी व्यवसायी संघं गठन याःगु जडिबुटी निकासी समस्या समाधान समितिया दुजः टंकप्रसाद शर्मां धयादिल ।
भारतं न्हूगु नीति हयाः अवरोध यायेवं देन्यंकं झिद्वः मेट्रिकटन जडिबुटी थातं लानाच्वंगु दु । शर्मां धयादीगु दु, ‘भारत सरकारं क्वारेन्टाइनसम्बन्धी न्हूगु नीति लागू यानाः बिउगु धलखय् नेपालगञ्जं निकासी जुइगु २६ ताःजिया जडिबुटी जक लाःगु दु । उकी न्ह्यथनातःगु गुलिखे जुडिबुटीया वैज्ञानिक नां फरक जुइवं भारतपाखे निकासी हे जुइफयाच्वंगु मदु । ’
नेपालगञ्ज नाकां निसासी जुया वयाच्वंगु पाषावेद, कुरिल, अमला, पदमचाल, चिराइतो, मलवेद, अतिष, कालादाना व सिकाकाई थेंज्याःगु जडिबुटी वंगु मंसिरं निसें निकासी जुइमफुनि । ‘भारतीय क्वारेन्टाइनसम्बन्धी आदेश २००३ कथं अनुसूची ७ य् सुचीकृत जडिबुटी जक निर्यात यायेदइ’ शर्मां धयादिल, ‘नेपाःपाखें निकासी जुइगु अप्वः धयाथें जडिबुटी अनसुची ७ य् सुचीकृत मदु ।
दुगु नं वैज्ञानिक नां फरक जूगुलिं निकासीइ समस्या जुयाच्वंगु दु’ वय्कलं धयादीगु दु । नेपाली जडिबुटी व्यवसाय ठप्प जुयाः करोडौं राजश्व सितिकं वनाच्वंसां सरकारं सुम्क च्वनाच्वंगु वय्कःया द्वपं दु । भारतं सन् २००३ य् नं क्वारेन्टाइनसम्बन्धी कानुन हःगु खः, तर ड्राइ मेडिसिन हर्बस् नामं निर्यात याके बियाच्वंगु खः ।
भारत सरकारं ड्राइ मेडिसिन हर्बस् चिइकेवं समस्या वःगु खः । नेपाल सरकारं भारतय् जडिबुटी छ्वयेत पूवंकेमाःगु प्रक्रिया इलय् हु पूमवंकूगुलिं व्यवसायीतय्त समस्या जूगु खः । भारतं सन् २००३ य् जडिबुटी सम्बन्धय् न्हूगु ऐन हयेवं नेपाल सरकारं जडिबुटी सुचीकृत यायेतप्रक्रिया पूवंकेमाःगु खः ।
तर झिंखुदँ तक सरकारं बेवास्ता यानाच्वंगु लिच्वः आः फयेमालाच्वंगु खँ व्यवसायीतय्सं धाःगु दु । शर्माया कथं नेपालगञ्जय् जक निर्यात यायेत ठिक्क यानातःगु १ हजार ५०० मेट्रिकटन स्वयां अप्वः जडीबुटी थानाच्वंगु दु । थुकिं अर्बौं तका नोक्सान फयेमालाच्वंगु दु ।‘जडिबुटी निकासी दिइवं व्यवसायीत जक मखु जडिबुटी व्यवसायलिसे स्वानाच्वंपिं यक्वसिया रोजगारी नं मदयावंगु दु ।
राज्ययात राजश्व नोक्सान जूगु दु, अर्बौ तका विदेशी मुद्रा दुत हयेगु अवसर सितिं वंगु दु’ नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघया केन्द्रीय दुजः व विकासया निंतिं नागरिक सरोकार समिति बाँकेया संयोजक कृष्णप्रसाद श्रेष्ठं धयादिल । वय्कलं भण्डार यायेगु बांलाःगु थाय् मदुगुलिं संकलन यायेधुंकूगु जडिबुटीया गुणस्तर नं म्हो जुया वनाच्वंगु खँ धासें व्यवसायीतय् समस्या सरकारं थुइकेत हे मस्वःगु गुनासो यानादीगु दु ।
‘सरकारं व्यापार घाटा जूगु तथ्यांक ला पित बी, तर निर्यात पनाः देय्यात अर्बौं घाटा जुयाच्वंगु खँय् धाःसा बेवास्ता याइ’ वय्कलं धयादीगु दु । सरकारं जडिबुटी निर्यातय् जुयाच्वंगु समस्या बारे आःतक भारतलिसे सहलह तकं यायेफयाच्वंगु मदुनि ।
LEAVE YOUR COMMENTS