विश्वया दकलय् तजाःगु च्वापुगुँ सगरमाथाया सफल आरोहण याःगु ६६ दँ क्यंगु दु । सगरमाथाया च्वकाय् दकलय् न्हापांखुसी निम्ह साहसी आरोही तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा सर एडमण्ड हिलारीं सन् १९५३ मे २९ तारिख कुन्हु ८,८४८ मिटर तजाःगु सगरमाथाया च्वकाय् थ्यंकाः विश्वयात मानवीय साहस व क्षमताया अनुपम परिचय बियादीगु खः ।
उगु इलंनिसें हे संसारन्यंकभनं सगरमाथाया आकर्षण अप्वया वनाच्वंगु दु । सगरमाथा आरोहण इतिहासया थ्व अवधिइ आतकया दुने च्याद्वः स्वयां अप्वः स्वदेशी व विदेशी आरोहीं सगरमाथाया सफल आरोहण याःगु दु । सगरमाथा आरोहणया हे झ्वलय् आतक २९० स्वयां अप्वः सी धुंकूगु धाःगु दु ।
सगरमाथा आरोहणय् न्हू न्हूगु विश्व कीर्तिमान नं कायम जूगु दु । सोलुखुम्बुया मदुम्ह पासाङ ल्हामु शेर्पां वि.सं. २०५० बैशाख १० गते सगरमाथाया आरोहण यानाः सगरमाथा गःम्ह न्हापांम्ह नेपाःमि मिसा आरोहीया कीर्तिमान काय यानादीगु खः । जापानी नागरिक जुन्को ताबेइ विश्वया हे न्हापांम्ह मिसा सगरमाथा आरोही जुयादी ।
लिपांगु इलय् कामि रिता शेर्पां सगरमाथाया २४ क्वःखुसी आरोहण यानाः विश्व कीर्तिमान कायम यानादीगु दु । वय्कलं वसन्त ऋतुया थ्व यामय् वंगु जेठ ७ गते थःगु हे २३ क्वः सगरमाथा आरोहणया कीर्तिमान त्वाःथलाः न्हूगु कीर्तिमान तयादीगु खः । वय्कलं सन् १९९४ य् न्हापांखुसी सगरमाथाया सफल आरोहण यानादीगु खः ।
कामि रिता लिपा आतक आप्पा शेर्पा, ङिमा नुरु शेर्पा व फुर्वा टासी शेर्पा स्वम्हेसिनं २१ क्वः, आङ दोर्जी शेर्पा व छेवाङ ङिमा शेर्पा व मिङमा छिरी शेर्पां १९ क्वः सगरमाथा आरोहणया कीर्तिमान तःगु दुसा लाक्पा रिता शेर्पां १७ क्वः व निमा गोम्बु शेर्पां १६ क्वः सगरमाथा आरोहण यानादीधुंकूगु दु ।
पर्यटन विभागयाकथं सन् २०१९या वसन्तकालीन मौसमय् सगरमाथा आरोहणया निंतिं मुक्कं ४४ गू आरोहण समूहया ३८१ म्हेसिनं आरोहण अनुमति काःगु दु । थ्व मौसमय् सगरमाथासहित ३२ गू हिमाल आरोहणया निंतिं ११६ आरोहण समूहया ८९५ म्ह आरोहीं आरोहणया अनुमति काःगु खः ।
थुगुसीया यामय् सगरमाथा आरोहण वंगु बैशाख ३१ गतेनिसें शुरु जूगु खः ।थुगुसीया निंतिं सगरमाथा आरोहण वंगु जेठ १४ गते मंगलवाः क्वचाःगु विभागं न्ह्यथंगु दु । थ्व यामय् ६०० स्वयां अप्वःसिनं सगरमाथा आरोहण याःगु विभागया महानिर्देशक डण्डुराज घिमिरें जानकारी बियादिल । थ्व थीथी एजेन्सीमार्फत वःगु विवरण खः ।
गुलि ल्याखय् आरोहण जुल धइगु बारे पुष्टि जुइ मफुनिगु विभागं न्ह्यथंगु दु । सरकारं आरोहणया निंतिं आतक ४१४ गू हिमाल खुल्ला याःगु दु । विश्वया ८ हजार मिटर स्वयां तजाःगु झिंप्यंगूमध्ये नेपालय् जक च्यागू हिमाल दु । निम्ह साहसी आरोही शेर्पा व हिलारीं सगरमाथाया सफल आरोहण याःगु दिं (मे २९ तारिख)या लुमन्तिइ सरकारं दँय्दसं जेठ १५ या न्हियात सगरमाथा दिवसया रुपय् हनेगु याना वयाच्वंगु दु ।
आरोही हिलारी सन् २००८ जनवरी ११ कुन्हु मदुगु खः । शेर्पा सन् १९८६ मे ९ कुन्हु मदुगु खः । छगू संयोग नेपालय् गणतन्त्र दिवस व सगरमाथा दिवस छन्हुं लाःगु दु । सगरमाथाय् मनुखं पलाः तःगु उगु घटनां विश्वन्यंकं हे ततःधंगु चर्चा काःगु खःसा नेपाःयात सगरमाथाया देय् धकाः नं संसारन्यंकं म्हसीकूगु खः ।
मनुखं सगरमाथा व नेपाःया म्हसीकायात तकं स्वाना स्वयेगु यानाहःगु दु । उगु ऐतिहासिक घटनाया लुमंकुसे मे २९ यात अन्तर्राष्ट्रिय सगरमाथा दिवसया रुपय् नेपालय् व विश्वय् तकं थीथी ज्याझ्वः यानाः हनेगु याना वयाच्वंगु दु । नेपालय् सन् २००८ य् साहसी आरोही हिलारी मदुगु सन्दर्भय् लाकाः थ्व दिवस हनेगु याःगु खः ।
थुगुसी १२ क्वःखुसी अन्तर्राष्ट्रिय सगरमाथा दिवस हंगु खः । दिवसयात भव्य रुपं ताःलाकेत पर्यटन मन्त्रालयया सचिव मोहनकृष्ण सापकोटाया अध्यक्षताय् पर्यटन ख्यःया प्रतिनिधिमूलक संस्थासहितया ३७ म्हेसिया मूल आयोजक समिति गठन याःगु खः । थ्व झ्वलय् ज्याझ्वःकथं बुधवाः सुथय् थँबहिलिं छगू प्रभातफेरी यानाः राष्ट्रिय सभागृहय् औपचारिक ज्याझ्वः याःगु दु ।
सगरमाथा दिवसया हे लसताय् लाकाः सरकारं सगरमाथा आरोहण याःपिं स्वदेशी व विदेशी पर्वतारोहीयात सम्मान याःगु दु । सगरमाथा दिवसया हे लसताय् लाकाः सरकारं सगरमाथा आरोहण याःपिं स्वदेशी व विदेशी पर्वतारोहीयात सम्मान याःगु दु । सगरमाथालिसें विश्वया झिंप्यंगू हिमाल आरोहण यानाः कीर्तिमान कायम याःम्ह आरोही नापं समाजसेवी दक्षिण कोरियाया उम होङ गिलयात छगू लाख तका दांया ‘सगरमाथा राष्ट्रिय पुरस्कार’ लःल्हाःगु दु ।
अथे हे एन्थोनी गोडेन (अष्ट्रिया), आरोही माया शेर्पा (नेपाः) व ज्ञानेन्द्र श्रेष्ठ (नेपाः)यात म्हतिं न्यय्द्वः तका दांया ‘तेन्जिङ–हिलारी पुरस्कार’ लःल्हाःगु दु । लिसें ज्याझ्वलय् न्हापांम्ह सगरमाथा आरोही हिलारीया म्ह्याय् सारा हिलारी व आरोही निमा जाङ्बु शेर्पायात कदरपत्र लःल्हाःगु खःसा आरोही दावा तामाङयात नीन्याद्वः तनका दांलिसें पुरस्कृत याःगु खः । थुपिं दक्वं पुरस्कार व सम्मान संचारमन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटां लःल्हानादीगु खः ।
LEAVE YOUR COMMENTS