न्ह्यसः तयेत नं निषेध

न्हापा नेपाःया आदिवासी जनजातिया आन्दोलनयात बेक्वः मिखां स्वयादीम्ह, जनजातियात अधिकारया खँ ल्हात धाःसा ध्याचू नकाः न्ववानादीम्ह अले अधिकारमुखी आन्दोलनयात माकः फुँइ धकाः धयाः छगू इलय् तसकं चर्चाय् वःम्ह वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आः तकया इतिहासय् दकलय् शक्तिशाली प्रधानमन्त्री जुयाच्वनादीगु दु ।

उकिं वय्कः खनाः पार्टीया च्वय्या तहया नेतातनिसें कार्यकर्ता तकं ग्याः । वय्कःया न्ह्यःने सुनां नं छुं हे धायेमछाः धकाः स्वयं ‘डबल नेकपा’ अर्थात नेपाल कम्युनिष्ट
पार्टी (नेकपा)या नेता कार्यकर्तातय्सं धायेगु यानाच्वंगु दु । दुई तिहाई बहुमत दुगु सरकारया प्रधानमन्त्री जुयादीम्ह केपी ओलीयात आः तक नं नेपाःया आदिवासी जानजातितय्सं थःपिनि निंतिं ज्या याइम्ह प्रधानमन्त्री धकाः धाये फयाच्वंगु मदु ।

सामान्यतयाः आदिवासी जनजातिया नेतातय्सं थःपिनिगु खँ तयेगु निंतिं प्रधानमन्त्रीयात नापलायेगु यानादी अले न्ह्याम्ह प्रधानमन्त्रीं नं अःपुक हे ई बियादी । तर ताः ई तक कुतः यानाः नं जनजाति नेतृत्वयात नापलायेगु निंतिं ई बियामदीम्ह प्रधानमन्त्री ओली हे जुयादीगु दु ।वय्कलं सार्वजनिक रुपं न्ववानादीगु इलय् अप्वः याना निगू अर्थ दइगु कथंया खँ न्ववानादी, नापनापं वय्कः उखान तयाः न्ववानादीम्ह धकाः सकल नेपाःमिपिंसं सिउ ।

न्हून्हूगु कथंया ज्याया घोषणा लगातार रुपं याना वयाच्वनादीम्ह अले कार्यान्वयनया सवालय् धाःसा उपलब्धीशून्य वय्कःया हे कार्यकालय् जुयाच्वंग दु । न्ह्यागुसां न्ववायेगु व ज्या सुरु यायेगुली गबलें नं लिचिलामदीम्ह प्रधानमन्त्री ओलीया बारे यक्व मनूतय्सं यक्व कथंया टिप्पणी यायेगु याः । तर न्ह्याक्व हे टिप्पणी याःसां आखिर वय्कः दुई तिहाई बहुमत प्राप्त सरकारया प्रधानमन्त्री जुयादीगुलिं छुं हे याये फइमखु धायेगु नं जुयाच्वंगु दु ।

थ्व हे कारणं वय्कःया हे पार्टीया क्वय्या तहयापिं नेतानिसें आमसर्वसाधारणं तकं प्रधानमन्त्री ओलीया गलत ज्याया बारे खास हे चर्चा यायेगु ज्या याःगु खनेमदु । बरु वय्कलं हे इलय् ब्यलय् न्ववानादीगु खँ, अले न्हून्हूगु कथंया घोषणायात कयाः धाःसा अप्वः चर्चा जुइगु जुयाच्वंगु दु । प्रधानमन्त्री ओलीया भाषणयात कयाः जुइगु चर्चाया झ्वलय् थौंकन्हय् वय्कलं न्ह्यसः तयेत इनाप यासें थः उकिया लिसः बिइत तयार दु धकाः धकाः देशवासीया नामय् यानादीगु सम्वोधनया बारे व्यापक चर्चा जुयाच्वंगु दु ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं देशवासीया नामय् सम्वोधन यासें ‘थ्व थ्व न्ह्यसः न्यँ, उकियात कयाः लिसः बिइत सरकार तयार दु’ धकाः गुगु कथं न्ववानादिल उकियात कयाः धाःसा मेगु कथंया न्ह्यसः ब्वलनावःगु दु ।

वाइडबडीनिसें निर्मला हत्या प्रकरण, संघीयता कार्यान्वयन, न्यायाधीश नियुक्तिनिसें भ्रष्टाचारया सवाल, न्हून्हू कथंया ज्या घोषणा निसें संविधान संशोधनया सवालय् सरकारया दृष्टिकोण, नेपाःया आदिवासी जनजाति, मधेसीनिसें उत्पीडित समुदाय नाप स्वाःगु सवालयात कयाः वय्कःयात तयेमाःगु न्ह्यसः यक्वः दु । राजनीतिक दलया नेतातय्सं जक मखु आम जनतां अले थःगु हे पार्टीया कार्यकर्तानिसें समर्थकतय्सं तकं यक्व कथंया न्ह्यसः तयाच्वंगु अवस्था दु ।

सरकारयात कया प्यखेरं न्ह्यसः वयाच्वंगु इलय् ‘डबल नेकपा’ अर्थात नेपाल कम्युष्टि पार्टी (नेकपा)या एकता प्रक्रियानिसें पार्टीया कार्यकर्ता परिचान, जिम्मेवारी बारे तकं यक्व न्ह्यसः ब्वलनाच्वंगु दु । छखे सरकारया प्रमुख अर्थात प्रधानमन्त्री जूगु नातां मेखे व हे सरकारया नेतृत्व यानाच्वंगु राजनीतिक दलया अध्यक्षया नातां थीथी कथंया न्ह्यसः ब्वलनावइगु स्वाभाविक हे खः ।

अथे न्ह्यसः वल धकाः सरकारया नेतृत्व यानादीम्ह दिक्क चायेमाःगु आवश्यकता मदुगु खः तर लिपांगु इलय् वया वय्कः दिक्क चायाः न्ह्यसःया बारे ला सार्वजनिक रुपं हे न्ववानादिल । वय्कलं थ्व थ्व न्ह्यसः न्यँ धकाः तकं न्ह्यसः तकं दयेका बियाः देशवासीया नामय् सम्वोधन यायेगु ज्या यानादिल ।

प्रधानमन्त्री ओलीं आः तकया दुने संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र वये धुंकाः नेपाःमि जनतायात थःगु जीवनय् हिउपाः वःगु महसुस गुलि याके फयाच्वंगु दु धकाः सकल जनतातय्सं थुइका हे च्वंगु दु ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं देशवासीया नामय् सम्बोधन यायेगु झ्वलय् थज्याःगु जक न्ह्यसः न्यँ धकाः धयादिल १) सरकारं थुगुसी छु छु ज्या यात ? २) सरकारं गुलि कानुन दयेकल ? ३) गुलि किलो मिटर लँ पीच यात ? ४) गुलि पक्कि पुल दयेकल ? ५) तुइन विस्थापित यानाः ताँ दयेकाः छु फाइदा दत ? ६) पूर्व पश्चिम रेलमार्गया डिपिआर ला तयार जुल लिक गबले तयार यायेगु ज्या जुइ ? ७) पानी जहाजया ज्याकू ला दत जल यातायात गबले व गनं सुरु जुइ ? ८) नेपाल भ्रमण बर्ष हनाच्वंगु दु आः नेपाःयाके गुलि हवाईजहाज दु ? ९) नागरिक सुरक्षा कार्यक्रमपाखें गज्याःगु लिच्वः लानाच्वंगु दु ? १०) जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य बिमां छु लाभ जुइ ?

थुगु कथंया खँ न्यन धाःसा उकिया लिसः बिइत सरकार तयार दु धकाः सार्वजनिक रुपं धयादिल । थज्याःगु न्ह्यसः स्वयं हे लिसः जुया जनताया जीवनय् वइ थौं मखुसा कन्हय्, कन्हय् मखुसा कंस वइ धकाः तकं धयादिल । सरकार तथ्य व तथ्यांकसहित व्यवहारय् लिसः बिइत तयार दु धकाःप्रधानमन्त्री ओलीं सार्वजनिक रुपं न्ववानादिल ।

प्रधानमन्त्री ओलीं अज्वःगु कथंया न्ह्यसः न्यँ धायेगु नापनापं उकिया लिसः नं वइला धकाः यक्व मनूतय्सं आशा याःगु खः तर लिसः धाःसा बियामदी । वय्कलं अज्याःगु न्ह्यसःया लिसः बिइत तयार दु धयादीगु नापनापं उकिया लिसः थौं मखुसा कन्हय् कन्हय् मखुसा कंस अवश्य नं व्यवहारय् हे लिसः जुया वइ धकाः न्ववानादीगु धयागु न्ह्यसः न्यनेमाःगु आवश्यकता मदु उकिया लिसः थःम्हं व्यवहारय् हे याना क्यनेगु जुइ धकाः धयादीगु खः ।

प्रधानमन्त्री ओलीं आः तकया दुने संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र वये धुंकाः नेपाःमि जनतायात थःगु जीवनय् हिउपाः वःगु महसुस गुलि याके फयाच्वंगु दु धकाः सकल जनतातय्सं थुइका हे च्वंगु दु । वास्तवय् राजनीतिक रुपं हिउपाः वये धुंकाः आः जनताया जनजीवनय् गुगु कथं हिउपाः वइगु खः ? धकाः सकलसिनं न्ह्यसः तयाच्वंगु दु । कयौं जनता ला न्ह्यागु हे वःसां थथे हे खः धकाः तकं धायेगु अले देशय् छुं हे जुइमखुत धकाः निराश जुयावनाच्वंगु खनेदु ।

जनतां खास हे सरकारया लिसें मन्त्रीतय्गु बारे चासो तयाच्वंगु हे मदु । तप्यंक हे थःपिनिगु सरोकार दइगु ल्याखं स्थानीय सरकार स्थानीय निकायलिसे जक सरोकार तयाच्वंगु दु अले स्थानीय निकायं नं न्हापा थें जक हे चले जुयाच्वंगु बाहेक न्हूगु अनुभुति बिइ फयाच्वंगु मदु । उकिं जनता जक मखु स्वयं स्थानीय निकायया जनप्रतिनिधित तकं खास हे उत्साहित जुयाच्वंगु खनेमदु ।

थज्याःगु इलय् प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं सरकारयात थ्वथ्व जक न्ह्यसः न्यँ धकाः न्ह्यसः हे दयेका बिइगु ज्या गुगु कथं यात थुकिं यानाः छगू कथं गनं सरकारयात न्ह्यसः तयेगु सवालय् नं निषेध यायेत्यंगु जकं मखुला धकाः न्ह्यसः ब्वलना वःगु दु । थौं संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रय् दुने अथे थःगु अनुकुल जक न्ह्यसः न्यँ धकाः प्रधानमन्त्रीं हे सार्वजनिक रुपं न्ववानादीगु धइगु खास हे बांलाःगु पक्ष धाःसा अवश्य नं मखु ।

सरकारया अनुकुल जक न्ह्यसः न्यनेमाःगु अले उकिया रेडिमेड लिसः दयेकाच्वनेगु ज्या जुल धाःसा सरकारया बारे सुनां आलोचना याइ ? सरकार मखुगु लँपुइ वन धाःसा खःगु लँपुइ हयेगु ज्या सुनां याइ ? अले जनतां राजनीतिक हिउपाः नापनापं थःगु जीवनय् नं हिउपाः वःगु मदुनि धकाः न्ह्यसः सुनां तइ ? उकिं प्रधानमन्त्री ओलीं गुगु कथं न्ह्यसःया बारे थःगु खँ तयादिल थुकिं यानाः सरकार थःगु हे लँपु ज्वना वनाच्वंगु दु अले सुनां नं धाल धायेवं थःपिनिगु लँपु हिलेगु निंतिं पुनःविचार यायेगु जुइमखु धकाः जकं धाःगु मखुला धकाः थुइकेमाःगु अवस्था वःगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS