ने. सं. ११४६ अनलाथ्व नवमी -

निरीह शक्तिशाली सरकार

वर्तमान सरकार इतिहासय् शक्तिशाली सरकार खः । स्वब्वय् निब्व बहुमत दुगु थुगु सरकारं देय् विकास याइगु अनुमान आपासिनं याःगु खः । तर थौं देय् विकास स्वयां नं आःया सरकार प्रतिगमनपाखे न्ह्याः वनाच्वंगु जकं खःला धइगु आशंका राजनीतिक पार्टीं जक मखसें आम जनतां नं यानाच्वंगु दु। अझ धायेगु खःसा स्वब्वय् निब्व बहुमत दुगु पार्टी दुने हे वर्तमान सरकारयात कयाः थीथी कथंया न्ह्यसः ब्वलनाच्वंगु दु ।

२०४६ सालया राजनीतिक हिउपाः लिपा देशय् विकास जुइगु म्हगस आपालं जनतां म्हंकूगु खः । तर तत्कालीन व्यवस्थां नं आम जनजीवनय् हिउपाः हयेगु स्वयां नं पार्टी दुने सत्ता व शक्तिया निंतिं जूगु चलखेलं यानाः अन्ततः माओवादीं जनयुद्ध न्ह्याकल । माओवादीं न्ह्याकूगु सशस्त्र जनयुद्धया झ्वलय् आपालं धनजनया क्षति जूगु खः । लिसें माओवादीं तत्कालीन इलय् नालाकाःगु जातीय स्वशासन सहितया संघीयताया नाराया कारणं माओवादी आन्दोलन नं तच्वया वन । गुकिया लिच्वःकथं ज्ञानेन्द्रं शासन सत्ता थःगु ल्हातय् काल । तर जुजु ज्ञानेन्द्रं शासन सत्ता थःगु ल्हातय् कायेधुंकाः तत्कालीन इलय् थीथी राजनीतिक पार्टीतय्सं जुजुया पलाः विरुद्ध न्ह्याकूगु आन्दोलनं गति धाःसा काये मफु । अबलय् जुजु विरुद्ध जुयाच्वंगु आन्दोलनयात आम जनतां साथ मबिउगु धइगु तत्कालीन इलय् राजनीतिक पार्टीतय् दथुइ ब्वलनाच्वंगु सत्ता संघर्ष व राजनीतिक पार्टीप्रति जनतायाके ब्वलनाच्वंगु वितृष्णा हे खः ।

तर माओवादी व राजनीतिक पार्टी दथुइ जूगु १२ बुँदे सहमति लिपा तत्कालीन इलय् न्ह्यानाच्वंगु आन्दोलनं धाःसा मेगु हे गति काल । थुकथं आन्दोलनं मेगु गति काःगु मू कारण धइगु माओवादीप्रति जनताया दथुइ ब्वलनाच्वंगु विश्वास हे खः । तर न्हापांगु संविधानसभा लिपा धाःसा माओवादीप्रति जनतायाके दुगु विश्वास नं बुलुहुं म्हो जुयावन । उकिया मू कारण खः माओवादीं ज्वनाच्वंगु जातीय संघीयता त्वःतेगु ज्या । अथे ला जातीय स्वशासन व संघीयता तत्कालीन कांग्रेस व एमालेया राजनीतिक मुद्दा मखु। तर जुजु ज्ञानेन्द्रं शाहं शासन सत्ता थःगु ल्हातय् कायेधुंकाः जुजुयात काउन्टर बीत जक जूसां नं उगु इलय् कांग्रेस व एमाले सहमत जूगु खः ।

थौंया अवस्था स्वयेगु खःसा स्वब्वय् निब्व बहुमत दुगु सरकारं नं देय्यात विकासया लँपुइ न्ह्याके फयाच्वंगु मदु। थुकिया मू कारण धइगु स्पष्ट रुपं देय् विकास यायेत माःगु भिजन मदुगुलिं खःसा मेता पार्टीया नेतातय्के माःगु राजनीतिक अडान नं खः ।

२०६२/६३ आन्दोलन लिपा देशय् आमूल हिउपाः वइगु आशा व विश्वास जनतां याःगु खः । तर थौंतकया अवस्था स्वयेगु खत धाःसा जनतां आशा याःकथं देय् विकास जुइ मफयाच्वंगु जक मखु । देय् अखतं न्ह्याः वनाच्वंगु अनुभव जनतां यायेमाःगु दु। पंचायतकालय् गुलिखे खँय् आत्मनिर्भर नेपाः बहुदल वा वर्तमानकालय् परनिर्भर जुयावनाच्वंगु दु । थुकथं स्वयेगु खःसा हलिंन्यंकं वःगु विकास बाहेक नेपाःया विकास गुलि जुइमाःगु खः । उलि जुइ फयाच्वंगु मदु । अझ धायेगु खःसा नेपालय् लजगाः यानाः नयेगु वातावरण मदयाः आपालं नेपाःमि जनतां विदेशय् वनाः ज्या यायेमाःगु अवस्था थौं जुयाच्वंगु दु । थुकथं थःगु दक्ष वा अदक्ष जनशक्ति विदेशय् वनाः ज्या यायेमाःगु व उमिसं छ्वयाहःगु रेमिटेन्सं देय्या अर्थतन्त्रयात तिबः बीमाःगु थेंज्याःगु ज्या देय्यात विकास जुल धकाः धायेगु अवस्था मदु ।

गुकथं २०४६ साल लिपा राजनीतिक दलप्रति जनताया दथुइ वितृष्ण ब्वलन थौंया अवस्था नं अज्याःगु हे जुयाच्वंगु दु। देय् गणतन्त्र जूसां नं राजनीतिक दलया नेतातय् जीवनशैली जक मखु, राजनीति तकं आः वयाः हाकनं दूषित जूवंगु दु। खतुं स्वब्वय् निब्व बहुमत दुगु सरकार व पार्टी इतिहासय् बल्लाःगु शक्ति खः । तर पार्टी दुने ब्वलंगु अन्तरसंघर्षं यानाः थौं आम सर्वसाधारण जनतायाके राजनीतिक पार्टीप्रति अविश्वास ब्वलंगु दु । खय्त ला न्हापा न्हापा राजनीतिक पार्टीतय्सं थःपिंके पूर्ण बहुमत मदुगुलिं यानाः देय्या विकास यायेमफुगु खँ धायेगु याना वयाच्वंगु खः । तर थौंया अवस्था स्वयेगु खःसा स्वब्वय् निब्व बहुमत दुगु सरकारं नं देय्यात विकासया लँपुइ न्ह्याके फयाच्वंगु मदु। थुकिया मू कारण धइगु स्पष्ट रुपं देय् विकास यायेत माःगु भिजन मदुगुलिं खःसा मेता पार्टीया नेतातय्के माःगु राजनीतिक अडान नं खः । उकिं बहुमत दयेवं जक देय् विकास जुइ धकाः न्हापा गुगु धायेगु याना वयाच्वंगु खः थौंया अवस्थां उकियात म्वाय् चुइका बिउगु दु ।

२०४६ सालया आन्दोलन तक संसारया आपालं देय् नेपाः स्वयां नं लिउने लानाच्वंगु खः । तर अज्याःगु देय्त थौं वयाः विश्वया नां काये बहःकथं विकास जुइधुंकूगु दु। अज्याःगु नां काये बहःगु देय् खः, दक्षिण कोरिया, सिंगापुर, मलेसिया । थ्व देय् विकास यायेगु निंतिं अनया सरकार प्रमुखपिंसं म्हितुगु भूमिकायात कयाः थीथी कथंया चर्चा जुइगु याः । अले छम्ह सक्षम व्यक्तिं देय् विकास चाहे जुल धाःसा यायेफु धइगु दसु नं खः ।

तर नेपाःयात कयाः खँ ल्हायेगु खःसा नेपालय् आतक नं स्पष्ट भिजन दुपिंसं बांलाक सरकार तकं न्ह्याकेफयाच्वंगु मदुनि । खय्त ला पार्टीया चुनावया इलय् थीथी राजनीतिक पार्टीतय्सं देय् विकास यायेगु धकाः आपालं कथंया ज्याझ्वः थःगु चुनावी घोषणापत्रय् दुथ्याकेगु यानाच्वंगु दु । तर वास्तवय् चुनावय् दुथ्याःगु अज्याःगु घोषणापत्रकथं थःगु पार्टी सरकारय् वनेधुंकाः ज्या यायेगुलिइ धाःसा लिचिलेगु यानाच्वंगु जक मखु । घोषणपत्रयात तकं ल्वःमंकेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । गुकिया लिच्वः देय् गुगु लँपुइ न्ह्याः वनाः विकास जुइ धइगु न्ह्यसः ब्वलनाच्वंगु दु ।

चुनावया इलय् चुनावी घोषणापत्र दयेकेगु धइगु राजनीतिक पार्टीया निंतिं चाकु क्यनाः भुजिं लायेगु बाहेक मेता मखुथें जुयाच्वंगु दु । अले नेपाःया राजनीतिक पार्टीतय्सं नेपाःमि जनतायात भुजिं तायेकेगु गल्ती बारम्बार यानाच्वंगु दु । खः देशय् ब्वलनिगु अराजनीतियात कयाः जुइगु गुगुं नं कथंया आन्दोलनयात जनतां तिबः बीगु यानाच्वंगु दु । गुकिया लिच्वः थौं थीथी राजनीतिक पार्टी सत्ताय् थ्यनाच्वंगु दु। तर जनतां आशा याःकथंया विकासय् धाःसा जनता आशां द्यायेमालाच्वंगु अवस्था दु । तर सर्वसाधारण जनतां राजनीतिक पार्टीया अराजकतायात न्ह्याबलें साथ बीमखु धइगु दसु जुजु ज्ञानेन्द्रं देय्या शासन सत्ता ल्हातय् कायेवं राजनीतिक पार्टीतय्सं याःगु आन्दोलनयात तिबः मबिउगु खः । तर आः नं राजनीतिक पार्टीतय्सं जनताया विश्वास व भरोसा थुकथं म्वायेचुइकेगु ज्या जुयाच्वना धाःसा वर्तमान राजनीतिक विरुद्ध मेगु आन्दोलन मल्ह्वनी धकाः धायेफइगु अवस्था मदु ।