भेनेजुएलाय् विदेशीया कुदृष्टि

न्हापांनिसें थौंया आधुनिक युगय् तक नं कमजोर राष्ट्रयात शक्तिशाली राष्ट्रतय्सं प्रत्यक्ष रुपं वा अप्रत्यक्ष रुपं थःगु अधिनय् तयाः थःगु राष्ट्रिय स्वार्थ पूवंकेगु यानाच्वंगु दु । विशेष यानाः एशिया व अफ्रिकी देशय् व्रिटिश व फ्रान्स उपनिवेश कायम यानाः शोषण यात । ल्याटिन अमेरिकाया देशय् धाःसा पोर्चुगल व स्पेनपाखें उपनिवेश कायम यानाः शोषण याःगु खः ।

ल्याटिन अमेरिकाया भेनेजुएलाय् नं स्पेनं उपनिवेश शासन कायम यानाः दँदँ तक भेनेजुएलाया राष्ट्रिय सम्पत्ति लुटे यानाच्वंगु खः । सन् १९३० पाखे जक स्पेनपाखें स्वतन्त्र जूगु खः । देश ला स्वतन्त्र जुल, तर दुर्भाग्य सक्षम व विवेकी, शक्तिशाली, राष्ट्रप्रेमी नेतातय्गु ल्हातय् सत्ता चले यायेगु ह्वःताः मवःबलय् अन्योलया वातावरणय् म्वायेत जनता बाध्य जुल ।

जब देशय् अन्योल व अराजकया स्थिति चर्को जुइ, कि त सैनिकत न्ह्यःने वइ, कि त विदेशी शक्तिं स्वेच्छाचारी नेतातय्त आर्शिवाद बियाः सत्ता संचालन याकी ।
भेनेजुएला प्राकृतिक श्रोत व सम्पत्तिया धनी देश खःसां गरिब राष्ट्रया धलखय् लानाच्वंगु दु । न्हापा देशया राष्ट्रपति कार्लोस परेजयात स्वेच्छाचारी शासन चले याकेगु लागि अमेरिकां आर्शिवाद बियातःगु खः ।

राष्ट्रपति परेज देश व जनताया हित यायेगु स्वयां नं अमेरिकाया इशाराय् प्याखं हुलीम्ह नेता जुयाबिल । वं देश व जनतायात वास्ता मयात । साउदी अरब धुंकाः चिकंया धनी देश खःसां भेनेजुएयलां थःगु देय्या चिकंया ठेक्का नापनापं मेमेगु आम्दानी दुगु कम्पनी व उद्योग निजीकरणया नामय् अप्वः धयाथें अमेरिकाया पूँजीपतितय्त बियातःगु खः ।

विदेशी कम्पनीतय्सं थःगु देशयात गुबलें नं विकास यायेगु स्वइमखु धयागु खँ भेनेजुएला देशं क्यनाच्वंगु दु । थुकिया अर्थ विदेशया लगानीयात बन्द यायेमाः धायेत्यनागु मखु, खालि शोषण यायेगु अधिकार बीगु ज्या यायेमजिउ जक धायेत्यनागु खः । यदि विदेशी कम्पनीयात खुल्ला रुपं त्वःताबिल धाःसा उमिसं देशया सम्पत्ति लुटे यायां जनतायात कंगाल यानाबी ।

भेनेजुएलाय् नं विदेशी कम्पनीं देशया सम्पत्ति लुटे यानाः देश व जनतायात कंगाल याःगु खः । करिब निगू दशक लिपा हानं भेनेजुएलाया राजनीतिक व आर्थिक ख्यलय् महासंकट वयाच्वंगुलिं यानाः विश्वया जनतां चिउताः कयाच्वंगु दु । भेनेजुएलाया राजनीतिक मोड छु दिशाय् वनीगु खः स्वयेगु ल्यं दनि । वंगु वालय् जक नेशनल एसेम्मबलीया नेता गुआइडोयात नाटकीय ढंगं संसदपाखें अन्तिरिम राष्ट्रपति धकाः घोषणा यायेगु ज्या यात ।

भेनेजुएलाया जनतां आः हानं नेता चाभेजयात लुमंकेगु यानाहल । छाय्धाःसा चाभेजं थःगु पार्टीयात जक मजुबत यायेगुली ध्यान बीगु त्वःताः देश हितया ज्या यानाच्वंगुलिं यानाः जनताया मन त्याकेत सफल जूगु खः ।

जनताया मत कयाः राष्ट्रपति जुयाच्वंम्ह निकोलस मडुरोयात हटे यायेगु खेलय् सक्रिय जुयाच्वंपिं देशत अमेरिका व ब्राजिल खः । अमेरिकाया रणनीतियात समर्थन यानाच्वंपिं मेमेगु देय् क्यानाडा, चिली, अर्जेन्टिना, इक्वेडर, कोलम्बिया, इटली व फ्रान्स नं खः । अन्तरिम राष्ट्रपतिं गुआइडो मडुरोया राष्ट्रपति पदं पदच्यूत मजूतले निरन्तर रुपं संघर्ष याना च्वनेगु धकाः संघर्षया नेतृत्व यानाच्वंगु दु ।

मेखे रुस गुआइडों थःथम्हं थःत राष्ट्रपति घोषणा यात धकाः कडा रुपं विरोध यानाच्वंगु दु । रुसं नेशनल असम्बेलीया निर्णय अन्तर्राष्ट्रिय नियम विपरित धकाः चर्को आलोचना यानाच्वंगु दु । अझ रुस राष्ट्रपति मडुरोयात खुल्लारुपं समर्थनया नापनापं न्ह्यागु तरिकां नं सहयोग यायेत तयार जुयाच्वंगु दु । रुसया निर्णययात साथ बियाच्वंपिं राष्ट्रत खः चीन, मेक्सिको, इरान, टर्कि, सिरिया, क्युबा, बोलिभिया ।

यदि सक्षम, विवेकी, देशभक्त नेतात सत्ताय् वनेफुगु खःसा व नेतां देशयात याउँक विकास यानाः क्यनाबी । जब असक्षम, विवेकहीन व देशघाती दलाल नेतात सत्ताय् थ्यनी, व राज्यय् जातीय, सामाजिक व आर्थिक समस्या समाधान यायेत असफल जुइगु जक मखु, झन अःखः जातीय, सामाजिक विभेद चर्को जुयाः सामाजिक सद्भाव स्यनाः समाज हे अस्तव्यस्त जुया वनाच्वनी ।

भेनेजुएलाय् नं जातीय, सामाजिक व आर्थिक अवस्था नाजुक जुया वनाच्वंगुया अर्थ खः नेतृत्व वर्ग असफल जूगुया संकेत । अवश्य नं सुं नं देशया नेता सक्षम, विवेकी मजुल धाःसा व नेतायात विदेशी शक्तिं प्याखं हुइका च्वनी । भेनेजुएलाया अवस्था नं अथे हे जुयाच्वंगु दु । राष्ट्रपति मडुरों नं सफल नेतृत्वया पहिचान क्यनेत असफल जुयाच्वंगु दुसा वया विकल्पय् वइम्ह गुआइडोयाके नं सफल नेताया गुण खनेमदु ।

व झन अमेरिकी आर्शिवादं नेता जुयाच्वंम्ह व्यक्ति खः । भेनेजुएलाया जनतां असक्षम, विवेकहीन नेता अथवा विदेश भक्त नेताया चाहना तयाच्वंगु मखु कि देशया उन्नति, प्रगति यानाः जनतायात शान्ति व आनन्द बीपिं नेताया चाहना यानाच्वंगु खः । भेनेजुएलाया जनतां आः हानं नेता चाभेजयात लुमंकेगु यानाहल । छाय्धाःसा चाभेजं थःगु पार्टीयात जक मजुबत यायेगुली ध्यान बीगु त्वःताः देश हितया ज्या यानाच्वंगुलिं यानाः जनताया मन त्याकेत सफल जूगु खः ।

चाभेजया राजनीतिक भूमिका बारे छुं भचा उल्लेख यायेगु स्वये । चाभेजं जनतायात राजनीतिक शिक्षा बीगु लागि गांगामय् चाःहिलाः देशया अवस्था स्यनाच्वंगु कारण बारे प्रष्ट यात । छखे भ्रष्ट नेतात कर्मचारीतन्त्र व कार्यकर्तातय्सं देशया सम्पत्ति लुटे यानाच्वंगुलिं व मेखे विदेशी अमेरिकन कम्पनीतय्सं प्राकृतिक स्रोतया सम्पत्ति लुटे यानाच्वंगुलिं देश गरिब जूगु खः धकाः जनतायात चेतना बीगु ज्या यात ।

हानं मेगु पूँजीवादी चुनाव पद्धतिया छगू प्रक्रियायात नं घृणा यायेगु ज्या यात व खः चुनाव त्याकेगु लागि धन व गुण्डा प्रयोग यायेगु, मेगु भोट कायेगु तरिका जाती व धर्मया नामं भोट कायेगु । थज्याःगु तरिकायात सामन्ती पुँजीवादी तरिका धकाः घृणा यात । थज्याःगुयात घृणित तरिका धाल । दक्षिण एशियाय् यक्व देश थथे जुयाच्वंगु दु । दसुया लागि भारत व नेपाः हे न्ह्यःने दु ।

सन् १९९८ सालय् राष्ट्रपतिया चुनावय् अमेरिकाया पक्षया उम्मेदवारयात याउँक पराजित यानाः चाभेज राष्ट्रपति जुइत सफल जुल । चाभेज राष्ट्रपति जुइसातकि बहुसंख्यक जनताया हितया लागि शिक्षा व स्वास्थ्यय् सुधार यानाः जनतायात प्रत्यक्ष रुपं फाइदा बीगु ज्या यात । मेगु ज्या ३० हजार डाक्टर व शिक्षकतय्त गांगामय् छ्वया जनताया सेवा याकेगु ज्या यात ।

देशय् बेरोजगारीया समस्या समाधान यायेगु लागि सरकारी विकास बैंकं सहुलियत भावं ऋण बियाः शीपमूलक तालिम बिल । अझ मेगु महत्वपूर्ण ज्या आम्दानी दुगु यक्व कम्पनीत न्हापा विश्व बैंक व मुद्राकोषपाखें दबाब बियाः सम्झौता याकातःगु, सम्झौतायात भंग यानाः स्वयम सरकारया अधिनय् तयेगु ज्या यात । चाभेजं मध्यमवर्ग, किसान, मजदुरया आर्थिक अवस्था सुधार याना च्वंगुलिं यानाः जनतां हाइ हाइ धायेकेत सफल जूगु खः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS