ने. सं. ११४६ दिल्लाथ्व षष्ठी -

तालिम केन्द्रय् हिला वनाच्वंगु वडा सरकार

देशय् स्वंगू तहया सरकार दु । संघीय सरकार, प्रदेश सरकार व स्थानीय सरकार । स्थानीय सरकार दुने नं वडा सरकार दु । थुपिं थीथी तहया सरकारं थःगु क्षेत्राधिकारकथं यायेमाःगु ज्या यानाच्वंगु दु । संघ, प्रदेश, स्थानीयलिसें वडा तहया सरकारं नं थःथःगु क्षेत्राधिकारकथं ज्या याइ, यानाच्वंगु दु । वडा तहया ज्या वा क्षेत्र धइगु थःगु वडाया पूर्वाधार विकास, निर्माणया ज्या यायेगु खः । वडायात सुचुपिचु, यचुपिचु यायेगु, फोहर व्यवस्थापन यायेगु, वडा दुनेया कला, संस्कृति, सम्पदा, जात्रा, पर्व, नखःचखःया संरक्षण, संवद्र्धन यायेगु खः । अथेहे वडावासीपिंत सहज, सुलभ सेवा बीगु खः । खय्तला गुलिखे वडा सरकारं थःथःगु ज्या, कर्तव्य, दायित्व वा क्षेत्राधिकारकथंया ज्या यानाच्वंगु मदुगु मखु ।

तर थौंकन्हय् गुलिखे वडा सरकार तालिम केन्द्रय् जकं हिला वनाच्वन ला धइथें तायाच्वंगु दु । थौंकन्हय् वडा सरकारत थःगु ज्या यायेगु क्षेत्रं पिहां वनाः मेमेगु ज्या यानाच्वन धइगु खँय् चर्चा परिचर्चा जुया वयाच्वंगु दु । थुपिं वडा सरकारतय्सं ३०, ४० गू लख खर्च यानाः सतक महोत्सव यायेगु नं यानाच्वंगु दृु । सवारी साधन चले यायेगु तालिम, लोक सेवा परीक्षाया तयारी तालिम, होल्डिंग स्क्रिन तयेगु, गमला तयेगु थेंज्याःगु अनुत्पादक लागाय् यक्व बजेट खर्च यायेगु यानाच्वन धइगु नं व्यापक चर्चा बहस वडावासीतय् दथुइ जुयाच्वंगु दु । थज्याःगु ज्या वडा सरकारया मापदण्डय् लाः कि मलाः धइगु न्ह्यसः ब्वलनाच्वंगु दु ।

अथे ला वडा सरकारं इलय् व्यलय् वडावासीया स्वास्थ्यय् नं चिउताः तयाच्वंगु दु । इलय् व्यलय् स्वास्थ्य शिविर नं संचालन यायेगु याना वयाच्वंगु दु । विकास निर्माणया ज्या नापनापं स्वास्थ्य ख्यलय् न ध्यान बीमाः, बिया नं वयाच्वंगु दु । धाइ नापं कि ‘स्वास्त्थ्य हे धन खः ।’

लिपांगु इलय् सरकारी अस्पतालय् ल्वगितय् चाप अप्वयाः तसकं हुलमुल जुयाच्वंगु दु । गुकिं यानाः आम नागरिकतय्त उपचार याकेत तसकं हे समस्या जुयाच्वंगु दु । थथे अनुत्पादक ख्यलय् बजेट खर्च यायेगु पलेसा थःथःगु हे वडाय् च्वंगु सहरी स्वास्थ्य प्रवद्र्धन केन्द्रय् नियमितकथं छगू इलय् मेडिकल चिकित्सक, नर्सया व्यवस्था यानाः वडावासीयात प्राथमिक स्वास्थ्य उपचारया व्यवस्था यानाबिल धाःसा सहज रुपं याकनं स्वास्थ्य सेवा काये खनी ।

थथे जुल धाःसा अस्पतालय् जुइगु हुलमुल नं म्हो जुइ । मुख्य खँ ला देय्या ज्याथःगु येँ महानगरपालिकाय् म्युनिसिपलिटी अस्पताल (महानगर अस्पताल) छगू हे मदु, थ्व विडम्बना हे धाःसां जिउ ।

वडा सरकारं विकास निर्माणया ज्या हे यानाच्वंगु मदु धइगु मखु । थःगु वडाया सम्पदा पुनःनिर्माण, थीथी चुक, ननि, बहाः बांलाकेगु, मत तयेगु, ल्वहं लायेगु, सुुचुकुचु यायेगु, फोहर व्यवस्थापनया ज्या ला यानाच्वंगु हे दु । थ्व हे दथुइ नं येँ महानगरपालिका २४ वडाय् लाःगु ऐतिहासिक थाय् इतुंबहाः तसकं अस्तव्यस्त जुयाच्वंगु दु । इतुंबहालय् ऐतिहासिक पुरातात्विक महत्वं जाःगु बहाः, चीभाः, चैत्यत आपालं दु । तर थ्व बहालय् लानातःगु ल्वहं थाय्थासय् ब्वला वयाच्वंगु दु, गाः वनाच्वंगु दु । मोटरसाइकल चले याइपिं जक मखसे लँजुवातय्त नं लँय् जुइत समस्या जुयाच्वंगु दु । थ्व समस्या समाधान यायेगुपाखे वडाया ध्यान वंगु खनेमदु ।

अथे हे इतुंबहाः जःखः बाकुननि, ताराननि, ससननि, ताहाःननि, काय्गःननि दु । थन ल्वहं लानातःगुलिं यचुपिचु जुयाः सफा खनेदु । तर इतुंबहाः धाःसा तसकं अस्त व्यस्त, कुरुप खनेदु । थथे खने दुगुया कारण स्थानीयत बांलाके चाहे मजूगु खः लाकि वडां हे ज्या ध्यान बियामच्वंगु खः ?

थुकथं हे ऐतिहासिक, पुरातात्विक महत्वया इतुंबहालय् छखे लाक्वपाक्व सवारी साधन पार्किङ यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दुसा मेखे पसः पिने मेच, टेबुल तयाः रेष्टुरेण्ट संचालन यायेगु ज्यां इतुंबहाःयात झन् हे कुरुप याना बिउगु दु । थुखेपाखे सम्बन्धित सरोकारवालातय्सं ध्यान बियाच्वंगु खनेमदु । इतुंबहालय् थौंकन्हय् म्युजियम चायेकातःगु दु । ताराननिइ तारा द्यःयाथाय् देश विदेशया बौद्ध धर्मावलम्बित वयेगु यानाच्वंगु दुसा शेर्पातय्सं ला तारा द्यःयात ‘डोल्मा’ धकाः तसकं माने यानाः पुजा पाठ यायेगु यानाच्वंगु दु ।

थज्याःगु ऐतिहासिक महत्वं जाःगु सम्पदा लागा इतुंबहाःयात पर्यटकीया लागाकथं विकास व विस्तार यायेमाःगु खनेदु । सम्बन्धित निकायं ध्यान बीगु आशा याये ।