धर्म बांलाक यायेमाः, बांमलाक मखु

अकिल शोभा ताम्राकार ‘परियत्ति सद्धम्मपालक’

धर्म यायेगु वा पुण्य यायेगु सत्वप्राणीपिनिगु लागिं महत्वपूर्ण ज्या खः । तर धर्म यायेगु धकाः जुयाच्वंपिंके गुलित समर्पित भाव दु धयागु महत्वपूर्ण खँ खः । धर्मय् लगे जुयाच्वं थें जक मखुसें उकियात धात्थें धारण यायेगु हे जीवनया दुकुलुगु ज्या खः। छाय्कि धर्मयात बांलाक पालन यानाः तिनि धर्मया पाखें लाभान्वित जुइ फइ ।

धर्मयात सः थें जक जुइका च्वना उकियात पालन मयाये थें फुस्कुलुगु जीवन मेगु दइ मखु ।धार्मिक संघय् वा संघसंस्थाय् महत्वपूर्ण पद कय्च्यानाच्वंपिंसं यदि धर्मयात सामान्य रुपं जक कयाः उकिया गम्भिरता मथुइकुसे थःत ब्वयेत जक धर्मया खँ कनेगु तर व्यावहारिक जीवनय् मछ्यल धाःसा वयागु खँयात मेपिंस गम्भिरतापूर्वक काइ मखु ।

धर्म मेपिंत क्यने थें जक मखुसें धात्थें धर्मया प्रतिपालन याना यंकूसा तिनि थःत नं फाइदा जुइ व कतःयात नं फाइदा याये फइ ।
पाखण्डी जुयाः पिनें पिनें जक धार्मिक धायेके कथं समाजय् ब्वयेत जक धर्म याना क्यनेगु, थःगु चरित्र सुधार मयायेगु,पाण्डित्याइँ जक छाँटे याये फयेवं धात्थेंया धार्मिक जुइ मखु ।

मेपिंत धर्मया बारे खँ कनेगु तर व्यावहारिक जीवनय् छ्यले मसयेकेगु धयागु मेपिनिगु विश्वास पाखें बञ्चित जुइगु ला जु हे जुल तर व सिबें अप्वः हानी थःगु अमूल्य जीवनय् धर्मया अभावं जुइगु पीडा खः । मनूत सैद्धान्तिक रुपं धर्मयात छुं भतीचा सयेवं हे मेपिंत इलय्ब्यलय् न्वायेगु ज्याय् अग्रसर जुयाच्वनी तर थम्हं उकिया प्रतिपालन यानाच्वनी मखु ।

न्वायेगु ज्या बांमलाःगु मखु तर थम्हं प्रतिपालन मयासें न्वायेगु धयागु मैनां रते यायेगु थें जक खः । भगवान बुद्धं परिनिर्वाणया इलय् धयाबिज्याःगु खः ।

विनयो नाम शासनस्स आयु ः
अर्थात विनयपूर्वक धर्म पालन यायेगुली हे बुुद्ध शासनया आयु निर्धारण जुइ । अथे धयागु धर्म गबले तक प्रतिपालन जुइ उबले तक जक धर्म न्ह्याः वनाच्वनी । धर्मयात मात्र ब्वसा थें जक यानाः प्रतिपालन मजुल धाःसा धर्म न्ह्याःवनी मखु व लोप जुया वनी धयाबिज्याःगु खः ।

बुद्धया परिनिर्वाण लिपा धर्मविनय हे शास्ता धकाः धयाबिज्याःगु खँ वसपोलं धर्मयात विनयानुकूल पालन याना वनेमा धाःगु खः । धर्म बांलाक पालन यानाच्वंपिं जूसा उमिगुपाखें मनूत प्रेरित जुयाः धर्मप्रति मनूत प्रवृत्त जुयाच्वनीसा, बांलाक धर्म पालन यायेमसःपिं जुल धाःसा उमिगु उपदेशया प्रभाव नं कम जुइ व उमिगु खँ न्यनेत तकं मनूत तयार जुइ मखु ।

बांलाक धारण यानामच्वंपिं मनूत बौद्धिक रुपं तसकं सःसिउ थें जूसां उमिगु प्रति श्रद्धाया अभावं उमिगु खँयात बांलाक न्यने चाहेमजुइगु व उमिके ध्वाथुइकेगु क्षमता नं उलि मदइगु खः । उमि प्रति श्रद्धा म्हो जुइगुया कारणं उमिसं धाःगु बांलाःसां थःगु व्यवहार हे थातय् मलाःम्हेस्यां कंगु खँ धकाः न्यनी मखु व न्यंसां मनय् दुछ्वइ मखु ।

तर धर्मयात बांलाक धारण यानाच्वंपि मनूतय्सं कंगु छकूचा खँ जक जूसां उकिया प्रभावशालीता अप्वः दयाच्वनी । भगवान बुद्ध छम्ह यथावादी तथाकारी जुयाच्वंगु कारणं वसपोलया उपदेशया प्रभावशालीता अप्वः दु धयागु प्रमाण वसपोलपाखें याना बिज्याइगु धर्मदेशनापाखें तत्काल मार्गफल प्राप्त जुइगु यक्व प्रसंंग पुष्टि यानाच्वंगु दु ।

खुज्जुत्तराया प्रसंग
कौशाम्बिया श्यामावती महारानीया दासी जुयाच्वंम्ह खुज्जुत्तरा धन्य जुल सुनां बुद्धया धर्मदेशना न्यनाः थःके च्वंगु बांमलाःगु प्रवृति वांछ्वये फत । खुज्जुत्तरा कौशाम्बिया महारानी श्यामावतीया दासी खः । न्हिं च्यागू कार्षापणया स्वां न्याकेगु ज्या बियातःम्ह वं न्ह्याबलें बच्छिया जक स्वां न्यानाः बच्छि लबः काइगु जुयाच्वन ।

तर छन्हु स्वां न्यायेथाय् च्वंम्ह साहुं भगवान बुद्धयात निमन्त्रणा यानाः धर्मदेशना न्यनाच्वंगुलिं भचा पीमाल । पियाच्वँच्वं भगवान बुद्धया धर्मदेशना वयागु न्हाय्पनय् वन । भगवान बुद्धं उगु धर्मदेशनाय् शीलया महत्व बारे कनाबिज्याःगु जुयाच्वन । मचाम्ह खुज्जुत्तरायात बुद्धया वचन न्यनाः थम्हं प्यंगू कार्षापन लबः कयाच्वनागु ज्या अकुशल ज्या खः गुकी कालान्तरतक दुःखया सम्बर्धन जुइ धयागु ध्वाथुल ।

उगु दिनय् फुक्क ध्यबाया स्वां न्याना यंकल । स्वां स्वाभाविक रुपं यक्व दइगु ला जु हे जुल । महारानी स्वां अप्वः गथे जुयाः जूगु धकाः न्यंबलय् सजाँयया छुं पर्वाह मयासे वास्तविकता कन । खँ न्यनाः श्यामावती प्रभावित जुल । भतीचा जक धर्मदेशना न्यनाः हे थुम्ह मचाया हृदय परिवर्तन यायेफुम्ह महान बुद्धया शरणय् थः नं वन ।

खुज्जुत्तरायात सजायँ बीगु पलेसा मातृस्थानय् तयाः न्हिंन्हिं बुद्धया धर्मदेशना न्यनाः थःत कं वयेगु ज्या बिल । थुकथं बुद्धया धर्मदेशना पाखें खुज्जुत्तरायात नं धर्म लाभ जुलसा खुज्जुत्तरा या धर्म खँ श्यामावतीयात नं धर्म लाभ जुल ।

सारिपुत्रया प्रसंग
अथेहे सारिपुत्रया जीवन धन्य जुल सुनां धर्मया खँ भतीचा जक तर धर्मयात क्वातुक्क पालन यानाच्वंम्ह भिक्षु अस्सजितनाप संवाद यायेगु मौका चूलात । धर्मया सैद्धान्तिक खँयात सामान्य रुपं जक ध्वाथूम्ह अस्सजितया हावभाव खनाः भविष्यय् सारिपुत्र जुइम्ह उपतिस्स प्रभावित जुल । सहि धर्मया मालेज्या यानाच्वंम्ह शारिपुत्रं वसपोलया धर्म छु खः, सिद्धान्त छु खः व गुरु सु खः धकाः न्यनाबिज्यात ।

अस्सजित भन्तेपाखें मात्र छपु गाथाया बच्छि ब्व जक न्यने मात्रं गात गात जितः धर्म प्राप्त जुल धकाः धयाबिज्यानाः बुद्ध नापलाः वने हथाय् चायेकल व बुद्धया समिपय् थ्यंकाः प्रवजित जुयाबिज्यात व अर्हन्त व धर्म सेनापति जुयाबिज्यात ।
थुकथं धर्मयात बांलाक ध्वाथुइके धुंकूपिं व उकियात बांलाक पालन यानाच्वंपिनिपाखें मेपिंत बीगु उपदेशया प्रभावकारीता द्यःने द्यःने जक धर्म थुइकाः उकियात गम्भिर रुपं पालन यानामच्वंपिं सिबें अप्वः जुइगु थुगु प्रसंगं स्पष्ट यानाच्वंगु दु ।

धर्मयात बांलाक पालन जुल धाःसा जक उकिया प्रभावकारिता अप्वइ व अजाःपिनिपाखें कनाबिज्याःगु खँया तौल नं आपाः दइ गुकी मनूतय्त प्रत्यक्ष लाभ जूवनी । अथे मयासे पण्डित जक जुयाः धर्म प्रतिपाल मयात धाःसा उमिगुपाखें मनूतय्सं उपलब्धि हासिल याये फइ मखु । उपिं थ स्वयम् नं अभ्यासया अभावया कारणं कालान्तरय् पतन जुयावनीगु सम्भावना आपाः दयाच्वनी । छाय्कि बौद्धिकता धयागु ब्वयेत जक ज्या वः, जीवनय् धात्थेंया हिउपाः थुकिं वइ मखु ।

उकिं बुद्धं धया बिज्याःगु खः –
धम्मं चरे सुचरितं नतं दुचरितं चरे
धम्मचारी सुखं सेति अस्मि लोके परम्हिच ।

धर्म बांलाक यायेमाः बांमलाक मखु, बांलाक धर्म पालन याःम्ह धर्मचारी थुगु लोकय् नं परालोकय् नं सुखपूर्वक च्वने फइ ।
थुकथं धर्म मेपिंत क्यने थें जक मखुसें धात्थें धर्मया प्रतिपालन याना यंकूसा तिनि थःत नं फाइदा जुइ व कतःयात नं फाइदा याये फइ ।

पाखण्डी जुयाः पिनें पिनें जक धार्मिक धायेके कथं समाजय् ब्वयेत जक धर्म याना क्यनेगु, थःगु चरित्र सुधार मयायेगु, पाण्डित्याइँ जक छाँटे याये फयेवं धात्थेंया धार्मिक जुइ मखु । थज्याःपिंसं थःगु हित ला याये फइ हे मखु धाःसा उमिगु लिउलिउ वनाच्वंपि अनुयायीपिंत छुं प्राप्त जुइगु ला खँ हे मंत ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS