जीवनया लँपुइ
नेपालभाषा ख्यलय् साहित्यया थीथी विधाय् च्वसा न्ह्याकाः थःगु हे मतापय् मदिक न्ह्याःवयांच्वंम्ह छम्ह च्वमि मय्जु श्रीलक्ष्मी श्रेष्ठया निगूगु बाखंसफू कथं पिदंगु सफूया नां खः – जीवनया लँपुइ । विविध विषयया ताःहाकःगु व चिहाकःगु यानाः झिंनिपु रचना थ्व सफुलिइ दुथ्याकातःगु दु ।
दकलय् न्हापांगु बाखं ‘स्वार्थ’य् छगू पुलांगु मेचयात केन्द्रविन्दुइ तयाः कलाः–भाःतया दथुइ थःथःगु स्वार्थं यानाः निम्हेसिया निखे स्वःगु मनोभाव ब्वयातःगु दु । लिसें थुकी मनूतय्गु कतिलाःसिं स्वभावया नं चित्रण यानातःगु दु । निपुगु बाखं ‘मांया मतिना’ खः । बाखंया शिषर्कयात ल्वयेक थुकी मांया मतिनाया बयान यानातःगु दु । थः मस्तय्सं न्ह्याक्व हे नुगलय् स्याइगु ज्या याःसां मांया नुगः थः मस्तपाखे हे क्वसाइगु व इमित छुं कथंया दुख, समास्या जुइके मबीत थःपिं न्ह्यागु यायेत नं तयार जुइगु यथार्थयात थ्व बाखनय् बांलाक ब्वयातःगु दु ।
स्वपुगु बाखं ‘पशुपतिनाथया दर्शन’ य् हेरामैं नांयाम्ह छम्ह पोरेनीयात मू पात्र दयेकातःगु दु, अले वयागु हे माध्यमं देशय् व्याप्त जुयाच्वंगु तःमिं चीमियात याइगु थीथी कथंया शोषण,जातीय छुवाछूत, धार्मिक भेदभाव आदिया भण्डाफोर यानातःगु दु । वैचारि क ल्याखं तसकं हे च्वछायेबहगु थ्व बाखनय् ‘बहुजन हिताय, बहुजन सुखाय’ या आज्जु पूवंकेगु लँपुइ न्ह्याःवनेगु हे धाथेंयागु धर्म खः धयागु सन्देश दु । धाथें धायेगु खःसा थ्व सफुलिइ दुथ्याःगु झिंनिपु मध्ये दकलय् च्वन्ह्याःगु बाखं नं थ्व हे खः धायेमाः ।
प्यपुगु बाखं ‘कचं वंगु मतिना’ य् सामाजिक यथार्थ ब्वयातःगु दु । मिसातय्सं मिसातय्त हे क्वथुनेत स्वइगु, बांलाक इहिपा यानाः वःम्ह भौ मचा व अथें ब्वयेकाहःम्ह भौमचाया दथुइ माजुंयःमयः याइगु, कलाःया भावनायात बांलाकं थूसां व्यक्तिगत स्वार्थं यानाः भाःतम्हं कलाःया भावनायात थुइकामबीगु आदि आदि खायुगु सत्य थ्व बाखनय् बांलाकं ब्वयातःगु दु । बाखं, बाखं कनीम्हं बाखं कनाच्वंगु शैलीं च्वयातःगुलिं यानाः थ्व बाखं, बाखं स्वयां नं बाखंया सार धाये ल्वःगु जुयाबिल । थथे मजुसे नाटकया शैलीइ खँल्हाबल्हा नं दुथ्याकाः च्वःगु खःसा थ्व बाखं
आः स्वयां रोचक व प्रभावकारी जुइगु खइ ।
‘संगु बाःगु् जिन्दगी’ विदेशी मिजं वा विदे शी मिसालिसे इहिपा यानाः विदेश वन धाःसा गाक्कं सुख सी धकाः बिचाः याइपि नेपाःमितय्त सतर्क याकातःगु बाखं खः । थुकी विदेशी कलाः दयेकाः यूरोप वंम्ह मिजंया कन्नाचायापुगु अवस्थाया चित्रण दु थें विदेशी भाःत दयेकाः यूरोप वंम्ह मिसाया जिन्दगी नर्क जूगु खँयात कयाः नं ब्वँमियात नुगः हे थुंदिका बीफुगु वर्णन दु । यूरोपेलीतय्गु उपभोक्तावादी संस्कृतिया आलोचनात्मक टिप्पणी यानातःगु थ्व बाखनय् च्वमिगुलिखें थासय् तप्यंक नवानातःगुलिं धाःसा बाखंया प्रभावकारि ताय् भतिचा असर लाकूगु अनुभव जू ।
खुपुगु बाखं ‘ताःआयु’ नं विदेशया पृष्ठभुमिइ ग्वयातःगु बाखं खः । थ्व बाखनय् नं च्वमिं यूरोपया उपभोक्तावादी संस्कृतिं यानाः छम्ह गुइनिदँ दुम्ह मिसां गुकथं दुख सिल धयागु खँया वर्णन दु । बाखं ब्वनेबलय् नुगः मछिंसे च्वनावः । न्हय्पुगु ‘चफुइ मफूगु मतिना’ तःमि व चीमिया दथुइ मतिना जूगु छपु साधार ण बाखं खः । तर साधार ण बाखंयात च्वमिं नेवाः संस्कृतिया लसां तयाः असाधार ण दयेकाबिउगु दु । मयः मयः जूगु ब्याहायात विषयवस्तु दयेकाः च्वयातःगु थ्व बाखनय् इहिपाबलय् याइगु नेवाः संस्कार या विस्तृत विवर ण बीगु कुतः जूगु दु ।
च्यापुगु ‘जन्मन्हिया उत्सव’ बाखं स्वयां नं नियात्रा धायेबहुगु र चना खः । नियात्रा धयागु बाखंया शैलीइ च्वायतइगु यात्रा–वर्णन खः, गुकी मानविय संवेदना नं दुथ्यानाच्वंगु दुइ । ‘जन्मन्हिया उत्सव’ थ्व हे प्रविधि दुने च्वनाः च्वयातःगु जूगुलिं थुकियात नियात्रा धाःसा पाय्छि जुइगु खःला धयागु विचाः न्ह्यब्वयाःगु खः ।
गुपुगु ‘झासुलना ई ’ नं यूरोपया पृष्ठभूमिइ हे च्वयातःगु बाखं खः । यूरोपय् मनूत मेसीन थे चां–न्हिं थःपिंत चुत्तुचुलाः जिन्दगी हनाच्वनेमाःगु खँया चित्रण दु । झिपुगु ‘छेँ ब्वथला’ नेपाःया पृष्ठभूमिइ हे च्वयातःगु छपु मार्मिक बाखं खः । छम्ह किसानयात केन्द्रविन्दुइ तयाः च्वयातःगु थ्व बाखनय् देशय् वःगु राजनीतिक हिउपालं सर्वसाधारण मनूतय्गु जीवन झं झं कष्टपूर्ण जुयावःगु वर्णन दु । झिंछपुगु ‘घाः’ छपु सामान्य बाखं खःसा झिनिपुगु ‘धर ती व आकाश’छपु प्रतीकात्मक चिबाखं खः ।
समग्रय् धायेबलय् थ्व सफूया अप्वः धयाथें बाखनय् नेपाःमितय्गु न्हियान्हिथंया जीवनया बयान दु, गुगु ब्वँमिपिनिगु निंतिं उत्सुकताया विषय जुइफु । अथे हे नेपाःया परि वेशय् च्वयातःगु बाखनं ब्वँमिपिंत शोषित पीडित पक्षय् चिन्तन-मनन याये त बाध्य याकीगु खनेदु ।
LEAVE YOUR COMMENTS