जिगु भाय् : छिगु भाय्
थःगु मांदेय् नेपालं तापाकं नेदरलन्डय् च्वनाः नं थःगु मांभाय् नेपालभाषायात थकायेगु ज्याय् मदिक थःत पानाच्वनादीम्ह श्रीलक्ष्मी श्रेष्ठं बाखं सफू, चिनाखँ सफू, उपन्यास सफू, जीवनी सफू व शोधपत्रया लिधंसाय् तयार यानातःगु सफू नापं यानाः तगू सफू न्हापां हे पिथनादी धुंकूगु दुसा थ्व हे झ्वलय् दकलय् लिपा पिदंगु सफूया नां खः – जिगु भाय् : छिगु भाय् ।
च्वखँ मुना कथं पिथनातःगु थ्व सफुलिइ झिंन्ह्य्पु र चना दुथ्याकातःगु दु । दकलय् न्हापांगु रचना ‘भ्वाथ’ खः । लाक्क निगू पेज जक दुगु थ्व रचना धाथे ला छपु बांलाःगु लघु-निबन्ध खः । थ्व निबन्धय् च्वमिं भ्वाथःयात प्रतीक दयेकाः शोषित पीडित मनूतय्गु दुग्ययेक चित्रण यानातःगु दु ।
निपुगु च्वसु ‘नेदरलन्दया बौद्ध च्यैत्य’ खः । नेदरलन्डया हान्टुम धाःगु गामय् दयेकातःगु बौद्ध चैत्यया परिचय बीगु ल्याखं च्वयातःगु थ्व च्वसुइ छुं भचा नेदरलन्डया हे परिचय दुसा अन देशय् अल्पसंख्यकं ल्हाइगु फ्रिजियन भाय्यात नं सरकारी संरक्षण दयाच्वंगु खँ न्ह्यथनाः नेपाःया छगू भाय्यात जक संरक्षण यानाः मेमेगु भाय्यात वायेत्यः फ्वायेत्यः यायेगु नीतियात सीमदयेक आलोचना यानातःगु दु ।
स्वपुगु च्वसु ‘नेदरलन्ड थ्यने वंया जिगु छुं अनुभव’ य् नेपालं नेदरलन्डतकया यात्रावृत्तान्त दुसा उकिया लिसे लिसें अन थ्यंकाः थम्हं खनागु व वाःचाःगु अनया विशेषताया नं वर्णन दु । प्यपुगु ‘लःया महत्व : लःया व्यवस्था’ नांगु च्वसुइ मनूया जीवन जक मखु, सम्पूर्ण जीवजन्तुया जीवनय् हे लःया महत्व गुलि दु, संसार यु लःया व्यवस्था गन गन गुकथं गुकथं जुयाच्वंगु दु धयागु जानकारीया लिसें लःलिसे स्वापू दुगु नेवाः संस्कृति, सम्पदा आदिया वर्णन दु । न्यापुगु च्वसुं ‘लाकां’ खः । लाकांया बारे थम्हंसिक्वं खँयालिसें लाकांलिसे स्वापू दुगु न्ह्यइपुगु प्रसंग नं न्ह्यथनातःगु थ्व च्वसुइ ‘तुति दःसा लाकां गुलि वइ गुलि वइ’ धकाः मिसातय्त हिस्याइगु उखानयात कुंखिनातःगु दु ।
‘झीगु भाय् थाकूगु भाय् मख’ छयँ तयाः च्वयातःगु खुपुगु च्वसुइ थः मस्तय्त मेमेगु तःगू हे भाय् स्यंसां थःपिनिगु मांभाय् सयेकेगु त्वःते मजिउ धयागु खँय् बः बियातःगु दु । न्हय्पुगु च्वसुया छ्यं खः- ‘भाय् वः धाल धाये वं थःगु भाय् त्वःते मज्यू’ । भाय् वः धायेगु चलन मेमेगु देशया मेमेगु भाय् ल्हाइपिनि दथुइ नं दु । थीथी दसि न्ह्यब्ययाः थाय् पातिक भाय्या लवज नं छुं छुं पाइगु धयागु छगू स् वाभाविक हे खँ जूगुलिं अथे भाय् वः धकाः हिबाय्चबाय् याये मजिउगु व थःत भाय् व धाइ धकाः थःगु मांभाय् ल्हाये गु हे त्वःते मजिउ धयागु सन्दे श थुकी दु ।
च्यापुगु च्वसु ‘थःगु मांभाय् मत्वःते गु पहः करपिनिपाखें नेवाःतय्सं सयेके’ खः । थ्व च्वसुइ नेदरलन्डया अनया डच भाय्यात ल्यंकातयेत यानातःगु छगू अजु चायापुगु चलनयात न्ह्यथनातःगु दु । नेदरलन्डयापिं सुं मिसां मेगु देशया मिजंयात ब्याहा यानाः हल वा सुं मिजनं मेगु देशया मिसायात ब्याहा यानाः हल धाःसा अथे विदेशं ब्याहा यानाः वपिं मिसा जूसां मिजं जूसां इसिमं डच भाय् निं सयेकेमाः । भाय् स्यनेगु ज्याया जिम्मा अनया संस्कृति मन्त्रालयं कयातःगु दु । अथे यानाः भाय् स्यनाबिउसां मसयेकीपिं वा मल्हाइपिं मिसा जुइमा, मिजं जुइमा, नेदरलन्डय् मतसे छ्वयाबीगु जुयाच्वन । च्वमिं नेवाःतय्सं नं भाय्या मामलाय् थथे यात धाःसा नेपालभाषा सदां म्वानाच्वनी धयागु बिचा ब्वयातःगु दु थ्व च्वसुइ । गुपुगु च्वसुइ नं भाय्या हे खँ दु । ‘थःगु भाय् ल्हाये गु मत्वःते, कतःया भाय् फक्व अप्वः सयेके’ छयँ तयाः च्वयातःगु थ्व च्वसुया सन्देश नं व हे खः ।
झिपुगु ‘नां छुइगु चलन व नेवाः नां’ नांगु च्वसुइ नेवाःतय्सं थः मस्तय्त नेवाः नां छुइमाःगु खँय् बः बियातःगु दुसा छुं छुं बांलाःगु नांया धलः नं बियातःगु दु । झिछपुगु च्वसुइ ‘नेपालं पिने नेवाः संस्कृति व नेपालभाषा’ विदेशय् जुयाच्वंगु नेवाः गतिविधिया जानकारी बीगु ल्याखं च्वयातःगु दु ।
झिनिपुगु ‘नेपालभाषा व नेदरलन्ड भासय् चाया छ्यलाबुलाय् छपुलु’ च्वसुइ निगू भाषाया दथुइ ज्वःलाःगु स् वभावया खँ न्ह्यथनातःगु दु । झिंस्वपुगु ‘अमेरिकाय् नेवाःतय् पाहां जुयाया लुमन्ति’ व झिप्यपुगु ‘बेल्जियमया छगू बोद्ध तीर्थस्थल हुय गुम्बा’ निपुं यात्रावृत्तान्त खः । झिन्यापुगु ‘ईलचं व थुकियात न्ह्यछयाइगु लिछयाइगु चलन’ य् घडीया इतिहास व विकासक्रम दुसा वया लिपायागु च्वसु ‘भिन्तुना’ व ‘मदः व म्हपुजा’ य् न्ह्यागुं भिंगु ज्याय् नेवाःतय् भिंतुना देछायेगु चलन दुगु व नेपाल संवत्या न्हूदँय् नं थुकथं हे भिंतुना देछायेगु याःगु खँयालिसें ‘भिंतुना आन्दोलन’ या झ्वलय् थःत जूगु छुं छुं अनुभव नं दुसा ‘मन्दः व म्हपुजा’ य् दार्शनिक व सांंस्कृतिक महत्व ब्वयातःगु दु ।
सफूया दक्वं रचनायत कयाः बिचा यायेबलय् ‘भ्वाथः’ व लाकां निपु च्वखं अर्थात् निबन्ध धाये ल्वःसा ल्यं दुगु मेगु दक्व रचना च्वसु अर्थात् लेख धाये ल्वः । तर च्वखँ धाःसा च्वसु धाःसाः थ्व सफुलिइ दुथ्यानाच्वंगु दक्वं हे रचना छपु थे छपु विचारोत्ते जक जुयाः ब्वने बहः जुयाच्वंगु दु । थ्व सफू पिदंगुया बांलाःगु पक्ष थ्व हे जूगु दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS