कार्यान्वयनय् वयेधुंकूगु एमसिसि संसदय्

नेपाःया राजनीतिइ थौंया इलय् दकलय् चर्चाया विषय अमेरिकाया एमसिसि जुयाच्वंगु दु । एमसिसिया सवालय् सडकंनिसें संसद् तक बहस जुयाच्वंगु दु । सडकय् प्रदर्शन अले संसदय् विरोधया भाषण यायेगु ज्या सांसदतय्सं यानाच्वंगु दु । मनूतय्गु छेँय् छेँय् हे एमसिसि बारे चर्चा जुयाच्वंगु दु ।

सुं पासापिं नापलायेवं खँ जुइगु विषय हे एमसिसि । एमसिसिया बारे खँ मजुल धाःसा थ्व इलय् चि मगाःगु नसा नये थें जुयाच्वंगु दु । बसय् वंसां, चिया पसलय् वंसां, ज्याकुथिइ च्वंसां अले लँय् वंसां वइगु विषय हे एमसिसि जुयाच्वंगु दु । थुकिया अर्थ एमसिसिया सवाल दलया नेता कार्यकर्ता जक मखु आम जनताया दथुइ नं सरोकार व बहसया विषय जुयाच्वंगु दु । प्रतिनिधिसभा संसदय् एमसिसिया प्रस्ताव पेश याःगु न्हिकुन्हु हे संसद् भवन पिने जूगु प्रदर्शनया खँ सकसिनं चर्चा यानाच्वंगु दु । आः हाकनं संसदया मेगु बैठक जुइगु इलय् थुकथं हे सतकय् प्रदर्शन जुइतिनि । थुकुन्हुया प्रदर्शनया रुप गथे जुइ आः थत्थें धायेफइगु अवस्था मदु । तर संसदय् छलफल जुइगु इलय् सकलसिगु चिउताःया विषय धाःसा अवश्य नं जुइ ।

अमेरिकी सहयोग एमसिसि लगानी खः कि सहयोग खः ? एमसिसि संसदं पारित यायेमाःगु छाय् ? एमसिसि कार्यान्वयनया झ्वलय् भारतया नं समर्थन कायेमाःगु छाय् ? एमसिसि धयागु चीनयात घेरे यायेगु अमेरिकी योजना कथं वःगु खः ला ? एमसिसि वयेवं नेपालय् तसकं हे विकास जुइगु खःला ? थज्याःगु कथंया न्ह्यसः थनेगु ज्या सामान्य नागरिकनिसें दलया नेता कार्यकर्तातय्सं यानाच्वंगु दु । थ्व इलय् एमसिसि धयागु राष्ट्रघाटी सम्झौता खः धकाः अप्वःसिनं थुइकाच्वंगु अवस्था दु ।

एमसिसि सम्झौतपाखें नेपाः व नेपाःमि जनताया नितिं छु जुइ धयागु खँ ला कन्हय्या दिनय् स्पष्ट जुजुं वनी । तर मनूतय्सं एमसिसियात कयाः तयाच्वंगु न्ह्यसः लिसः गबलय् तक वइगु खः ? यदि थुकिया लिसः मवल धाःसा छु जुइ ? थ्व खँ स्पष्ट जुइफुगु मदुनि । गनं छुं दिं तक थ्व सवालय् बहस जुया लिपा अथें ल्वःमंका छ्वइगु जकं मखुला ? न्हापा महाकालि सन्धि याःगु इलय् राष्ट्रघाटी सन्धि धकाः ब्यापक चर्चा जुल, अले विरोध नं जुल । तर महाकलि सन्धि जुयां हे त्वःतल । नेतातय्सं याःगु उगु कथंया सम्झौता बुलुहुँ बुलुहुँ ल्वःमंकाः यंकल । आः व खँ इतिहासय् जक सीमित जूगु दु । अबलय् सम्झौता याःपिं नेतात हे थौंकन्हय् दकलय् शक्तिशाली नेता जुया पिहां वयाच्वंगु दु । उमिगु हे लिउलिउ कार्यकर्तात ब्वाँय् जुयाच्वंगु दु । उमित हे भोट तयाः जनतां त्याच्वंगु दु । अले उपिं हे लिपा वना दकलय् अप्वः राष्ट्रवादीया रुपय् प्रस्तूत जुयाच्वंगु दु । कन्हय् वनाः एमसिसिया सवालय् नं अथे जुइमखु धायेफइगु अवस्था मदु ।

एमसिसि सम्झौतायात नेपाःया संसदं अनुमोदन यायेगु कुतः जुयाच्वंगु दु । आःया राजनीतिक घटनाक्रमयात स्वल धाःसा एमसिसि पारित हे जुइगु अवस्था दु । नेपाली कांग्रेस स्पष्ट रुपं हे एमसिसिया पक्षय् दु । एमालेया अध्यक्ष केपी शर्मा ओली थः प्रधानमन्त्री जुयाच्वंगु इलय् हे एमसिसियात संसदं अनुमोदन यायेगु धकाः संसदय् दर्ता तकं याकेधुंकूम्ह खः ।

एमसिसिया सम्बन्धय् आःतक जूगु ज्या स्वल धाःसा नेपाःया प्रमुख दलया प्रमुख नेता न्ह्याम्ह प्रधानमन्त्री जूसां उमिगु इलय् एमसिसिया छुं कि छुं ज्या जूगु हे दु । डा. बाबुराम भट्टराई, माधव कुमार नेपाल, पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड प्रधानमन्त्री जूगु इलय् सुनां नं एमसिसियात पनेगु वा थ्व सम्झौतयात मन्ह्याकेगु ज्या गबलें मयाः । उमिगु पालय् नं एमसिसिया ज्या मदिक्क न्ह्याना हे च्वंगु खः ।

सुं नं प्रधानमन्त्रीं ज्या दिकूगु मदु । गुलिसिया इलय् भचा अप्वः जुल जुइ, गुलिसिया इलय् भचा म्हो जुल जुइ । आखिर ज्या न्ह्याना हे वनाच्वंगु खः । उकिया अर्थ एमसिसियात कयाः शीर्ष नेतातय्गु खास हे विरोध मदु धाःसां जिउ । बरु पार्टीया मेमेपिं नेतात व कार्यकर्तातय्गु बलं जक थःपिं नं उकिया विरोधय् न्ववायेत शीर्ष नेतात बाध्य जूगु खनेदु ।

एमाले दुने धायेगु अध्यक्ष केपी ओलीया न्ह्यःने भिम रावलं विरोध यानां छु हे जुइ ? माओवादी केन्द्रय् अध्यक्ष प्रचण्डया न्ह्यःने नारायणकाजि श्रेष्ठ वा देव गुरुङं विरोध यानां छु जुइ ? नेकपा (एकीकृत समाजवादी)य् अध्यक्ष माधव कुमार नेपालया न्ह्यःने झलनाथ खनालं विरोध यानां छु हे जुइ ? शीर्ष नेतातय्सं संसदय् मतदान जुइगु इलय् मतदानय् ब्वति मकायेगु वा मतदानयात बहिस्कार यायेगु धालकि विरोध यानाच्वंपिं नेता कार्यकर्तात नं सुम्क हे च्वनी ।

एमालेयात ला झन हे ज्याछिं । थःपिंसं सभामुखया राजीनामा माग याना वयाच्वनागु अले संसद अबरुद्ध याना वयाच्वनागु अवस्थाय् प्रमुख प्रतिपक्षलिसे सहलह हे मब्याकुसे संसदय् हःगुलिं धकाः सुम्क च्वनेगु बाय् बहिस्कार यायेगु ज्या यानाबी । थुकथं प्रमुख स्वंगू राजनीतिक दल एमाले, माओवादी केन्द्र व एकीकृत समाजवादीं बहिस्कार बाय् संसदय् सहभागी मजुइगु ज्या याइ, अले जनता समाजवादी पार्टीया डा. बाबुराम भट्टराई पक्षयापिंसं एमसिसिया पक्षय् मत बियाबीवं संसदया उपस्थित सांसदतय्गु बहुमतं पारित यानाबी । तत्काल उपस्थिति सांसदतय्गु ल्याःया आधारय् धायेगु खःसा दुई तिहाई बहुमतं अनुमोदन यायेगु ज्या याइ ।

एमसिसि कार्यान्वयन हे जुयाच्वंगु दु
एमसिसि कार्यान्वयन यायेगु नितिं संसदं पारित यायेत्यंगु खः धकाः थुइकल धाःसा थ्व गलत जुइ । एमसिसि आः कार्यान्वयन जुया हे च्वंगु दु । येँय् पाँचतारा होटलय् हे ज्याकू चायेकाः ज्या यानाच्वंगु दु । जिल्लाया ल्याखं धायेगु खःसा झिगू जिल्लाय् ला जिल्ला ज्याकू हे चायेकाः एमसिसिया ज्या यानाच्वंगु दु । येँ जिल्लाया लप्सीफेदी, अथे धइगु सक्वं लिक्क लाःगु थासय् ज्या यायेगु नितिं येँय् हे ज्याकू चायेकाः ज्या यानाच्वंगु दुसा नुवाकोट, धादिङ, मकवानपुर, पाल्पा लगायत झिगू जिल्लाय् नं हे ज्या न्ह्याना हे च्वंगु दु ।

एमसिसि येँ जिल्ला ज्याकूपाखें जग्गा अधिग्रहण यायेगु, जग्गाया पुर्जा एमसिसिया नामय् हयेगु, सर्वे यायेगुलगायत ज्या यानाच्वंगु दु । थुगु कथंया ज्या थौंकन्हय् जक जूगु अवश्य नं मखु । थनिं न्यादँ न्ह्यवंनिसें हे ज्याकू चायेकाः ज्या यानाच्वंगु खः । एमालेया अध्यक्ष केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री जुइ धुंकाः थ्व ज्या झन तिब्र रुपं न्ह्याःवंगु खः । थुकिया अर्थ धयागु एमसिसिया कार्यान्वयन न्ह्याये हे धुंकूगु खः । उकियात सुना नं पंगु नं मदु बरु नेतातय्सं नापं सरकारं सहयोग हे यानाच्वंगु दु धाःसां जिउ ।

संसदं अनुमोदन छाय् ?
सन २०१७ अर्थात थनिं न्यादँ न्ह्यवंनिसें ज्या हे न्ह्यानाच्वंगु एमसिसि आः संसदं अनुमोदन जक यायेत्यंगु खः । मूल रुपं संसदं अनुमोदन यायेमाःगु कारण धइगु एमाले अध्यक्ष ओली प्रधानमन्त्री जुयादीगु इलय् संसदं अनुमोदन यायेगु बुँदा थप यायेगु ज्या जूगुलिं हे खः । अथे धकाः न्हापा एमसिसि सम्झौता जूगु इलय् उगु कथंया प्रावधान मदुगु धाःसा अवश्य नं मखु । अबले उगु प्रावधानयात चीका? सम्झौता याःगु खःसा लिपा हाकनं न्ह्यागु हे राजनीतिक दलया सरकार वःसां वा देशय् राजनीतिक अस्थिरता जूसां थःपिनिगु ज्याय् समस्या मवयेकेगु निंतिं व अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् क्यनेगु निंतिं संसदं अनुमोदन यायेमाः धकाः अमेरिकां बः बिउगु खः । उकिं हे संसदं अनुमोदन यायेगु बुँदा थप जूगु खः ।
एमसिसि सम्झौता कथं न्यादँया दुने संरचना निर्माण यायेगु अले अनगिन्ती ई तक अर्थात असीमित ई तक उगु लागा कब्जाय् कया तयेगु नापं थःपिंत माःकथं ज्या यायेगु निंतिं हे एमसिसिया नामय् हे पुर्जा हयेगु ज्या जुयाच्वंगु खः । उकिं एमसिसि सामान्य सहयोग जक मखु, थुकी दुने यक्व खँ दु धयागु थुइकेमाः । एमसिसिया सवालय् प्रमुख दलया प्रमुख नेतातय्सं थीथी कथं नाटक यायेफु तर उपिं एमसिसिया घेरां पिहां वयेफइगु अवस्था मदु धयागु खँ आः जुयाच्वंगु घटनाक्रमं नं स्पष्ट यानाच्वंगु दु । आः एमसिसिपाखें नेपाः व नेपाःमिपिंत गज्याःगु लिच्वः लाकीगु खः व धाःसा कन्हय्या दिनय् स्पष्ट जुजुं वनी ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS