आः जिं छु ‘वज्राचार्य’ मच्वये ?

 वंशीधर वज्राचार्य

छन्हु छगू ज्याझ्वःया दथुइ डा. केशवमान शाक्यया ‘नेपाःमि शाक्यतय् गौतम बुद्धलिसे स्वापू’ धइगु १६ गू पेजया छगू सपूmचा बिसें ‘थुकी वज्राचार्यतय् बारे नं छुं खँ दु, छिं नं स्वःसां जिउ । स्वयाः कमेन्ट यानादिसँ ।’ धकाः बियाहल ।
‘छिं च्वयादीगु च्वसुइ कमेन्ट याये माली हे मखुनि ।’ जिं थथे हे लिसः बियागु खः । निन्हु लिपा उगु सफूचा स्वया । थाय्थासय् वज्रयान, वज्राचार्य व पूजाआजाया न्ह्यसःत थनातःगु दु । थ्व खँया जि ज्ञाता मखु ।

सफुतिइ न्ह्यथनातःगु खँपुतपाखें सीकेफु उगु सफूचा ‘राष्ट्रिय शाक्य समाज’ संस्थानाप सम्बन्धित खः । जिं तायेका नांया लिउने ‘शाक्य’ घानाच्वंपिंत जक इनिगु सफूचा । खतुं सफूचाय् ज्यापौ वा न्वचु अथेथथे छुं न्ह्यथनातःगु मदु ।सफूचा ब्वने धुंकाः छगू निगू खँय् थःत ताःगु खँ च्वयेमाः धइथें ताल । दकलय् लिउनेया पेजपाखे ‘राष्ट्रिय शाक्य समाजय् इलय्ब्यलय् छलफल जुयाच्वंगु विषय खः— वज्राचार्यत थुगु समाजय् दुथ्याके मजिउला ?’ व उकिया लिसःकथं ‘राष्ट्रिय शाक्य समाज शाक्यवंशतय्गु संगठन धाये धुंकाः थःत शाक्यवंशया मखु धाइपिंत दुथ्याकेमाः धइगु विषय हे असान्दर्भिक जुइगु स्वाभाविक खः ।’

थथे धाये धुंकाः नं हाकनं ‘समयया आवश्यकता व उपयोगिता बोध जुयाः वज्राचार्यतसें जिपिं नं शाक्यवंश हे खः धकाः वल धाःसा लसकुस यायेत तयार जुइ हे माः ।’ धकाः च्वयातःगुलिं छुं च्वयेमाः धइगु ताःगु खः ।नेपालय् जातजातिया संगठन चायेकेगु लहरया झ्वलय् नेवाः समाज दुनेया नं थीथी जातया ‘समाज’ चायेके थें हे ‘राष्ट्रिय शाक्य समाज’ चायेकूगु सकसिनं सीधुंकूगु सिउगु हे खँ खः । थ्व स्वयां न्ह्यः ‘दी शाक्य फाउण्डेसन’ नामं नं संस्था चालेधुंकूगु दु । दुजः दयेकेगु सन्दर्भया खँ ।

संस्थाय् दुजः दयेकेत ‘विधानय् न्ह्यथनातःगु प्रावधान दुने च्वनाः दयेकेगु खः’ धकाः धायेमाःगु खँ मखु । अथे नं ‘वज्राचार्य’या खँय् ‘समाज’ दुनेया बहसया विषय धासेंलि समाज दुनेया हे सुं सुं दुजलं खँ न्ह्यथंगु जुइ धइगु सीकेफु । संस्थाय् छुं नं खँय् संस्थाया हितय् छलफल जुइगु आन्तरिक व स्वाभाविक खँ जुइ । तर ‘शाक्य’ नां तयाः स्वनातःगु संस्थाय् सुं गुम्हं वज्राचार्यं सदस्यता बीमाल धकाः धाःवंगु अवश्य नं खइमखु । नांया लिउने ‘वज्राचार्य’तयातःपिंसं जिमित नं दुथ्याकेमाल धकाः धाः जुइथें मताः । अथे धाः वंगु खःसा वय्कलं धाःगु खँ पाय्छि जुइ ।

‘शाक्य’ नां तयाः स्वनातःगु संस्थाय् सुं गुम्हं वज्राचार्यं सदस्यता बीमाल धकाः धाःवंगु अवश्य नं खइमखु । नांया लिउने ‘वज्राचार्य’तयातःपिंसं जिमित नं दुथ्याकेमाल धकाः धाः जुइथें मताः ।

धाख्वा व वैद्य दुजः यानातःगु दयेमाः । थुकिया अर्थ वज्राचार्य नं दुजः दयेकेमाः धायेत्यनागु मखु ।सफूचाय् न्ह्यथनातःकथं ‘शाक्य फाउण्डेसन’ नाप धेंधेंबल्लाःकथं पिहां वःगु ‘राष्ट्रिय शाक्य समाज’ खः धइगु च्वसु ब्वनेबलय् सीकेफु । निगू ‘शाक्य’ संस्थाया आज्जु छु खः धइगु मसिउगु व चिउताः मदुगु नं खँ जुल । राष्ट्रिय शाक्य समाजं स्वनिगलय् ‘शाक्य’ जक दुथ्याकातःसां बुटवलय् जिल्ला कचां वज्राचार्यतय्त नं दुजः यानातःगु दु धइगु खँ छन्हु निन्हु न्ह्यःतिनि हे सिल ।

थुकिं यानाः हे केन्द्रय् शाक्य समाज दुने बहसया विषय जुल जुइ । उगु संस्थाया आन्तरिक खँ खः । अथे हे ‘वज्राचार्य धइगु जात मखसे छगू पदवी खः’ धइगु बौद्ध समाजं सिउगु हे खँ खः । छुं नं जातजातिया थौंया थरत छुं थाय्, वस्तु, पद, ज्या बाय् घटना आदिनाप स्वानाच्वंगु खनेदु । ‘वज्राचार्य’ न्हापा पद खःसा ई–ब्यः व राज्यया (नागरिकता)या कारणं हे थौंकन्हय् थ्व ‘थर’ थें जुइधुंकल । थुथाय् वयाः ‘वज्राचार्य’ हिलाः मेगु थर सुनां तःजुइ ? नेवाःतय् दुने हे मेमेगु जातय् नं पदया ‘थर’ जुयाच्वंगु दु । गथे–राज्यया भण्डारी मखुसां राजभण्डारी, देय्या मन्त्री मखुसां ‘अमात्य’ आदि ।

‘शाक्य’ हे नं सिम व जंगलया नामं जूगु धाइ छु यायेगु ?न्हापा स्वनिगलय् परम्परागत महायान बौद्ध विहारय् चूडाकर्म व वज्राभिषेक विधि व परम्परायात स्वत धाःसा ‘शाक्य’ व ‘वज्राचार्य’ निगुलिं पद कथं हे जुयाच्वंगु खनेदु । न्हापां ‘चूडाकर्म’ याये धुंकाः लिपा वज्राचार्याभिषेक याये मखंपिं ‘शाक्य’ जक जुयाच्वंगु व ‘चूडाकर्म’ नं यायेमफुपिं ‘शाक्य’ नं मजुइगु नं सियाच्वंगु खँ खः । ‘शाक्य’ नं जुइ मखंपिंत धाइगु अबलय्या खँग्वः थन न्ह्यथनेगु थौंया सन्दर्भय् पाय्छि जुइमखु ।

यदि थौंकन्हय् सुनानं चूडाकर्म नं मयाः वा वज्राभिषेक नं मयात धायेवं ‘शाक्य, वज्राचार्य’ तये दइमखु धायेगु सान्दर्भिक जुइला ? न्हापा स्वनिगःया विहारय् हे थीथी जातं विधिपूर्वक दुहां वःपिं शाक्य व वज्राचार्य जूगु दसु झीथाय् न्ह्यःने दु ।
शाक्यजुं थाय्थासय् ‘शाक्यवंश’ जक न्ह्यथनातःगु दु । ‘शाक्यवंश’ धायेगु व ‘शाक्य’ जक धायेबलय् नं फरक जुइ । कपिलवस्तुया शाक्यवंशनाप स्वापू क्यने फुसा जक शाक्यवंश जुइ ।

‘शाक्य’ हे नं ‘पद’ जुयाः दुहां वःगु अवस्थाय् सु शाक्य शुद्ध शाक्यवंश जुइ ? थौंकन्हय् भारतय् ‘शाक्य’ च्वइपिं यक्व खने दया वयाच्वंगु दु । थुपिं थौंकन्हय् बुद्ध धर्मय् दीक्षित जुयाः ‘पद’ कथं ‘शाक्य’ जूपिं खः वा न्हापायापिं हे खः सीके ल्यं दनि ।
शाक्यजुं ‘शास्त्र व सीप मदुसां जन्मं हे वज्राचार्य धायेका च्वनतिनि’ धकाः नं च्वयादिल । उकिया अर्थ छु मेमेगु विद्या, शिक्षा वा सीप ज्वंपिंसं ‘वज्राचार्य’ च्वये मजिल ? जि उज्वःम्ह हे वज्राचार्य खः, गुम्ह गुरुजुया ज्या, शास्त्र व सीप मदुम्ह आः जिं छु यायेगु ?‘वज्राचार्य’ मच्वये ?

वज्रयान, पूजाविधि व चचा आदि अनुसन्धान, खोज आदि यानाः विज्ञपिनि दथुइ बहस यायेगु विषय जुइफु । याये फयेकेमाः । तर ‘शाक्य’ संस्था चायेकाः थःगु आज्जुं पिने वनाः ‘शाक्य व वज्राचार्य’ दथुइ नं वैमनस्य ब्वलनीकथं च्वयेगु ग्यसु दुगु खँ जुइ फइमखु ।

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS