विधि-पद्दति स्वयां ‘बाः’ प्रवृत्ति हावी

नेपाःया इतिहासय् जुजुतय्सं थः स्वयां च्वये सुं मदु, फुक्कं थःगु अधिनय् धकाः बिचाः यानाच्वंगु खत। जुजु स्वयम हिन्दू धर्मकथं द्यःया अवतार धकाः नाला कायेगु अले देय्या विधि-पद्दति, नियम-कानून, शासन प्रणाली स्वयां थःत न्ह्याबलें च्वये जूगु नाला कयाच्वंगु खत। २०४७ साल लिपा संविधानं जुजुयात संवैधानिक राजतन्त्रया हैसियतकथं च्वनेगु प्रणालीया विकास याःसां जुजु जक मखु स्वयम जुजु खलकं संविधानकथंया व्यवस्था व काननूया दुने च्वने गबलें चाहे मजू । येँया सतकय् गाडीया ठक्करं मनू क्यःगु घटना जुइमाः वा राष्ट्रिय निकुञ्ज दुने वनाः संरक्षित जीवजन्तुया सिकार याःगु दसि जुइमाः जुजुया खलकं थःपिं संविधान स्वयां च्वये धकाः कानूनया मूल्य मान्यता अःख निरन्तर ज्या यात ।

थज्याःगु फुक्क घटनाय् बुद्धिजीविनिसें सामान्य नागरिकतय्सं विरोधया सः प्वंकूगु खः । तर जुजुया जःखः च्वनीपिं व राजदरवारनाप सःतीपिं मनूतय्सं जुजु व राजपरिवारं याःगु ज्या न्ह्यागु नं जायज खः धकाः ‘ब्रिफिङ’ याइगुलिं इमित कानून माने मयायेत झन् तिबः जुल । छगू लिपा मेगु यानाः देय्या विधि-पद्दतियात नाला मकाःगुया लिच्वः थौं देशय् जुजु धइपिं हे मदयेधुंकल । कानून मिचे यानाः छुं ईया निंतिं सत्ता व शक्तिया भरय् थः सर्वशक्तिमान खः धकाः तायेकेगु शासकतय् दुने अभिमान ब्वलनेफु। तर जनताया लोकतान्त्रिक प्रणालीया दुने कानूनी राजया आकाक्षां अज्याःगु सर्वशक्तिमान जुजुतय्त तकं इतिहासया पानाय् सीमित जुइत बाध्य यानाबीधुंकूगु दु ।

शासकतय् दथुइ थज्याःगु प्रवृत्तिया विकास स्वयमय् जुइगु धाःसा पक्कां न मखु। राज्यशक्तिया स्रोत व साधनय् कब्जा यायेगु आकांक्षा सहित बल्लाःम्ह शासक जुइगु इच्छा दयेफु तर, कानून स्वयां च्वये थः हे जक खः धकाः ब्वलनीगु अहमताया लिउने मेगू छगू पक्ष नं दु। गथेकि नेपालय् जुजुवादीतय्सं थःत सर्वोपरी धकाः बिचाः यायेगु लिउने केवल शाहवंशीय इतिहास जक मखु। बरु अज्याःगु शाहवंशीय परिवार व दरवार नाप सतिक ज्या यानाच्वंपिंसं लिउनं ‘वसपोलं यानाबिज्याइगु फुक्कं ज्या पाय्छि, वसपोलं बिचाः याःगु खँ तसकं उत्तम’ धकाः याइगु व्यवहार दकलय् ग्यानापुगु प्रवृत्ति खः ।

खड्ग प्रसाद दुने ब्वलंगु अज्याःगु आकांक्षायात अन्धभक्त जुयाः ओली गुटया मनूतय्सं जय जयकार यानाच्वंगु खनेदु । ‘केपी ओली, आई लभ यु’ वा ‘केपी बाः’ थज्याःगु अभिव्यक्तिं खड्ग प्रसाद ओलीयात अझ निरंकुश शासक जुइत अझ अभिप्रेरित यानाच्वंगु दु ।

नेपालय् थौं शाहवंशीय जुजुत ला मदयेधुकल । तर महेन्द्र व ज्ञानेन्द्रया पलाखय् न्ह्याः वनाः खड्गप्रसाद ओलीं थः सर्वशक्तिमान जुइगु आकांक्षायात पितब्वयाच्वंगु जुल । खड्ग प्रसाद दुने ब्वलंगु अज्याःगु आकांक्षायात अन्धभक्त जुयाः ओली गुटया मनूतय्सं जय जयकार यानाच्वंगु खनेदु। ‘केपी ओली, आई लभ यु’ वा ‘केपी बाः’ थज्याःगु अभिव्यक्तिं खड्ग प्रसाद ओलीयात अझ निरंकुश शासक जुइत अझ अभिप्रेरित यानाच्वंगु दु। खड्गप्रसाद ओली स्वयमं प्रचण्ड-माधव पुचलं त्वःता वनेधुंकाः थःत ज्या यायेत तसकं अःपुगु अभिव्यक्ति बीगु यानाच्वंगु दु। थ्व छगू अभिव्यक्तिं प्रष्ट जू की आः पार्टी दुने खड्गप्रसाद ओलीं छु धाल वहे जुइगु अवस्था दु। अज्याःगु अवस्था संसद् विघटनया खँय् जुइमाः वा संविधान अःख संवैधानिक आयोगय् याःगु नियुक्तिइ जुइमाः फुक्कं खड्ग ओलीया चाहनाकथं विना रोकतोक न्ह्याः वनाच्वंगु जुल । आः खड्ग ओलीं ल्ह्वनीगु छुं नं पलाखय् पार्टी दुने नं अवरोध जुइगु अवस्था मदु। पार्टी दुने छुं नं कथंया फरक धारया बिचाः, टिप्पणी वा असहमतिया सः ताये मदइगु जूगु दु ।

लोकतन्त्रया छगू सुन्दर पक्ष धइगु अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता खः । मनूतय्सं थःगु बिचाःयात स्वतन्त्र व विना संकोच तये दइगु अधिकार खः । छगू लोकतान्त्रिक पार्टी दुने नं बहस व सहलह गुलि व्यापक जुलि उलि अप्वः सार्थक लिच्वः पिहां वइगु खः । थीथी बिचाःया मन्थन लिपा पिहां वइगु निर्णयकथं याइगु ज्यां व्यापकता काइगु खः । तर छुं नं पार्टी दुने छम्ह व्यक्तिं धाःगु खँ वा वं याइगु ज्या हे पूर्ण खः धकाः तायेकेगु खःसा उकिं पिकाइगु लिच्वः भयावह जुइ । थज्याःगु ‘यस म्यान’ नेता व कार्यकर्तातय्सं नेतृत्वयात मखुगु लँपुइ यंकेगु जक मखु उम्ह व्यक्तिप्रति ब्वलना वइगु अहमं पार्टी व देय् निगूलिंयात हानी याइ ।

छम्ह बादशाहयात नांगाः देय् चाहिइकाः वयाः वसः तसकं बांलाः धकाः फय्गं तारिफ याइपिं आसेपासेया बाखं थें थन अज्याःपिं कार्यकर्तातत दत्तले शासकतय्सं छु गल्ती यानाच्वंगु खः धकाः गबलें नं वाःचायेके फइमखु। थौं खड्ग ओलीयात छम्ह नेता मखसें ‘बाः’ धकाः नाला कयाच्वंगु प्रवृत्तिं थः स्वयम देय् व जनताया दथुइ गुलि नांगा जुयाच्वन धकाः प्रधानमन्त्रीं वाः चायेकाच्वंगु खइमखु। प्रधानमन्त्रीयात थः तसकं शक्तिशाली जुइगु आकांक्षा दयेफु तर ‘आई लभ यु’ धकाः जुइपिं कार्यकर्तातय्सं वयात शक्तिशाली मखु जनतायात न्ह्यःने वहे नांगाः देय्चाः हिलीम्ह बादशाहया हविगतय् थ्यंकेगु ज्या यानाच्वंगु दु ।

छगू निश्चित स्वार्थया निंतिं नेतृत्वं याइगु गल्तीयात सही धकाः जुइपिं कार्यकर्तात गबले तक दयाच्वनी अबले तक नेतृत्वयात थम्हं यानाच्वंगु गल्तीयात स्वीकार यायेत थाकुयाच्वनी । छगू थुइकेमाःगु खँ छु धाःसा थौंकन्हय् लिउलिउ जुइपिं ‘यस म्यान’त नं थःगु स्वार्थपूर्ण जुत्तले जक लिउलिउ जुइगु खः । स्वार्थ विपरित वनेवं वयात हाचांगायाः वनेगु प्रवृत्ति दु। छुं न्हि न्ह्यः दरवारमार्गय् ओली गुटं याःगु सभां नं उकीयात पुष्टि याःगु दु। थीथी आश्वासन बियाः सभाय् ओलीया फोटो दुगु तपुलि, टिसर्ट व पोष्टर ज्वनाः मनूत अन थ्यंकः वल । सभा सिधयेधुंकाः ब्वति काःपिंत बियातःगु आश्वासनपूर्ति जुइवं बँय् वांछ्वयातःगु वहे ओलीया ख्वाः दुगु थीथी ज्वलंयात न्हुयाः लिहां वंगु खँपाखें उमिगु प्रवृत्ति प्रष्ट जू ।

निरंकुशता लागू यायेगु निंतिं नेतृत्व पक्ष गुलि जिम्मेवार दु, उलि हे जिम्मेवार थःगु स्वार्थपुर्ति जुत्तले नेतृत्वं याःगु न्ह्याःगुं गल्तीयात नं क्षम्य तायेकीपिं स्वार्थी कार्यकर्तात नं दु। थज्याःगु प्रवृत्तिं विधिया शासन व कानूनयात कमजोर जक मखु देय्यात हे असफलताय् घ्वानायंकीगु खतरा दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS