ने. सं. ११४६ बछलागा अष्टमी -

भारतीय सेनाप्रमुखयात छाय् दुकायेमज्यु ?

हरेक पटक भारतीय प्रधानमन्त्री, मन्त्री व कुटनीतिक ब्यक्तित नेपालय् वइगु इलय् नेपाःया छुं नं छुं नेपाली सार्वभौमिकतालिसें स्वानाच्वंगु चीजत तंके मालाच्वंगु दु। नरेन्द्र मोदीं नेपाःया भ्रमण यानाः नेपालय् नाकाबन्दी याःगु लिपांगु दसु झीगु न्ह्यःने दु। अथेहे अटल बिहारी बाजपेयी नेपाः वःगु इलय् नं नेपाःया थीथी सीमाय् बाँध दयेकेगु कथं स्वीकृति प्राप्त यानावन । अथेहे चन्द्रशेखर प्रधानमन्त्री जुयाः भारतया शासन भार सम्हाले यानाच्वंगु इलय् नं नेपाःया भूमिइ प्रजातन्त्र हयेगु नामय् नेपाःयात भारतमुखी याना बिल । थ्व छुं दसु जक खः । न्हापानिसें नेपालय् भारतीय राजनीतिक व कुटनीतिक ब्यक्तितय् आगमन न्ह्याब्लें नेपाःया लागिं क्वतेलेगु लागिं जक जुयाच्वंगु दु। अथे जुयाः गुगु इलय् नेपालय् भारतीय नेतातय् प्रवेश जुइ अब्ले छुं नं छुं झी नेपाःमितय्सं छ्यँ क्वछुके माःगु अवस्था वयाच्वंगु दु ।

भारतीय सेना प्रमुख मणिमुकुन्द नरवाणे आः चर्चाय् दु। वय्कलं वंगु कार्तिक १९ गतेनिसें स्वन्हुयंकंया नेपाल भ्रमण यानाः राष्ट्रपतिया पाखें मानार्थ सेनापतिया सम्मान ग्रहण यानाः लिहां वने धुंकूगु दु। थ्व स्वयां न्ह्यः कालापानी मामलाय् नेपालं मेपिनि इसाराय् न्ववात धयागु अभिव्यक्ति बियाः चर्चाय् वःम्ह खः वय्कः । कालापानीया बारे नेपाःयात उक्से यायेत चीन, पाकिस्तान, बर्मा, श्रीलंका, भूटान वा बंगलादेश न्ह्याम्हेसिनं यायेफु। तर भारतीय उच्च पदस्थ व्यक्ति, सेना प्रमुख नरवाणें छगू देश व मेगु देय् दथुइया कुटनीतिक मर्यादायात हाचां गायाः नेपालं मेगु छुं देय्या इसारां भारतं पित बिउगु न्हूगु राजनीतिक नक्सा बारे टिप्पणी याःगु अभिब्यक्ति बियादीगु खः । आः वयाः उम्ह हे व्यक्तिं नेपाःया स्वन्हु तकया भ्रमण याःगु दु। थःपिंत स्यायेत व सीत तयार दु धकाः सार्वभौमिकताया बारे न्ववानाच्वंपिं गुलिं नेपाःया नेतात थ्व इलय् थुपिं वइगु जुल धायेवं ह्याउँगु कार्पेट लानाः लसकुस यायेगु ज्याया प्रतिस्पर्धाय् तःक्यनाच्वंग दु । वास्तबय् छगू देसय् च्वनाः मेगु देय्य बारे न्ववाइम्ह व्यक्तियात उगु देसय् जक मखु कि छुं नं देसय् दुकाये मजिउगु खः । छगू देय्या सार्वभौमिकता बारे गलत न्ववाइम्ह व्यक्तिं मेगु गुगुं देय्या बारे नं गलत न्ववायेफु ।

वंगु वालय् नयाँ पत्रिका धइगु राष्ट्रिय न्हिपतिइ भारतीय सेना प्रमुख नेपाःया भ्रमणय् वइगु जानकारी सहितया समाचार छापे जुल । थ्व धाःसा वास्तबय् नेपाली राष्ट्रियता प्रति गम्भीर विषय जूवंगु दु। शत्रु व मित्र म्हमसिउपिंसं राजनीति यायेगु बेकार खः । राजनीति याइपिंसं सु सत्रु व सु मित्र धइगु खँ दुरुया दुरु लःया लःथें अलग्ग याये फयेकेमाः । थज्याःगु इलय् ज्ञान व विचारया ल्याखं परिपक्व ब्यक्तिं जक उकियात न्ह्यःने यंके फइगु खइ । तप्यंक नेपाःया शत्रु, नेपाःया सार्वभौमिकतायात भ्रम सिर्जना याइम्ह मनूयात नेपालं लसकुस यानाया छु अर्थ ? नेपाली भूमि त्यलाः भारतं दयेकूगु सतकविरुद्ध नेपाःमि जनतां याःगु स्वत्तस्फूर्त बिरोधयात कयाः उकियात चीनया इसाराय् जूगु धकाः मनगढन्त दावी सेनाप्रमुखं याःगु खः । थथे दाबी याःम्ह भारतीय सेनाध्यक्ष राष्ट्रियताया ल्याखं नेपाःया शत्रु जुइ । मणिमुकुन्द नरवाणे व्यक्तिया ल्याखं भारतया लागिं छम्ह इमान्दार व्यक्ति जुइफु । तर नेपाः थेंज्याःगु छगू सार्वभौमसत्तासम्पन्न राष्ट्रया लागि धाःसा वं बिउगु अभिब्यक्ति घाटक सिद्ध जुयाच्वंगु दु। चीन आः तकं सुयागुं पक्ष वा विपक्षीइ न्ववायेगु यानाच्वंगु मुलुक मखुनि । थज्याःगु कथं कुटनीतिक मर्यादायात ल्वःमंकाः मेगु राष्ट्रयात म्वाः मदु कथं इंगित यानाः अभिब्यक्ति बियेगु धइगु थ्व छगू भारतीय सेना प्रमुखया मूर्ख्याई खः ।

नेपाः व भारतया जनताया दथुइया स्वापू इतिहास स्वायां पुलांगु खः । महाभारत काल व रामायण कालय् हे थ्व स्वापू न्ह्याये धुंकूगु खः । थज्याःगु गहण खँया ध्यानय् मतसें निसः दँ न्ह्यःनिसें साम्राज्यवादं त्यःगु भारतं नेपाली सार्वभौमिकतायात हाथ्या बियेगु सही खँ मखु ।

चीनं उक्से यानाः नेपाल हाल धइगु खँ सरासर झूठ हे खः । वास्तवय् लिम्पियाधुरा, लिपुलेक थेंज्याःगु कालापानी लागाय् २०१८ सालय् राष्ट्रिय जनगणना याःम्ह ब्यक्ति वरिष्ठ पत्रकार भैरब रिसाल आः नं दनि । जानाजान भूमिइ जनगणना याःम्ह ब्यक्ति तकं प्रमाण दयां नं व स्वयां मेगु प्रमाण छु माल ? ल्हाः, म्हुतु, ख्वाः, मिखा, तुति, न्हाय्पं व न्हाय् प्रमाण दयेकं दयेकं उम्ह मनू मनू हे खः धकाः धायेमाःगु नं छाय्? थ्व दक्कलय् मध्ये अकात्य प्रमाण कथं कायेफु। न्हापां भारतया मनोहर पारिकट इन्ष्टिच्यूट अफ डिफेन्स स्टडिज एण्ड एनालाइसिसपाखें ग्वसाः ग्वःगु सेमिनारय् भारतीय सेनाध्यक्ष नरवाणें चीनया इसाराय् नेपालं लिम्पियाधुरा, लिपुलेक, कालापानी लागाय् दावी याःगु धकाः बिरोध याःगु खः । वं मेपिनि लागिं जक नेपालं उगु विषय ल्ह्वंगु खः धकाः ठोकुवा यानाः नेपाःया सार्वभौमिकता व भूअखण्डतायात हाथ्या बिउगु खः । थज्याःम्ह भ्रष्ट व्यक्तिं नेपाःया भ्रमणय् वइगु खँ समाचार माध्यमं पिहां वयेवं हे उम्ह मनू थन शिकार म्हितेगु लागिं हे जक वयेत्यंगु खःला धइगु अनुमान जूगु खः ।

भारतीय सडक करिडोर बारे विबाद मदु धकाः नेपाःया भूभागय् दयेकूगु उगु भारतीय करिडोरया समर्थन याःम्ह ब्यक्ति प्रधान सेनापति, उगु देय्या राष्ट्रपति वा प्रधानमन्त्री जूसां मेगु देय्या लागिं सह्य जुइमखु । काली नदी स्वयां पश्चिमय् सडक दयेकूगु विषययात कयाः भारतीय पक्षं नेपाली भूमिइ दयेकागु मदु धाःसां प्रमाणया आधारय् उगु भूमि नेपाःया भूमि खः धइगु स्पष्ट खनेदु । नेपालय् उकिया खँय् छाय् बिरोध जुयाच्वंगु खः धइगु खँ मसिउम्ह भारतीय सेना प्रमुखं अज्याःगु कथं टिप्पणी याइगु इलय् नेपाःया सार्वभौमिकताय् घाः लाइगु स्वाभाविक हे जुल । मू खुसिं हे दुने लाकाः नक्कली खुसि दयेकाः ज्या न्ह्याकाच्वंगु खँ सेनाध्यक्षं नं सिइकेमाः । लिपा भारत व बेलायतया उपनिवेश दथुइ युद्ध जूगु इलय् चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीया जन्म हे मजुनि । उकियात कयाः सन् १८४० या युद्धय् बेलायती पक्षं बुका च्वनेमाःगु खः । लिपा १८४२ सालय् बेलायती साम्राज्यं ल्हाः द्यने लाकल । अथे जुया नं थौंयापिं चिनियातय्त महाकाली नदी व कालापानी बारे नेपालीतय्सं थें जानकारी मदइगु स्वाभाविक खः ।

नेपाः व भारतया जनताया दथुइया स्वापू इतिहास स्वायां पुलांगु खः । महाभारत काल व रामायण कालय् हे थ्व स्वापू न्ह्याये धुंकूगु खः । थज्याःगु गहण खँया ध्यानय् मतसें निसः दँ न्ह्यःनिसें साम्राज्यवादं त्यःगु भारतं नेपाली सार्वभौमिकतायात हाथ्या बियेगु सही खँ मखु। भारत नेपाः स्वयां तसकं हे आधुनिक व न्हूगु राष्ट्र खः ।