नेपालय् छु खिचडी दायाच्वंगु खः ?

राजनीति धइगु हे सम्भावनाया खेल खः धकाः धाइ, अले थुकी असम्भव धइगु नं छुं दइमखु धकाः धाइ । तर थुकिया दथुइ हे गुगुं इलय् असम्भव थे ं खनेदुगु खँ नं गुगुं इलय् सम्भवनाया विषय जुयावइगु नं जुयाच्वन । गुथि विधेयक विरोधय् आन्दोलन जुयाच्वंगु इलय् उकिया हे लवः कयाः राजतन्त्र वयेफु धइगु चर्चा जुल । स्वयं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं नं छगः हे दालाय् वाउँपिं ताहाः सुलाच्वंगु खँ धयादिल । थ्वयां छुं ई तक नं नेपालय् राजतन्त्र पुनस्र्थापनाया बारे चर्चा न्ह्याना च्वन धाःसा वयांलिउ राजतन्त्र पुनस्र्थापनाया खँ असम्भव खनेदत । असम्भव खनेदुगु जक मखु, असम्भव धकाः कांग्रेस, नेकपाया नेतात जक मखु, थीथी थासय् लाइन स्वाःपिसं तकं ठोकुवा यात । बहालवाला व पदय् दुपिं नेतातसें जक धाःगु खःसा इमिसं जनतायात आश्वस्त जक यायेत स्वत धाइगु जुइ, तर पदय् मदुपिं व थीथी लाइन ज्वनाच्वंपिसं नापं असम्भव धकाः धाःबलय् ला पत्याः याये हे माल ।

आः हानं एकाएक बेबी किंगया खँ पिहाँ वःगु दु । विशेष यानाः भारतीय जासुसी संस्था रअया नायः सामन्त गोयलं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नाप लाये धुंकाः नेपालय् राजतन्त्र वइगु खँय् नेपाली कांग्रेस व सेनाया समर्थन जुइगु खँ चर्चाय् वल । भारतीय सेनाया सेनाध्यक्ष नेपाः वइगु व मानार्थ सेनापति पद काइगु ला औपचारिक ज्या नं जुइगु जुल । थ्व सिकं नं मोहनीया इलय् पुलांम्ह जुजु ज्ञानेन्द्रं नेपाःमित अभिभावकविहीन टुहुरा थें जूगु, राष्ट्रिय विपत्तिया व्यवस्थापन यायेत जिम्मेवार मनूत असक्षम जूगु व महिषासुरत सिधयेकेमाःगु खँ पिथंगु खँयात न्ह्यथनाः भिंतुना सन्देश बिउगु खँयात नं मनूतसे ं तसकं अर्थपूर्ण तायेकाच्वंगु दु ।

रअया नायः सामन्त गोयलं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीयात नाप लाःगु व वयांलिउ च्वकालूगु नक्सा दुगु नेपाःया निसाना छापया पलेसा पुलांगु हे पतिचिंगु नक्सा दुगु निसाना छाप तयाः प्रधानमन्त्री ओलीया भिंतुना पिहां वःगु खँ जक सकतां मखु । आः देसय् दुने छुं नं छुं खिचडी थुइगु ज्या जुयाच्वंगु दु धइगु खँ सकसियां अनुमानया विषय जुयाच्वंगु दु । तर थ्व खिचडी थुइगु ज्याय् नेपालय् राजतन्त्र पुनर्स्थापना वा बेबी किङया स्थापनाया सम्भावना गुलित दु धइगु खँ धाःसा ठोके यानाः धायेफुगु अवस्था मदु ।

रअया नायः सामन्त गोयलं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीयात नाप लाःगु व वयांलिउ च्वकालूगु नक्सा दुगु नेपाःया निसाना छापया पलेसा पुलांगु हे पतिचिंगु नक्सा दुगु निसाना छाप तयाः प्रधानमन्त्री ओलीया भिंतुना पिहां वःगु खँ जक सकतां मखु । आः देसय् दुने छुं नं छुं खिचडी थुइगु ज्या जुयाच्वंगु दु धइगु खँ सकसियां अनुमानया विषय जुयाच्वंगु दु ।

रअया नायः सामन्त गोयलं छन्हुया दुने थःगु ज्या सिधयेकाः वनेत भारतीय वायुसेनाया विमानय् च्वनाः नेपाः थ्यंकूगु खः । सुटुक्क मखु। तर कन्हय् खुन्हु तिनि लिहां वन । थुकिया दथुइ सुयात सुयात नाप लात, व छुं हे पिहां मवः । तर प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीयात नाप लाःगु खँ धाःसा प्रधानमन्त्री ओलीया सल्लाहकार सूर्य थापां ट्विटरमार्फत हे जानकारी बिउगु खः । वय्कलं नेपाः व भारतया दथुइया सम्बन्ध सुधार यायेगु खँ जूगु खँयात नाप लाये ज्या जूगु खँयात पित हयादीगु खः । वास्तवय् सुचुकेमाःगु खँ खःसा थथे छाय् पितहल धइगु खँ नं बडो अर्थपूर्ण जुयाच्वंगु दु ।

नेपाःया राजनीति भारतपाखें प्रभावित जुयाच्वंगु दु धइगु खँ सकसिनं सिउगु हे खः । अले भारतय् सन् २०१४ स तिनि भारतीय जनता पार्टी सत्ताय् वःगु खः । नेपालय् गुगु गणतन्त्र वल उबलय् भारतय् भारतीय कांग्रेसया सरकार दयाच्वंगु खः । उकी नं भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी नं सत्ता गठबन्धनय् दुथ्यानाच्वंगु खः । उबलय् भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीया प्रकाश करात व सीताराम यचुरीपिनिगु नं नेपालय् ह्यूपाः हयेगुली तःधंगु भूमिका दुगु खः । भारतीय कांग्रेसया नेपाःया राजतन्त्रनाप ल्वापु जुयाच्वंगु खँ नं जगजाहेर खः । नेपाः विज्ञया रूपय् पिहां वयाच्वंम्ह एस. डी. मुनि नं अनया कांग्रेस नाप सत्तीम्ह बुद्धिजीवी खः । अथे जुयाः भाजपा सरकारय् वःसां नेपाः सम्बन्धी नीति अनया कर्मचारीतन्त्रकथं म्हसिउगु साउथ ब्लक व एसडी मुनि थुज्वःपिं सरकारया नीति मीपिं दयाः हे गुगुं ह्यूपाः हयेमफयाच्वंगु खः । तर कांग्रेसया नीतिकथं ज्या याःपिं अनया पुलांम्ह सेनाध्यक्षं नं नेपालय् माओवादीतय्त ग्वाहालि याःगु हे भारतया गल्ती खः धकाः न्ववायेधुंकूगु दु। हानं भारतीय जनता पार्टीयात नं नेपाःयात काबूइ तयेमफुगु धइगु तःधंगु आरोप जुयाच्वंगु दु। थ्व स्थितिइ भाजपां नेपालय् थःगु अनुकूल ह्यूपाः चाहे जूगु जुइफुगु आपाः सम्भावना दु। मेखे भारतीय पक्षनाप सत्तीपिं नेपाःया राजनीतिज्ञ पशुपति शम्शेरपिसं नं नेपालय् लोकतन्त्र न्ह्यानावंसां अभिभावकया रूपय्रा जसंस्था माः धइगु खँया वकालत यानाच्वंगु झीसं खना हे च्वनागु खः । तिन तिकः जुयाच्वंगु राप्रपा हालय् एकीकरण जूगुया लिउने नं छुं नं छुं दइगु अनुमान याये थाय् छिं ।

छगू इलय् थ्व खँ नं पिहां वःगु खः कि नेपाःया सत्ताय् आरुढ जूपिं केपी ओली अले मेम्ह राजनीतिक नेता प्रचण्डया भूमिका छु जुइ, उकिया आधारय् हे भारतं नेपालय् मेगु विकल्प मालेगु कि मालेगु मखु धकाः विचाः याइ । थुपिं पाखें हे ज्या वइगु खःसा नेपालय् गुगुं हिउपाःया योजना दयेकेमाःगु जरुरत जुइमखु। तर नेपालय् राष्ट्रवादी एजेन्डायात विकास यायेगु ज्या जूगु व उकियात भारतं चीनपाखें परिचालित धकाः थुइकूगु खँ भारतया नितिं अपाच्य जुयाच्वंगु ला थुइकेफइगु हे खँ खः । गुलिगुलिसिनं ला भारतया मोदी व नेपाःया ओलीया केमिस्ट्री मिले जूगुलिं ओलीं हे गुगुं भूमिका म्हितेगु ज्या यानाच्वंगु धइगु नं आशंका यानाच्वंगु दु। ओलीया भूमिका सुनियोजित खः वा मखु, थ्व खँ किटान साथ धायेमफुसां नेपालय् भारतया सत्तारुढ पक्षं अनया नीति निर्माता कर्मचारीतन्त्रयात नं ल्हातय् कयाः छुं यायेगु अवस्था धाःसा जुयाच्वंगु दयेफु ।

नेपालय् सत्तारुढ दुने ल्वापु सिधःगु खनेदुसां थुपिं मिले जूगु धाःसा मखुनि । प्रचण्डं वास्तविक रूपं हे कार्यकारी अधिकार कयाः मिले जूगु धकाः धाःसां वयांलिउ हे माधव नेपालं प्रचण्डं यानाः ओलीया विरुद्ध एक्सन कायेमजिल, मखुसा गुकथं सबक स्यनेगु धकाः जिं सिउ धकाः अभिव्यक्ति बिल । थ्वयांलिउ प्रम ओलीं एकतर्फी कथं मन्त्रिमण्डल पुनर्गठन याःगु व कर्णाली प्रदेशय् पूर्व माओवादीया मुख्यमन्त्री चीकेत कसरत याःगु ज्या याःगु व केन्द्रीय कमिटीया मुँज्या तकं एकतर्फी पहलं स्थगित याःगु घटनाक्रम थन खनेदयाच्वंगु दु, गुगु नेकपा दुनेया ल्वापु दुनेदुनें जारी हे जुयाच्वंगु खँया छुमां खः । मेखे नेतात प्रति जनताया विश्वास मदया वंगु व भ्रष्टाचार, भागबण्डा, पदया नितिं जक राजनीति थुज्वःगु खँ खनेदुगु नं बुद्धिजीवीपाखें पिहां वयाच्वंगु हे खँ खः । अथे जूगुलिं थ्व छगू हिउपाःया नितिं अनुकूल स्थिति थें खनेदुगु नं दु। उकिं आःयात खिचडी दायेकेगु ज्या जुयाच्वंगु खँयात पुष्टि यायेछिं । तर थथे हे धकाः धायेफुगु स्थिति धाःसा मदु ।

विजयकृष्ण श्रेष्ठ

च्वमिया मेमेगु

• कम्युनिस्टतय्गु एकता व विभाजन न्हूगु खँ मखु
• नेपाः पार्टी व नेवाः राजनीति
• कम्युनिस्ट आन्दोलनया नं समीक्षा जुइमाल
• कानूनया कि अदालतया राज ?
• संविधान दयेकूगु ईया प्रतिगमन भिंकेगु गुबले ?