मैत्री भावनाया चमत्कारिक प्रभाव

#माया मानन्धर

सिद्धार्थ गौतम, बुद्ध जुइ न्ह्यः बोधिसत्वया रुपय् प्यंगू असंख्य व छगू लाख कल्पतक विभिन्न पारमिता पूर्ण यानाबिज्यायेधुंकाः तिनि बुद्धत्व प्राप्त जूगु खः । थुगु खँ बौद्ध साहित्यय् उल्लेख जुयाच्वंगु दु । बुद्धं पुरे यानाबिज्याःगु विभिन्न पारमिता धयागु झिगू पारमिता खः । झिगू पारमिता छसिकथं धायेमाल धाःसा दानपारमिता, शीलपारमिता, नैष्क्रम्य पारमिता, प्रज्ञा पारमिता, वीर्य पारमिता, क्षान्ति पारमिता, सत्य पारमिता, अधिष्ठान पारमिता, मैत्री पारमिता व उपेक्षा पारमिता खः ।

थुपिं पारमिता मध्ये मैत्री पारमिता गुंगू पारमिताय् लाः । मैत्री धयागु प्राणीप्रति मित्रताया भाव खः । सुं नं प्राणी प्रति वैरभाव उत्पन्न मयासे माया, दया, करुणा, प्रेमभाव ब्वलंकेगु मैत्री खः । सुयांप्रति द्वेषचित्त उत्पन्न मयायेगु अथवा शत्रुभावं मस्वयेगु व थःत मखुगु याःपिनि प्रति नं दुनुगलंनिसें मंगल कामना यायेगु हे मैत्री खः ।

मैत्रीभाव दुपिं मनूतय्के दुर्गुण दइ मखु सदगुण बिलिबिलि जायाच्वनी । सदगुणं जाःगु नुगलं न्ह्यागु ज्या नं निस्वार्थ याये फइगु व याःगु ज्या बांलाक तिप्यंके फइगु जुयाच्वन । मैत्रीया विभिन्न आनिसंस मध्ये आपालं बिचाः मयाना थें अलौकिक शक्तित नं उत्पन्न जुइगु जुयाच्वन । मैत्रीया अभ्यासपाखें विभिन्न अलौकिक शक्ति उत्पन्न जूगु घटना बुद्धकालय् जूगु दु ।

देवदत्तं थःत स्यायेत त्वःताहःम्ह नालागिरी किसियात बुद्धं मैत्रीया फैले यानाः दमन यानाबिज्याःगु घटना, हिंस्रक जुजुं वनाच्वंम्ह अंगुलिमाल, गुुुम्हस्यां मांयात तक नं स्यायेत प्रयास याःम्ह खः, उम्ह अंगुलिमालयात बुद्धं मैत्री व करुणा भावं बोध यानाः भिक्षु संघय् दुकया बिज्यात ।

अंगुलिमाल भिक्षु संघय् प्रवेश जुइधुंकाः वयागु मैत्रीशक्तिया सत्यताया प्रभावं प्रसव ब्यथां छटपटे जुयाच्वंम्ह छम्ह मिसायात मुक्त याये फुगु शक्ति प्राप्त जूगु खँ परित्राणया अंगुलिमाल सुत्रय् उल्लेख जुयाच्वंगु दु । आःतक नं बौद्ध क्षेत्रय् अंगुलिमाल सुत्रयात प्रसव ब्यथा जुइबलय् पाठ यायेगु चलन त्वःमफ्युसे निरन्तरता जुयाच्वंगु दु ।

अथेहे बुद्धकालिन घटनाय् उल्लेख जुयाच्वंगु कथं बिष दुगु भोजन ग्रहण यानाबिज्यात नं बुद्ध सहित भिक्षु संघपिंत बिषं मथिउगु सकुशल जूगु बाखं दु । देवदत्त बुद्धया किजा खःसा नं तसकं हे दुर्गुणी, क्रोधी, इष्र्यालु जुयाच्वन । छक्वः देवदत्तं गौतम बुद्ध सहित भिक्षुसंघयात भोजनया लागिं निमन्त्रणा यात ।

भोजनया इलय् देवदत्तं भोजनय् बुद्धयात स्यायेगु नियतं सुनानं मखंक खीर भोजनय् बिष ल्वाकछ्यानाः दान यात । थुगु खँ गौतम बुद्धं दिब्यचक्षुं सिइका बिज्यात । बुद्धं उगु भोजन ग्रहण यायेगु लागिं भिक्षु संघ सहितयात बिषशोधन जुइकथं मैत्रीभाव तयाः भोजन ग्रहण यायेगु आज्ञा जुयाबिज्यात । बुद्धया आज्ञाकथं सकल उपस्थित भिक्षुपिंसं मैत्रीं जाःगु नुगलं भोजन यानाः सिधयेकल ।

मैत्रीयुक्त चित्तं याःगु जूगुलिं विषयुक्त भोजनया प्रभाव बुद्ध व भिक्षुसंघयात मलात तर भोजन उघ्रिमय् देवदत्तयात थम्हेस्यां तःगु बिषं थःत हे कयाः छटपटे जुयाः दाहा जुयाच्वंगु खनाः सकलें अजू चायाच्वन । बुद्धं अन दुपिं सकल भिक्षु संघ व उपासक उपासिकापिन्त देवदत्तं थःम्हस्यां याःगु दुष्ट ज्याया दुष्परिणाम थनया थन हे भोग यायेमाःगु उपदेश बियाः बिहारय् लिहां बिज्यात ।

थुगु घटनां मैत्रीया शक्ति गुलि दु धैगु बारे सिइकेफु । बुद्धकालिन मिसापिनिगु घटना स्वल धाःसां नं श्यामावती महारानीयात नं लिथु जुयाच्वंम्ह मागंधिं षड्यन्त्र यानाः उदेय जुजुपाखें बाण कयेकाः स्यायेत्यंगु खः । तर श्यामावतीया मैत्री भावनाया प्रभावं जुजुयागु ल्हाः संके मफुगु व लिपा श्यामावति निर्दोष जूगु सीकाः महारानी समक्ष माफी फ्वंगु खः ।

अथेहे उत्तरा धयाम्ह उपासिकायात सिरिमा धइम्ह गणिकां द्वेष चित्तया कारणं ग्वारग्वार दाःगु क्वाःगु घ्यलं लुना बिलं नं नं ख्वाउँगु लखं लूगु थें सिचुका बिउगु मैत्रीया बलं हे खः धकाः बौद्ध साहित्यय् उल्लेख जुयाच्वंगु दु । थ्व हे मैत्रीया शक्तिं बुद्धं बिषयुक्तम्ह सर्पयात दमन यानाबिज्याःगु स्कन्ध सुत्रय् उल्लेख जुयाच्वंगु दु ।

देशया नेतातय्के नं थथेहे मैत्री चित्त विकास यायेफत धाःसा देश व समाज याकनं बिकास यायेफइ । मैत्री चित्तं हे जक थःके दुगु दुर्गुणयात सदगुणय् हीके फैगु अले थः व समाजयात सुधारया लँपुइ यंके फइ ।

थुगुकथं मैत्रीयुक्त जुयाच्वने फत धाःसा सर्प, कीट पतङ्गया भय मदइगु विश्वासं आः नं स्कन्ध सुत्र पाठ यायेगु प्रचलन दु ।थुज्वःगु चमत्कारिक प्रभावया नाप नापं मैत्री भावना याइपिन्त मेमेगु आपालं उपलब्धि जुइगु खँ बौद्ध साहित्यय् उल्लेख जुयाच्वंगु दु — सुखपूर्वकं न्ह्यः वइगु, सुखपूर्वकं न्ह्यलं चाइगु, बांमलाःगु म्हगसय् मम्हनीगुु, मनूतय् प्रिय जुइगु, अमनुष्यतय्नं प्रिय जुइगु, लः मि हतियारपाखें बिनाश मजुइगु ।

देवतापिंसं रक्षा याइगु, अकालं मृत्यु मजुइगु, होशपूर्वक मृत्यु जुइगु आपालं फल मैत्री पाखें उत्पन्न जुइगु जुयाच्वन । थुकथं मैत्रीपूर्वक जीवन हनेगु अभ्यास यायेत प्रेरित यायेकथंया शिक्षायात व्यापक याये फत धाःसा संसार हे सुखमय जुइगु खँय् शंका दइ मखु । मैत्री भावनाया शिक्षा सयेकाः थुकिया अभ्यास नं न्हिथं यायेफत धाःसा परिवार समाजय् शान्ति न्यनावनी व उगु शान्ति जीवन सुखमय जुइ ।

आःया इलय् झीगु समाजय् बिकृति न्यनाच्वंगु धयागु हे मैत्रीया अभाव खः । मैत्री चित्तया अभावं आपासिया मन नकारात्मक जुयाच्वनी । अजाःपिं दयेकेगु सट्टा स्यंकेगु ज्याय् लगे जुयाच्वनी । सुनानं छुं दयेकेत स्वल धाःसां नं वयात ग्वाहालि यायेगु पलेसा स्यंका बीगु प्रवृतिं विकास निर्माण बाधक जुयाच्वनी ।

थुगु खँयात वाःचायेकाः मैत्री भावनाया अभ्यास यायेफत धाःसा थःगु छेँ, समाज, पुचः न्ह्यइपुक न्ह्याके फइ । मैत्री चित्तया गुण दुपिंसं निस्वार्थपूर्वक त्याग नं याये फइगु जुयाच्वन । थुज्वःगु मैत्रीया लिच्वः कथं हे निःशुल्क स्वास्थ सेवा, निःशुल्क शिक्षा, अनाथाश्रम बृद्धाश्रम, अपाङ्ग संस्था परोपकार संस्था आदि सम्भव जुइगु खः ।

मैत्रीचितं त्याग याये फइ, त्याग यानाः निस्वार्थ सेवाय् समर्पित जुइ फइ, आःया ईयात मालाच्वंगु नं थ्वहे खः । देशया नेतातय्के नं थथेहे मैत्री चित्त विकास यायेफत धाःसा देश व समाज याकनं बिकास यायेफइ । मैत्री चित्तं हे जक थःके दुगु दुर्गुणयात सदगुणय् हीके पैmगु अले थः व समाजयात सुधारया लँपुइ यंके फइ ।

थुकथं मैत्री भावनाया अभ्यास वर्तमान ईया लागिं मदयेकं मगाःगु गुण कथं थम्हं नं विकास यायेगु व मेपिंके नं विकासया लागिं प्रेरणा बीमाःगु आवश्यक जू ।
(म्हिगः थुगु पेजय् पिदंगु च्वसुया च्वमि अस्मीत मल्ल जुइमाःथाय् अन्यथा जुयाच्वंगुलिं भिंकादीत इनाप याना – सं.)

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS