भिक्षु तपस्सीधम्म व चारुमति स्तुपा

येँया चाबहीया व्यस्त सतक लिक्कसं छगः ऐतिहासिक चैत्य दु– धन्दो चैत्य (चारुमति स्तुप) । थुकिया थ्याक्क लिउने पश्चिमपाखे छखा स्वतँजाःगु छेँ दु । चिकिचाकूगु छेँया छेरिइ दक्षिणपाखे स्वकाः भगवान बुद्धया मूर्ति तयातःगु दु, मूर्तिया क्वसं प्रार्थना यायेगु थाय् दु, झिम्ह–झिंन्याम्ह ति जक च्वनेछिंगु । थ्वयां च्वय्या तँय् छकू चिकिचाकूगु ज्याकू तयातःगु दु, अले च्वय्या तँय् द्यनेगु क्वथा, कःसिइ छकूचाय् भुतू क्वथा ।

कात्तुकाःगु, चिकूचाकूगु, छब्याचागु थ्व छेँय् च्वनाच्वंगु दु– भिक्षु तपस्सीधम्म महास्थविर, तब्यागु नुगः व तःजिगु आज्जु ज्वनाः । वसपोलया आज्जु छगू ला थः च्वंच्वनागु विहारया न्ह्यःनेसं च्वंगु अशोककालीन ऐतिहासिक धन्दो चैत्यया संरक्षण यायेगु हे जुल, थ्वया लिसें थ्व स्वयां नं तःधंगु आज्जु दु– बुद्ध शिक्षायात चीरस्थायी यायेगु, अले बुद्ध शिक्षाया माध्यमं समाजयात हिलेगु । थुकिया लिसें वसपोलया मेगु छगू लक्ष्य दु, थः च्वंच्वनागु विहारयात तःधं यायेगु, अले बुद्ध शिक्षाया केन्द्र दयेकेगु, चारुमति विहार सम्बन्धी संग्रहालय चायेकेगु ।

वसपोलया थ्व आज्जु पूवंके उलि अःपुगु ज्या धाःसा मखु, तसकं कठीन । तर वसपोल कठीन संघर्षय् अभ्यस्त, अले दृढ संकल्पित । वसपोलया थ्वहे दृढ संकल्प व कठीन संघर्षया कारणं हे थौं धन्दो चैत्य दुगु थाय् थुलि स्वये जियाच्वंगु दु । छगू इलय् गाडी पार्किंग यायेगु, फोहोर वायेगु, खिच्व फायेगु, म्हितेगु थाय् थें जुयाच्वंगु धन्दो चैत्य थौंकन्हय् राजधानीया हे छगू पवित्र बौद्ध तीर्थस्थलय् हिलेधुंकूगुु दु ।
थ्व चैत्य सम्राट अशोकया म्ह्याय् चारुमतिं दयेकूगु खः । थज्याःगु ऐतिहासिक चैत्य छगू इलय् बेवास्ता व संरक्षणया अभावं वाय्त्यः–फ्वाय्त्यः जुयाच्वंगु खः । भिक्षु तपस्सीधम्मया आगमन लिपा थ्व थाय्या ‘कायापलट’ जुल ।

चैत्यया लागा छचाःखेरं पःखालं घेरे यानाः संरक्षण याःगु दुसा बँय् ल्वहँतं सियाः बांलाकेधुंकूगु दु । थन वयाः याउँक च्वनेत थाय्थासय् बेञ्च तयातःगु दु, झंगःपंछितय्त लः त्वनेगु थाय् तयातःगु दु । चखुंबखुंचित नसा नकाः मन याउँकेगु थाय् जुयाच्वंगु दु, चैत्य छचाःलिं चाःहिलाः बुद्धया बन्दना यायेगु धार्मिक स्थल जूगु दु ।

 

धन्दो चैत्य, चारुमति विहारयात थुकथं संरक्षण यायेत वसपोलं यक्व मेहनत व संघर्ष यानाबिज्याःगु दु । खय्त ला वसपोल बुद्धशासनय् थ्यंगु नं छगू कथं संघर्ष हे यानाः खः । मचाबलय् निसें बुद्ध धर्मय् नुगः क्वसाःसां वसपोलयात मचाबलय् प्रबज्जित जुइत तकं परिवारलिसे संघर्ष यायेमाल । प्रबज्जित जुयाः श्रामणेर जुयाच्वनेत संघर्ष यायेमाल, श्रामणेर जुइधुंकाः बौद्ध शिक्षा अध्ययन यायेत संघर्ष यायेमाल, अले बौद्ध शिक्षा कया वयेधुंकाः थः च्वनेगु बिहार दयेकेत नं संघर्ष हे याये माल । आः थुकियात चकंकेगु लागिं नं संघर्ष याना हे बिज्यानाच्वंगु दनि ।

वसपोल प्रवज्जित जुसांनिसें भिक्षु जुयाबिज्याःबलय् तकया ई छगू संघर्षया बाखं हे धाःसां जिउ । वसपोलया जन्म येँया दक्षिण भेग बलम्बुइ जूगु खः– अबु न्हुछेलाल श्रेष्ठ व मां सन्तुमायाया कोखं वि.सं. २०२७ सालय् । वसपोलया नां बाबुकाजी श्रेष्ठ धकाः तल । गरिब किसान परिवारय् बूम्ह वसपोलं स्वंगूगु तगिं तक थःगु छेँ लिक्क लाःगु स्कुलय् आखः ब्वनाबिज्यात । स्वंगू तगिं लिपा अबु न्हुछेलालं वसपोलयात थक्वा (थानकोट)य् च्वंगु मंगलोदय माविइ भर्ना यानाबिल । थ्व स्कुल छेँनं भचा तापाक लाः । स्कुल वनेबलय् बलम्बुया लँय्सं तुं प्रणिधिपूर्ण महाविहार लाः ।

स्कुलय् वनेगु इलय् लँय्सं लाःगु थ्व महाविहारय् चीवर पुनाः च्वनाच्वनीपिं मनूत खनाः उपिं सु जुइ धयागु सीकेगु उत्सुक जुल । वसपोलया अबुं अन च्वनीपिं भिक्षु भिक्षुणीपिं जूगु खँ लिसें राणाकालय् देश निकाला याःपिं न्याम्ह भिक्षुपिंत थःपिंसं आश्रय बियागु खँ कन ।

भिक्षुपिनिगु खँ न्यनेधुंकाः वसपोल नं महाविहारय् वनेगु सुरु जुल । अन करुणा गुरुमां, श्रावस्ती गुरुमामं बाखं कनाबिज्याइगु । बाखं न्यँन्यं वसपोलया नं बुद्ध धर्मय् नुगः क्वसाल । प्राणी हिंसा यायेमजिउ धयागु बाखं न्यना वयाच्वंम्ह वसपोलयात बलम्बुया महालक्ष्मी द्यःयाथाय् जात्राया इलय्, मोहनिबलय् म्येय् हयाः स्याइगु, हिं छ्वाकीगु खनाः तसकं नुगः क्वतुनीगु । महाविहारय् वनाः प्राणी हिंसा यायेमजिउ धयागु न्यना वयाच्वंम्ह वसपोलया मचा नुगलय् प्राणी स्यानाः नं गथे धर्म जुइ धयागु खँ वन । अले अहिंसाया शिक्षा बीगु बुद्ध धर्मप्रतिया लगाव झन् झन् क्वातुया वन ।

उबलय् परियत्ति शिक्षा ब्वनेगु धयागु गणबहाःया गणमहाविहारय् जक दुगु जुयाच्वन । वसपोलयात अबु न्हुछेमानं परियत्ति ब्वं मवनेत यक्व गन, तर वसपोल थः गुदँ दुबलय् हे बलम्बुंनिसें गणबहाः तक न्हियान्हिथं न्यासि वनाः परियत्ति शिक्षा कयाबिज्यात । परियत्ति शिक्षा कायेगु झ्वलय् वसपोलया अचेतन मन झन् झन् चालावन, अले झन् झन् बुद्ध धर्मप्रति लगाव दयावन ।

थ्वहे इलय् थाइल्यान्डं वःपिं न्याम्ह भिक्षुपिं मध्ये स्वम्ह बलम्बुया प्रणिधिपूर्ण महाविहारय् च्वंबिज्यात । अन वसपोलया थाइ भिक्षुपिंलिसे संगत जुल । उबलय् थाइ भिक्षुपिंसं प्रणिधिपूर्ण महाविहारय् झिम्ह मस्तय्त अस्थायी श्रामणेर यायेगु धकाः उपासक उपासिकापिंत थः मस्तय्त विहार छ्वया हयेत इनाप यात । तर सुं नं मांअबु थः मस्तय्त श्रामणेर दयेके तयार मजुल । वसपोल धाःसा थः पासा हिराबहादुर महर्जनलिसे प्रबज्जित जुइत तयार जुयाबिज्यात । तर वसपोलया अबुजु माने मजू, मामं धाःसा छुं मधाः । अबु माने मजूगुलिं मचाम्ह बाबुकाजीं न्हियान्हिथं ख्वयाः अबुयात पीरे यानाच्वन । अन्तय् अबुम्हेसिया नुगः नाल, व वसपोलयात अस्थायी श्रामणेर दयेकेत तयार जुल । प्रबज्जित जुयाः श्रामणेर जुइवं वसपोलया नां तपस्सु जुलसा हिराबहादुरया नां भल्लुक जुल ।

मचाम्ह बाबुकाजीयात श्रामणेर जुइधुंकाः छु यायेमाः धयागु नं बांलाक मसिउ । श्रामणेर जीवन सुरु जुइवं कठीन नियमय् च्वनेमाल । नये–त्वने, द्यनेगु, पुनेगुया फुक्कया नियम दु । बुद्धधर्मय् क्वातुगु लगाव दयेधुंकूम्ह मचाम्ह बाबुकाजीयात थज्याःगु कठीन नियमं छुं यायेमफुत । वसपोलं याउँक हे थज्याःगु जीवनयात स्वीकार यानाबिज्यात । वसपोलपिं निम्हं थाई गुरुपिनि संरक्षणय् च्वनाबिज्यात । तर थाइ भिक्षुपिं नेपाः वःगु स्वला दुबलय् समस्या पिहां वल । तत्कालीन श्री ५ या सरकारं भिसा म्याद थप यानामिउबलय् थाइ भिक्षुपिं लिहां वनेमाःगु जुल ।

उबलय् नेपालय् बुद्ध शिक्षा कायेगु छुं कथंया औपचारिक थाय् नं मदु । अथे जूबलय् थाई भिक्षुपिंसं वसपोलपिनि भविष्यया चिन्ता यानाः चीवर त्वःतेत सुझाव बिल । तर वसपोलपिं चीबर त्वःते माने जुयामदी । थाइ भिक्षुपिं लिहांबिज्याये धुंकाः वसपोलपिं दछि तक बिना गुरु हे श्रामणेर जुयाः च्वनाबिज्यात । दछि लिपा कुपण्डोलय् च्वंगु विहारय् भिक्षु सुशोभनया शरणय् वसपोलपिं थ्यन । स्वला लिपा वसपोल हाकनं प्रणिधिपूर्ण महाविहारय् हे थ्यन । लिपा भल्लुक नं प्रणिधिपूर्ण महाविहारय् हे लिहांबिज्यात ।

बलम्बुया महाविहारय् निम्ह श्रामणेर मस्त गुरु मदयेक च्वनाच्वंगु खँ भिक्षु सुदर्शन भन्तें सिइकाबिज्यात । वसपोलं नं निम्हं श्रामणेरपिंत चीवर त्वःतकाः गृहस्थ जीवनय् लित छ्वयेगु बिचाः यानाबिज्यात । वि.सं. २०४१ सालया चैत महिनापाखें प्रणिधिपूर्ण महाविहारय् परित्राण पाठ जुइगु जुल । थ्व हे इलय् वसपोलपिं निम्हेसितं चीवर परित्याग याकाः गृहस्थ जीवन लितछ्वयेगु सकसिनं सल्लाह जुल । थ्व खँ सिइवं श्रामणेर तपस्सुया न्ह्यः छखे लात । अले वसपोल परित्राण जुइ स्वन्हु न्ह्यः हे बलम्बुइ बिसिउँ वनाः बनेपाय् च्वंगु सुदर्शन विहारय् भिक्षु बोधिसेनयाथाय् शरण काःबिज्यात ।

थ्व हे इलय् श्रीलंकाया भिक्षुपिं नेपालय् धर्मदेशनाया निंतिं बिज्यात । श्रीलंकाया भिक्षुपिं बिज्याःगु सिइवं वसपोलयात नं श्रीलंका वनाः बौद्ध शिक्षा अध्ययन याःवनेगु बिचाः वल । अले भिक्षु बोधिसेनयाके बिदा कयाः बनेपां येँय् बिज्यात । येँय् वयाः धल्कोया संघाराम विहारय् भिक्षु अनिरुद्र लिसे च्वनाबिज्यात । भिक्षु अनिरुद्रं श्रामणेर तपस्सुया श्रीलंका वनाः शिक्षा कायेगु तीव्र इच्छा दुगु बांलाक हे वाःचायेकाबिज्यात । अले भिक्षु मैत्रीलिसे सल्लाह यानाः श्रीलंकां बिज्याःम्ह भिक्षु धम्मावासलिसे श्रामणेर तपस्सुयात बौद्धि शिक्षा कायेत श्रीलंका छ्वयेगु तयारी यानाबिज्यात । भिक्षु धम्मावास नं तपस्सुया फुक्कं जिम्मा कयाः श्रीलंका यंकेत तयार जुयाबिज्यात । झिंप्यदँ जक दुबलय् सन् १९८४ इ वसपोल अध्ययनया निंतिं श्रीलंका बिज्यात ।

श्रीलंकाय् थ्यंकाः वसपोलश्री धर्मपालाराम विहारय् च्वनाः अध्ययन यानाबिज्यात । थनं हे वसपोलं बौद्ध दर्शनया प्रमाणपत्र तह लिसें अंग्रेजीइ डिप्लोमा यानाबिज्यात । थन अध्ययन यानाबिज्याना च्वंबलय् हे भिक्षु धम्मावासं श्रामणेर तपस्सुया नां तपस्सीधम्म धकाः छुनाबिज्यात ।

अध्ययन क्वचायेकाः वसपोलया नेपालय् हे वयाः बुद्ध शिक्षाया प्रचार यायेगु, नेपालय् हे समाजसेवा यायेगु इच्छा जुल । अले वसपोल थःगु गुरु धम्मावासयाके विदा कयाः नेपाः बिज्यात । नेपाः बिज्यानाः छुं ई संघाराम महाविहारय् हे च्वना बिज्यात । थन च्वनाच्वंबलय् वसपोलयात श्रीलंकाय् थः गुरुपिंसं नेपालय् च्वंगु चारुमतिं दयेकाथकूगु चारुमति स्तुपया नां तःक्वः तक्वः हे कयाः उकिया संरक्षण यायेमाः धयाहःगु लुमनाच्वनीगु । अथे जूबलय् छुन्ह वसपोल चारुमति विहार मालेत चाबही थ्यंकः बिज्यात ।

चाबहीया चारुमति स्तुप न्ह्यःने थ्यंबलय् धाथें थः गुरुपिंसं धयाहःगु स्तुप थ्वहे खः धयागु हे विश्वास यायेमफुत । सम्राट अशोकया म्ह्याय् चारुमतिं दयेका थकूगु अज्याःगु ऐतिहासिक चैत्य दुगु थाय् फोहरं जायाच्वंगु, चैत्य जीर्ण जुयाच्वंगु खन । वसपोल थन चाःहिलाः स्वयाबिज्यानाच्वंगु हे इलय् छम्ह स्थानीय मनुखं वसपोलयात गनं बिज्यानागु धकाः न्यन । वसपोलं उम्ह मनूयाके थन भन्तेपिं च्वनीगु विहार गनं दु ला धकाः न्यन । तर अन भन्तेपिं च्वनीगु विहार गनं मदु । उम्ह मनुखं वसपोलयात लिक्कसं च्वंगु सुवर्णपुर महाविहार (चाबही) दुगु खँ कन । चाबहिली न्हापा कुटु बही व मय्जु बही यानाः निगू बही दुगु जुयाच्वन । मय्जुबही न्हना वनेधुंकल । कुटुबहिली धाःसा बज्रयानी शाक्य वज्राचार्यपिंसं संरक्षण यानाः पुजाआजा याना वयाच्वंगु जुयाच्वन ।

वसपोलं थः वर्षावास च्वनेत चारुमति विहार धाःथाय् वयागु, तर मखुथाय् लात थें च्वं धयादिल । स्थानीयपिंसं चारुमति विहार धयागु मदु व चारुमतिं दयेकूगु स्तुप धाःसा चाबहिली च्वंगु हे जूगु खँ कन । अथे जूबलय् वसपोलं थः वर्षावास च्वनेत थनपाखे हे छकू थाय् दःसा जिउ धयाबिज्यात । चाबहीया गुथियारपिंसं छवाः लिपा खबर याये धाल । उबलय् चाबहीया गुथियारपिंसं अनया द्यः छेँय् छकू छकू क्वथा कयातःगु जुयाच्वन । गुथियारपिं मध्ये हिराबहादुर शाक्यं वसपोलयात थःगु क्वथा बीत सहमति प्वंकादिल । तर उगु क्वथा धाःसा तसकं चिकू, छम्ह जक च्वने छिंगु । च्वनेगु छेँ चःबि, लः तकं मदु । अथे जूसां वसपोल अन हे वर्षावास च्वनाबिज्यात ।

वर्षावास च्वनेगु झ्वलय् वसपोलं थुगु थाय्या बारे अध्ययन नं यानाबिज्यात । अध्ययनपाखें चारुमतिं दयेकाथकूगु चैत्य थ्व हे जूगु धयागु सीदत । धन्दो चैत्य धकाः ‘धर्माशोक’या नां क्वकायाः धाइगु जुयाच्वन । सम्राट अशोकयात धर्माशोक नं धाइगु खः । ‘धर्माशोक’या नामं धन्दो चैत्य जूवंगु खः, अले चारुमतिं दयेका थकूगुलिं थुकियात चारुमति स्तुप नं धाइगु खः । थन चैत्य दयेकाः चारुमति मेपिं न्यासःम्ह मिस्तलिसें थः हे नं भिक्षुणी जुयावंगु खः ।

चारुमति स्तुप थ्व हे खः धयागु पक्का जुइवं वसपोलं थन हे च्वनाः बुद्ध शिक्षाया प्रचार यायेगु, चारुमति स्तुपया संरक्षण यायेगु ताः तयाबिज्यात । वसपोल चाबहीया हे छकू क्वथाय् च्वनाः बाखं कनेगु, बुद्ध पुजा यायेगु ज्या न्ह्याकादिल । थन च्वँच्वं हे वसपोलं धन्दो चैत्यया थाय् सरसफाइ यायेगु ज्या न्ह्याकादिल । उबलय् थन च्वंपिंसं बुद्ध शिक्षा, भिक्षुपिं धयागु हे बांलाक मसिउगु जुयाच्वन । चीबर पुनातइम्ह वसपोलयात त्वाल्ल त्वाल्ल स्वयाच्वनीगु ।

उबलय् वसपोलं चैत्यया लिउने छगू फल्चा खंकादिल । थ्व फल्चाया च्वय् कुटुबहीया हे गुथियारपिंसं गणेद्यः, आगंद्यः तयातःगु जुयाच्वन । चाबहिली च्वनाबिज्याःगु इलय् वसपोलया बुद्ध धर्मप्रति श्रद्धा, धन्दो चैत्यया संरक्षण निंतिं न्ह्याकूगु पलाःया कारणं गुथियारतय्सं वसपोलयात बांलाक हे म्हसिइ धुंकूगु जुयाच्वन । अथे जूबलय् गुथियारतय्सं वसपोलयात भन्ते थन च्वना बिज्यायेगु खःसा फल्चा त्वःताबीगु खँ धाल । तर थ्व फल्चा नं द्यः तयेगु निंतिं मेपिंसं ढलान यानाः दयेकातःगु जुयाच्वन । अथे जूबलय् न्हापा थ्व फल्चा दयेकातःपिं व गुथियारतय् सहमति कयाः वसपोलं फल्चा स्यंकाः २०५५ सालपाखे थ्व हे चिकीचाकूगु थासय् चारुमति बुद्ध विहारया स्थापना यानाबिज्यात । अले चारुमति बुद्धिष्ट मिशन नेपाल नांगु छगू संस्था गठन यानाः उगु हे संस्था अन्तर्गत थ्व विहार संचालन यायेगु यानाबिज्यात । थन च्वनाः वसपोलं चारुमति स्तुपया संरक्षणया ज्या नं न्ह्याकादिल ।

उबलय् थ्व चैत्य चारुमतिं दयेकूगु धयागु खः कि मखु धयागु हे विवाद दुगु जुयाच्वन । स्थानीयपिंसं अशोक चैत्य, धन्दो चैत्य, बज्रधातु चैत्य, भगवान स्थान धाइगु थ्व चैत्ययात गुलिसिनं चारुमतिं दयेकूगु मखु धकाः चारुमति स्तुप धायेत अस्वीकार यानाच्वन । अथे जूबलय् वसपोलं थ्व चैत्य चारुमतिं हे दयेकूगु खः धयागु प्रमाण मालेगु ज्या यानादिल, अले यक्व संघर्ष लिपा थ्व थाय्यात चारुमति चैत्य धायेत स्थानीयतय्त मानय् यायेत सफल जुल ।

थ्व हे झ्वलय् वि.सं. २०५९ सालय् चैत्यया त्रयोदश भुवन हे चर्के जुया वल । थुकियात जीर्णोद्धार यायेमाःगु जुल । अले वसपोलया हे सक्रियताय् नरोत्तम वैद्यया अध्यक्षताय् चैत्य पुनःनिर्माणया ज्या न्ह्यात । चैत्य पुनर्निर्माण यायेगु झ्वलय् २०६० सालय् छपा पुरातात्विक महत्वं जाःगु अप्पा लुयावल । थ्व अप्पाय् ब्राम्ही लिपिं ‘चारुवति थुप’ धकाः च्वयातःगु जुयाच्वन । सम्राट अशोकया पालय् ब्राम्ही लिपि हे चलनय् दुगु खः । लुम्बिनीया अशोक स्तम्भय् नं ब्राम्ही लिपिं हे च्वयातःगु खः । ब्राम्ही लिपिं ‘चारुवति थुप’ धकाः च्वयातःगु हे लुयावयेवं थ्व चैत्य चारुमतिं दयेकाथकूगु धयागु हे पक्का जुल ।

भिक्षु तपस्सीधम्मया कुतः, मेहनत व संघर्ष छगू ऐतिहासिक सम्पदां थःगु म्हसीका कायम यायेत ताःलातसा थुकिया संरक्षणया ज्या नं बांलाक हे न्ह्यात ।

बुद्ध धर्मयात स्वता कथं माने यायेगु याना वयाच्वंगु दु । छगू ध्यान भावनाय् च्वनेगु, मेगु पुजा पाठ यायेगु, अले मेगु बहुजन हिताय बहुजन सुखायया भावनां सामाजिक ज्या यानाः बुद्ध धर्मया प्रचार प्रसार यायेगु । भगवान बुद्धं नं भन्तेपिंत छथाय् जक च्वनेगु मखु, गांगामय् वनाः सेवा यानाः धर्म प्रचार यायेत धयाबिज्याःगु दु । भिक्षु तपस्सीधम्म थथे हे बहुजन हिताय, बहुजन सुखायया भावनां बुद्ध शिक्षाया प्रचार यानाबिज्याइम्ह खः । वसपोलया छगू आज्जु समाजसेवाया माध्यमं बुद्ध शिक्षाया प्रचार यायेगु, समाजयात बुद्ध शासन कायम यायेगु नं खः ।

थ्व ज्याय् धाःसा वसपोलयात देश विदेशया उपासक, उपासिका, धर्मय् नुगः क्वसाःपिं यक्वसिया ग्वाहालि दयाच्वंगु दु । वसपोलं नीस्वनाबिज्याःगु चारुमति बुद्धिष्ट मिसन नेपालपाखें वसपोलपिसं गांगामय् वनाः सेवाया ज्या याना च्वनाबिज्याःगु दु । विशेषतः २०७२ सालय् भुखाय् ब्वःबलय् थ्व मिसनपाखें यक्वथाय् हे ग्वाहालिया ज्या यात । थ्व झ्वलय् रसुवा, हेटौडौं, दोलखा, धादिङ्ग, बाह्रबिसे, चौतारा थेंज्याःगु थाय्या गामय् वनाः स्कुल दयेकेगु, स्कुलया मस्तय्त कापीकलम बीगु, बेञ्च डेस्क दयेका बीगु, स्वास्थ्य शिविर न्ह्याकेगु ज्या यात ।

भुखाय् ब्वःगु इलय् जक वसपोलया नेतृत्वय् देश विदेशपाखें वःगु निगू करोड बराबरया ग्वाहालि थीथी गामय् वनाः लःल्हायेगु ज्या जूगु खः । बुद्धशासनयात चिरस्थायी यायेगु निंतिं वसपोलपाखें थीथी गतिविधि नं याना बिज्यानाच्वंगु दु । थ्वहे झ्वलय् छुं न्हि न्ह्यव जक धन्दो चैत्य परिसरय् थीथी देशया भिक्षु भिक्षुणीपिं ब्वनाः स्वनिगलय् हे न्हापांखुसी अन्तर्राष्ट्रिय त्रिपिटक वाचन ज्याझ्वः यानाबिज्याःगु खः । अथेहे वसपोल आः याकनं हे चारुमतियात कयाः अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन यायेगु तयारी याना च्वनाबिज्याःगु दु ।

चारुमति स्तुपाया संरक्षण, बुद्ध शिक्षाया प्रचारया ज्या ला निरन्तर न्ह्याना हे च्वंगु दु । आः वसपोल थःगु छगू मेगु आज्जु पूवंकेगु पाखे न्ह्याना बिज्यानाच्वंगु दु । व खः चारुमति बुद्ध विहारयात तःधं यायेगु, अले थुकियात बौद्ध शिक्षा केन्द्रकथं विकास यायेगु, चारुमतिया संग्रहालय दयेकेगु । थुकिया निंतिं वसपोलं न्हापा लिपा थें सकल उपासक उपासिका, धर्मदातापिंत ग्वाहालि यायेत इनाप यानाबिज्यानाच्वंगु दु । बिहारयात तःधं यायेगु निंतिं विहार लिक्कसं च्वंगु छकू चिकूगु जग्गा नं न्यानाबिज्यायेधुंकूगु दु । आः मेगु नं जग्गा न्यायेमाःगु आवश्यक दुगु खँ वसपोलं धयाबिज्याःगु दु । थुकिया निंतिं सकसियां ग्वाहालि दइगु भलसा वसपोलया दु । वसपोलं धयाबिज्याइ, ‘बुद्ध शासनयात च्वन्ह्याकेगु निंतिं थन नं छगू बौद्ध शिक्षा केन्द्र दयेकेगु तसकं आवश्यक खः । थुकिया निंतिं ग्वाहालि यायेगु बुद्ध धर्मय् लगय् जुयाच्वंपिनि कर्तव्य नं खः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS