असाधारण मनू,साधारण जीवन

नेपाल संवत् हनिगु ई वयेवं छम्ह मनू झीगु न्ह्यःने लुइ । वय्कः खः– पद्मरत्न तुलाधर । न्हूदँ हनेगु झ्वलय् बसन्तपुली वय्कःया सभापतित्वय् तःजिक ज्याझ्वः जुइ । उगु इलय् वय्कःयात खना वयाच्वनागु खः । तर वय्कः लिसे प्रत्यक्ष रुपं नाप लानाः खँल्हायेगु ह्वःताः धाःसा चूमलाः । वय्कःयात आपाः मनूतय्सं भाषिक नेता, आदिवासी जनजातिया नेता कथं नालेगु यानाच्वंगु दु ।

उलि जक मखु भाषा आन्दोनलय् वा आदिवासी जनजाति आन्दोलनय् वय्कलं गुगु योगदान बियादीगु दु । थ्व आदिवासी जनजाति लिसें अधिकारया निंतिं थःपिंत पानाच्वंपिंसं गुबसं ल्वःमंके फइमखु । जिं दकलय् न्हापा पद्मदाइयात म्हसिउगु धइगु छम्ह राजनीतिक नेता कथं खः ।

पञ्चायतकालय् वय्कलं जनपक्षीय उम्मेदवार कथं उम्मेदवारी बियादीगु खःसा उगु इलय् वय्कःया भाषण न्यनेत तकं जनता तसकं लालायित जुयाच्वनीगु ई खः । तर वय्कःयात उगु इलय् नं भाषिक नेता कथं जिं म्हमसिउ । जि भाषा ख्यलय् सक्रिय जुयागु धइगु २०५६ साल पाखे जक खः ।

अथे जुयाः जिं वय्कःयात भाषिक नेता कथं लिपा जक मसिउगु खः । तर अथे खःसां नं वय्कः लिसे बांलाक खँल्हाबल्हा यायेगु ई धाःसा २०५८ साल पाखे जक चूलात धायेमाः । उगु इलय् अखिल भारतीय नेवार संघया अधिवेशन भारतया दुबर्स जिल्लाय् जूगु । नेपालभाषा मंकाः खलःया नेतृत्वय् पद्मदाइ, गणेशराम लाछि, नरेशवीर शाक्य, रामकृष्ण दुवाल लिसें जिपिं नीस्वम्ह अनया नेवाः सम्मेलनय् ब्वति कायेत वनागु खः ।

थुगु इलय् जितः पद्मदाइ नाप खँल्हाबल्हा यायेगु ह्वःताः चूलागु खः । पद्मदाईया व्यक्तित्व गुलि तःजाः, वय्कः उलि हे साधारण । उगु इलय् दुबर्सय् जिपिं च्वनेगु निंतिं छगू स्कुलय् व्यवस्था यानातःगु खः । अले पद्मदाईया निंतिं धकाः छखाः छेँय् च्वनेगु व्यवस्था यानातःगु खः । तर पद्मदाई उगु छेँय् च्वनेत मझाः ।

वय्कःयात ग्वसाः खलकं छेँय् च्वनेगु व्यवस्था दु धकाः धाःगु खःसां नं वय्कलं उकियात अस्वीकार यानाः धयादिल, ‘पासापिं फुक्कसिन थन हे च्वनेगु व्यवस्था यानातःगु दु, जि नं थन हे च्वने ।’ वय्कःया थ्व साधारण व्यवहार जिं गाक्कं प्रभावित जूगु खः । उलि जक मखु वय्कः गनं तापाक पिहां झाइबलय् गुलि व्यवस्थित मनू खः धयागु नं जिं सीका कयागु खः ।

जिपिं भारतया दुबर्स वनागु इलय् वय्कःया ल्हातिइ छगः सुटकेश दु । उगु सुटकेश दुने वय्कःयात माःगु चिकिचाग्वःगु आइरन निसें फुक्कं धयाथें सामान दु । उगु सुटकेश दुने थुलि बांलाक सामान व्यवस्थित रुपं मिले यानातःगु दु कि उगु सुटकेश स्वयेगु हे न्ह्याइपुसे च्वः ।
उगु इलय् तक पद्मदाइया चुरोट त्वनेगु बानी दनि ।

जिमिसं चुरोट त्वनेगु इलय् वय्कलं सय् जिं नं छकः साले धकाः धयादी । हानं आपाः चुरोट सालेमाःम्ह नं मखु वय्कः । छछाः निछाः सालादी, हाकनं पासापिंत तुं बियादी । अन च्वनेगु झ्वलय् म्हाइपु छ्यायेगु निंतिं जिमिसं तास छज्वः नं ज्वना वनागु । पद्मदाइ मेगु तास म्हिते मसः । अथे जुयाः वय्कः लिसे जिपिं जुटपत्ति म्हितेगु ।

तर वय्कः जुटपत्ति नं बांलाक म्हिते सःगु मखु । तर अथे खःसां नं सकसिया ध्यबा वय्कलं त्याकादिल । पद्मदाइया हानं उलि हे ख्याः यायेमाः । म्हाइपुइसे च्वन कि उगुं थुगुं खँ ल्हानाः थः मन्हिउसे जिपिं सकसितं न्हीका च्वनादी । छन्हु बहनी द्यःने ई । नरेशवीर दाइया न्ह्यसः वयाच्वंगु । उगु हे इलय् वय्कलं छता खँ न्यंकाः जिमिति न्हिइकादिल ।

वय्कलं कनादी कथं न्हूदँया लसताय् स्वनिगलं पिने पद्मदाइ, नरेशवीरदाइ, रामशेखर नकःमिपिं वंगु जुयाच्वन । अन नं द्यःने त्ययेकाः सकस्यां न्ह्यसः वयेकल । उगु इलय् पद्मदाइयाके छगः वाकम्याय्न दुगु लानाच्वन । मेपिं न्ह्यसः वयेकाः द्यनाच्वंगुलिं वय्कःयात न्ह्यः मवल । वय्कः छु याये छु याये जुया उगु वाकम्याय्नय् न्ह्यसः वयेकाः द्यनाच्वंपिनिगु न्ह्यसः फुक्कं रेकर्ड यानादिल ।

वय्कलं कनादी कथं सुया न्ह्यसः गथे च्वं धकाः रेकर्ड याःगु खः । गुम्हेस्यां न्ह्यसः हेलिकप्टर ब्वःथें, गुलिस्यां मेगु हे न्ह्यसः वइगु । उगु फुक्कं रेकर्ड यानाः कन्हय् कुन्हु वय्कलं सकलें पासापिंत न्यंकादिल । उगु रेकर्ड न्यनाः सकलें पासापिं प्वाः तित्युं न्हिल । उगु स्वन्हु प्यन्हुया भ्रमणया झ्वलय् वय्कलं आपालं अज्याःगु ख्यालि खँ न्यंकाः जिपिं सकसितं न्हिइकादिल ।

जिपिं नेपालं वनाःपिं । अन च्वंपिं नेवाःतय्त नेवाः परिकार नकेगु खँ जुल । वय्कलं ग्वसाः खलःयात माय् चुं न्यायेगु दु ला धकाः न्यनादिल । अन माय्चुं न्यायेगु मदु । अथे खःसा जाकि चुं व मैदा दु जुइ धकाः न्याकादिल । अन हे पद्मदाइ व नरेश दाइपिंसं यःमरि व ममचा दयेकाः भारतीय नेवाःतय्त नकादिल ।

पद्मदाइ नं यःमरि व ममचा गुलि बांलाक दयेकूगु खः । थ्व न्हापाखुसीं खनाः । जिपिं दुबर्सय् च्वंच्वनागु इलय् हे छुं माओवादी कार्यकर्तात वय्कःयात नापलायेत वल । उगु इलय् नेपाःया राजनीति व माओवादी आन्दोलनयात कयाः खँल्हाबल्हा जुल । माओवादी आन्दोलनया कारणं भारतं जिपिं लिहां वयेगु झ्वलय् थीथी थासय् बस दिकाः बसय् च्वना वःपिंत थ्यंमथ्यं निसः मिटर धयाथें न्यासिकी ।

थ्वहे झ्वलय् नारायणगढय् नं उकथं हे बसं कुहां वयाः सेनां झोलाय् जाँच यात । उगु इलय् पासा तेजनारायण पद्म दाइया झोला जाँच यानाच्वंगु फोटो कायेत स्वःगु खःसां नं सेनां फोटो कायेके मबिउ । वंगु दछि न्ह्यः पद्मदाइया ज्या जंक्वः हनेगु निंतिं तःजिगु ग्वसाः जुल । उगु हे झ्वलय् वय्कःयात येँया नेपाः ब्यांक्वेटय् अभिनन्दन यायेगु ज्या जुल ।

ज्याझ्वः क्वचाइ थें च्वनेधुंकाः वय्कलं जितः सःताः न्यनादिल, ‘अय् दिलिप, छ दिलिप मखु ला ?’ उगु इलय् पासा रविन साय्मि न्हिलाच्वना । खः पद्मदाइ छम्ह असाधारण मनू खः । तर वय्कः गुलि साधारण जीवन हनादिल, थ्व सकसिया निंतिं प्रेरणाया स्रोत खः धकाः धायेमाः । वय्कःयात नेपाःया राजनीतिक नेतातय्सं जक मखु ।

हलिंया थीथी देय्या अधिकारकर्मीतय्सं तकं सम्मान याः । खः भाषिक अधिकार, मानव अधिकार, आदिवासी जनजाति अधिकार जक मखु नेपाःया मुक्कं शोषित पीडित जनताया अधिकारयात कयाः वय्कलं सः थ्वयेकादीगु दु । वय्कलं केवल नेपालभाषाया जक मखु नेपाःया फुक्कं उत्पीडित भाषायात समान अधिकार दयेमाः धकाः थःगु सः तयेगु याना वयाच्वंगु खः ।

अज्याःम्ह छम्ह असाधारण व्यक्ति मदुगु नं दछि फुत । वय्कः मदया नेपालभाषा आन्दोलन जक मखु । मुक्कं आदिवासी जनजातिया लिसें उत्पीडित वर्ग अधिकारया निंतिं सः थ्वयेकीम्ह छम्ह व्यक्तिया अभाव जुयाच्वंगु दु । आः हे नं आदिवासी जनजातिया आन्दोलनयात नेतृत्व बीम्हेसिया अभाव नेपाःया भाषिक ख्यलं निसें आदिवासी जनजातिया आन्दोलनय् थःत पाना वयाच्वंपिंसं यानाच्वंगु दु ।

वय्कःया थ्व म्होति मुक्कं अधिकारया निंतिं जुयाच्वंगु आन्दोलनं महसुस यानाच्वंगु दु । अझ विशेष यानाः नेपाल संवत्यात राष्ट्रिय संवत कथं नालेमाः धकाः गुगु सः वय्कलं थ्वयेका वयाच्वंगु खः, उकियात अझ व्यापाक यायेमाःगु आवश्यकता थौं जुयाच्वंगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS