‘यःम्ह म्ह्याय्’ या अनुवादक भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थविर

संघनायक भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थविरं थःगु मौलिक कृति सिबें नं अप्वः वर्मीज भासं च्वयातःगु अतिकं महत्वपूर्ण ग्रन्थत नेपालभाषां अनुवाद यानाबिज्याःगु दु । वसपोलं अथे अनुवाद यानाबिज्याःगु आपालं महत्वपूर्ण सफूत मध्ये छगू खः उपन्यास ‘यःम्ह म्ह्याय्’ ।
म्यान्मारया नांजाःम्ह साहित्यकार लिसें भिक्षु र वे थ्वँ पाखें च्वयातःगु थ्व उपन्यासयात भिक्षु ज्ञानपूर्णिकं नेपालभाषां अनुवाद यानाबिज्याःगु खः ।

उपन्यासकार र वे थ्वं वर्मीज भासं ‘छ्यत् मी’ नामं थ्व उपन्यास च्वयादीगु खः गुकिया नेवाः अर्थ ‘यःम्ह म्ह्याय्’ जुइ । थ्व उपन्यासया विशेषता छु धायेबलय् थ्व वर्मीज भासं च्वयातःगु कृति खःसां थुकिया मू पात्र धाःसा नेपाःया नांजाःम्ह गुरुमां धम्मावती खः । धम्मावती गुरुमां छु गज्याःगु संघर्ष यानाः तत्कालीन वर्मा थ्यंकाबिज्यात व अन वसपोलं गज्याःगु मेहनत यानाः अध्ययन यासें अनं नेपाः लिहां वयाः हानं गुलि संघर्ष यानाः बुद्ध शासन थातं लाकेगु अभियान न्ह्याकाबिज्यात धइगु खँयात पूवंक वर्णन याना तःगु दु ।

अतिकं शिष्ट व सौम्य भासं सम्पूर्ण घटनावली हे जीवन्त जुइक न्ह्यथनातःगु थ्व उपन्यास वर्माय् नं अतिकं लोकंह्वाः । आः तकया दुने वर्माय् हे थुकिया तःगूमछि संस्करण पिहां वयेधुंकूगु दुसा आः तक नं अन थ्व उपन्यास ब्वनीपिं ब्वँमित पाः मजूनि । वर्माय् झिंप्यदँ तक अध्ययन यानाः धम्मावती गुरुमांनं ‘धम्मचरिय’ उत्तीर्ण यानाबिज्यात ।

वर्माय् ‘धम्मचरिय’ उत्तीर्ण यानाबिज्याःम्ह वसपोल न्हापांम्ह विदेशी जुयाच्वन । अन धम्मचरिय उत्तीर्ण जुल कि वयागु जीवनी सफू छगू नं अनिवार्य रुपं हे प्रकाशन याइगु चलन जुयाच्वन । थ्व झ्वलय् वसपोलया थः हे गुरु उसुरियाविभंसं धम्मावती गुरुमांया जीवनी च्वयाः प्रकाशन याना बिल । उकिया नां जुयाच्वन – ‘नेपाःया मय्जु’ ।

थ्वहे जीवनी सफू ब्वनाःलि प्रभावित जुयाः उपन्यासकार र वे थ्वं ‘छ्यत् मी’ उपन्यास च्वयादीगु खः । उपन्यासकार र वे थ्वँ स्वयम् नं वर्मीज भाय्या अतिकं नांजाःम्ह साहित्यकार खः । वय्कःया खास नां भिक्षु तिलोकसार खः । तर साहित्य धाःसा वय्कलं र वे थ्वँ धइगु नामं सिर्जना यानादी । वय्कःया आपालं साहित्यिक सफूत वर्माय् लोकंह्वाः ।

भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थविर नं थः वर्माय् हे दुगु इलय् उगु उपन्यास ब्वनाबिज्याःगु जुयाच्वन, वर्मा भासं । उपन्यास ब्वनेधुंकाः थुकियात थःगु मांभासं अनुवाद यायेगु धकाः वसपोलं मती तयाबिज्यात व ज्या नं शुरु यानाबिज्यात । वर्माय् अध्ययन लिसें मेमेगु नं यक्व ज्या दुगु जुयाः उपन्यासया अनुवादं खास गति काये मफयाच्वन ।

थ्वहे झ्वलय् वसपोलं नेवाः भासं उपन्यास अनुवाद यानाच्वंगु दु धइगु खँ सीकाः नेपालं झी कवि चित्तधर ‘हृदयं’ वसपोलयात पौ च्वयाः अनुवाद याकनं सिधयेका बिज्याहुँ धकाः इनाप याना हल । थुकिं वसपोल अझ उत्साहित जुयाबिज्यात । थ्व छगू उपन्यास अनुवाद यायेत वसपोलयात करिब न्याला ति बिल ।

थ्व झ्वलय् वसपोलं स्वयम् उपन्यासकार र वे थ्वँयात समेत नापलानाः मथूगु खँ न्यनाबिज्यात । उगु इलय् वर्माय् चिनी गुरुमां व चमेली गुरुमां नं अध्ययन यानाबिज्यानाच्वंगु । वसपोलपिं मोलमिनय् दु धइगु सीकाः भिक्षु ज्ञानपूर्णिक लिसें उपन्यासकार र वे थ्वँ निम्हं मोलमिन वनाः वसपोल गुरुमांपिंके नं नेवाः खँग्वः बारे न्यनेकने यानाबिज्याःगु खः ।

अनुवादया पाण्डुलिपि तयार जुइधुंकाः वसपोलं थः अग्रज भिक्षु सुदर्शन महास्थविरयात नं छक्वः क्यनाबिज्यात । सुदर्शन भन्तें उकिया भाषा मिले यानाः नेवाः पहः हयाबिज्यात । वहे दँय् च्वसापासां अनुवाद साहित्यया लागिं श्रेष्ठ सिरपाः बीगु धकाः घोषणा यानातःगु जुयाच्वन । थ्व अनुवाद सफू नं श्रेष्ठ सिरपाःया लागिं दर्ता जुल ।

ने.सं. १०९० या श्रेष्ठ सिरपाः थ्वहे सफुलिं त्याकल । थुगु ल्याखं थ्व सफू नेपालभाषा साहित्यया लागिं समेत छगू अमूल्य ग्रन्थ साबित जू वन । भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थविरं वर्मीज भासं पिहां वयाच्वंगु ५७ गू सफू नेपालभाषां अनुवाद याना बिज्यायेधुंकूगु दु । थ्व फुक्क वर्माया धुरन्धर विद्वानपिंसं च्वयातःगु सफूत खः ।

अप्वः यानाः वसपोलं अनया नांजाःपिं ध्यान गुरुपिंसं च्वयातःगु ध्यान सम्बन्धी सफू अनुवाद यानाः नेपालभाषा साहित्ययात तःमि यानाबिज्याःगु दु । ‘यःम्ह म्ह्याय्’ च्वयादीम्ह उपन्यासकार र वे थ्वँ नं वर्माया नांजाःम्ह त्रिपिटक विशेषज्ञ खः । छत्र संगायना जूबलय् त्रिपिटक संशोधन यायेत गठन जूगु निर्णायक समितिया दुजः मध्ये छम्ह वय्कः नं खः ।

वय्कलं च्वयादीगु अनागारिका–भिक्षुणीपिनि इतिहास सम्बन्धी छगू सफू नं भिक्षु ज्ञानपूर्णिकं नेवाः भासं अनुवाद यायेगु कुतः यानाबिज्यानाच्वंगु दु, तर सिमधःनि । छुं दँ न्ह्यः उपन्यासकार र वे थ्वँ मंत । वय्कलं नेपालय् अनेक संघर्ष यानाः बुद्ध धर्म थातं लाकेत ग्वाहालि याःपिनि म्हसीका वर्मीजतय्त नं बीमाः धकाः उगु उपन्यास च्वयादीगु खः ।

थ्व उपन्यास नेपालभासं अनुवाद जुइधुंकाः उकिया हे लिधंसाय् खस नेपाली भासं नं अनुवाद जुयाः पिहां वल । वयां लिपा उकियात हे बः कयाः आः अंग्रेजी भासं नं अनुवाद जुयाः पिहां वयेधुंकूगु दु । नेपालभाषा साहित्य व नेपाःया बौद्ध वाङ्मययात भिक्षु ज्ञानपूर्णिक महास्थविरं बियाबिज्याःगु थ्व छगू ज्वः मदुगु उपहार खः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS