विधेयक लित कायेधुंकाःया पलाः

सरकारं हःगु गुथि विधेयकयात कयाः ब्वलंगु थीथी कथं न्ह्यसः कायम हे दनि । अले आः आन्दोलन गुकथं न्ह्याइ धकाः नं मनूतय्सं चिउताः तयाच्वंगु खनेदु । गुथि विधेयक विरुद्ध प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसं संसद अबरुद्ध व संसदय् सः तयेगु नापं आः सतकय् वयाः तकं थःपिनि सः थ्वयेकेगु ज्या यानाहःगु दु ।

आन्दोलनय् राप्रपा नापं सत्ता साझेदार दल समाजवादी पार्टी नेपालया नेतातय् तकं सार्वजनिक रुपं न्ववानाहःगु खः । थज्याःगु हे पृष्ठभूमिइ सरकारं विधेयक लित काःगु दु । तर विधेयक लित काःसां आन्दोलन धाःसा जारी हे दनिगु सः पिहां वयाच्वंगु दनि । उकिं विधेयक लित कायेधुंकाः वयां लिपा आन्दोलन गय् यानाः न्ह्याइ सवालय् नं न्ह्यसः पिहां वःगु दु ।

म्हिगः असार ४ गते येँया फिब्व ख्यः अर्थात माइतिघर मण्डलाय् गुथि विधेयक विरुद्ध तःजिक प्रदर्शन यायेगु अन्तिम तयारीइ थ्यनेवं सरकारं सरकार नापं सरकारया नेतृत्व यानाच्वंगु डबल नेकपा दुने छगू कथं भुखाय् ब्वल । उगु पार्टीया नेतांनिसें सांसदतय्सं अले मन्त्रीतय्सं तकं ब्यागलं ब्यागलं कथंया मत तयेगु ज्या यानाहल ।

गुलिसिनं गुथि विधेयक विरुद्धया आन्दोलन धइगु भाडाय् हःपिं मनूतय्सं परिचालन धालसा गुलिसिनं विधेयक गथे खः अथे हे पारित यायेमाः हया हल । मन्त्रीतय्सं ला सामान्तवादया अवशेष धइगु हे गुथि खः नं धाल । उलि जक मखु गुलिं नेतातय्सं आःया अवस्थाय् गुथि विधेयक तत्काल लित कायेमाः नं धायेगु याना हल ।

जब नेवाः भूमि जुइ मखु नेवाः नां दइ मखु व धइगु नेवाःत विस्थापित यायेगु ज्या खः । उकिं थ्व ई धइगु नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु योजना कथंया थ्व विधेयक हःगु खः धाये फइ ।

सरकारया नेतृत्व यानाच्वंगु दलया नेता, सांसदंनिसें मन्त्री व प्रधानमन्त्रीं तकं गुकथं गुथि विधेयक बारे ब्यागलं ब्यागलं अभिब्यक्ति बिया हल उकिं यानाः सरकारयात तसकं ज्या मछिंगु अवस्था वया बिल । प्रधानमन्त्री छवाःयंकंया युरोप भ्रमणय् वंगु इलय् विकसित जूगु विधेयक विरुद्धया आन्दोलनयात कयाः नेपाः लिहां वयेवं हे विमानस्थलय् कमी कमजोरीयात भिंकाः विधेयक संशोधन यायेगु जुइ धयादिल ।

तसकं अडानय् च्वनादीम्ह प्रधानमन्त्री ओलीं थुकथं अभिब्यक्ति बियादीगु वास्तवय् गुथि विधेयक विरुद्धया आन्दोलनया कारणं ज्यामछिंगु अवस्थाय् थ्यंगुलिं हे खः धइगु सीदु ।

मन्त्रीत मध्ये सरकारया हे प्रवक्तां गुथि धइगु सामन्तवादी खः धकाः न्ववानादीगु, छम्ह सांसदं भाडाया गुण्डात हयाः आन्दोलन यानाच्वन धयादीगु, वहे मन्त्रीया राजीनामा डबल नेकपाया हे सांसदं माग यायेगु, वार्ताया नितिं सरोकारवाला पक्षया प्रतिनिधितय्त मन्त्रीयात नापलाके यंकेगु, विधेयक लित कायेमाः धकाः वहे पार्टीया नेतातय्सं न्ववायेगु यानाहल ।

ब्यागलं ब्यागलं नेता व सांसदंनिसें मन्त्रीतय्सं तकं सार्वजनिक रुपं न्ववानाहःगुलिं ओली नेतृत्वया सरकार व पार्टी दुने तकं तःधंगु विवाद ब्वलना वःगु खः ।

गुथि विधेयक लित कायेमाल धाःसा पत्रकारतय्सं मिडिया काउन्सिल विधेयकया विरुद्ध आन्दोलन यानाच्वंगुलिं व विधेयक नं लित कायेमालीगु अवस्था वइगु, मानव अधिकार सम्बन्धि विधेयक नं लित कायेमालीगु अवस्था वल धाःसा सरकारं विधेयक दर्ता याःसां आन्दोलनया कारणं लित कायेमालीगु अवस्था झन झन अप्वया वइगु नापं दुई तिहाइया सरकारया निंतिं तःधंगु नैतिक समस्या वइगु जुयाः सरकार थ्व सवालय् गम्भीर जुयाच्वंगु नं अनुमान याना हःगु खः ।

उकिं स्वनिगःया नेकपा कार्यकर्ता आःया अवस्थाय् गुकथं न्ह्याः वनेगु धइगु बारे नेतातलिसे सहलह याः जूगु खः । प्रम ओलीं ला स्वनिगःया कार्यकर्ता व जनप्रतिनिधिततय्गु भेला हे सःताः सुझाव कयादिल । डबल नेकपा दुने गुथि विधेयकयात कयाः भुखाय् ब्वःगु थुकिं सीदु ।

ओली सरकारयात आः तकया दुने थुलि तःधंक हाथ्या वःगु अर्थय् गुथि विधेयक विरुद्धया आन्दोलनयात कायेत बाध्य जूगु धइगु स्वनिगःया आदिवासी नेवाःतय्सं याःगु आन्दोलन व नेवाःतय्गु आन्दोलनया कारणं कन्हय् वनाः पार्टी नाप नापं सरकारयात तकं बांमलाःगु लिच्वः लाइ धकाः धायेफइगु अवस्था दु ।

वर्तमान सरकारं गुथि विधेयक हःगुया मूल कारण किसानयात अधिकार बीगु नितिं खः । वास्तवय् थुगु विधेयकय् किसानयात हक बीगु सवालय् तसकं धुलमुल नीति खनेदु । गनं किसानयात अधिकार बीगु धयातःगु दुसा गनं मोहीया हक कायम यायेगु धयातःगु दु ।

वहे विधेयकया १०४ दफात मध्ये ५७ दफाय् मोही सम्बन्धी ब्यवस्था यानातःगु दुसा ६४ दफाय् मोहीया हक कायम जुइ मखु धकाः च्वयातःगु दु । थुगु ल्याखं स्वल धाःसा किसानयात अधिकार बीगु सिबें नं झंझट बीगु कथंया ज्या याःगु खनेदु । थुगु विधेयकया मूल मर्म धइगु प्राधिकरणय् यंकेगु खः ।

प्राधिकरणय् यंकेगु धइगु ब्यापार यायेगु अर्थात कमे यायेगु खः । गुथिया फुक्क सम्पत्ति कम्पनिइ यंकाः कमे यायेगु धाःगु दु । फुक्क कथंया गुथि प्राधिकरणय् वनी धाःगुया अर्थ निजी गुथि व गुथिया सम्पत्ति नं यंकेगु धाःगु खः । देप्चा अर्थात देवाली गुथि तकं प्राधिकरणय् वनी ।

थ्व धइगु समुदायया आस्था व विश्वासय् तकं लिच्वः लाकीगु नापनापं पिनेयापिं मनूतय्त प्रधिकरणपाखें छ्वाये हइगु अले नेवाःतय्गु थासय् अतिक्रमण याकेगु कथंया नियत खने दु । थ्व वास्तवय् नेपाःया संविधानया भावना अःखः खनेदु । अले अन्तर्राष्ट्रिय कानून कथं धायेगु खःसा पहिचान संस्कृतियात प्रहार यायेगु ज्या खः ।

भाषा संस्कृति व भूमिपाखें विनास यायेगु ज्या याःगु खनेदु । थुकथं कुतः याःगु धइगु नेवाःतय्गु गुथियात समाप्त यायेगु अर्थात गुथि सभ्यतायात समाप्त यायेगु, नेवाः भूमि धकाः दयाच्वंगु आधार गुथि खःसा वहे नांयात हीका छ्वयेगु धइगु हे नेवाः भूमि मखु धायेगु खः । जब नेवाः भूमि जुइ मखु नेवाः नां दइ मखु व धइगु नेवाःत विस्थापित यायेगु ज्या खः ।

उकिं थ्व ई धइगु नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु योजना कथंया थ्व विधेयक हःगु खः धाये फइ । उकिं थौंया इलय् गुथि विधेयक लित कायेकेगु जक मखु आः संविधानं हे बियातःकथंया स्वायत्त क्षेत्रया घोषणा यायेगु कथं आः स्वनिगःयात नेवाः स्वायत्त क्षेत्रया रुपय् घोषणा याकेगु अभियानया रुपय् न्ह्याकेमाःगु अवस्था दु ।

नेवाः स्वायत्त क्षेत्र जुल धाःसा आःया गुथि विधेयक थेंज्याःगु योजनात हये फइ मखु । अथे जुयाः थौंया इलय् गुथि विधेयक लित कायेकेगु नापनापं स्वनिगःयात नेवाः स्वायत्त क्षेत्र घोषणा यायेगु कथंया अभियान न्ह्याकेमाःगु आवश्यकता दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS