गुथियात आधुनिक सहकारीइ हिलेमाः

विश्वय् सहकारीया इतिहास सुरु जूगु निसः दँ दयेधुंकूसां नेपालय् उकिया इतिहास गुबलय् निसें शुरु जुल धयागु लिखित इतिहास २००७ साल लिपाया जक दु । अथे खःसां नेपालय् सहकार्य यायेगु ज्या तसकं पुलां धाःसां छुं पाइमखु ।नेपाःया गुथि परम्परा धइगु सहकारीया छगू रुप खः । तर नेपालय् गुथि परम्परा गबलय् निसें न्ह्यात धइगु लिखित इतिहास मदु ।

अथे धइगु थन मानव सभ्यता विकास जुइधुंकाः हे गुथि परम्परा न्ह्याःगु खः धकाः थुइकेमाः । थ्व परम्परा नेवाः समुदाय दुने थुलि व्यापक जुल कि नेवाः समुदाय गुथि मदयेकं च्वने मफइगु अवस्था तकं थ्यन । थौं गुलि नं नेवाःतय् दथुइ गुथि व्यवस्था दु थुकिं छखे नेवाःतय्त छगू थासय् कःघायेगु ज्या यानाच्वंगु दुसा मेखे थीथी कथंया ग्वाहालि चूलाइगु जुयाः आर्थिक रुपं नं नेवाःतय्त तिबः बियाच्वंगु दु ।

नेवाःतय् थीथी कथंया गुथि दु । सनाः गुथि, सी गुथि, देगू पुजा गुथि, खुसिइ ताँ दयेकेगु गुथि, देगः स्यंसा उकियात भिंकेगु गुथि जक मखु व्यापारिक गुथि नं दु । तर आःया नेवाःतय्सं सायद थ्व खँ ल्वःमंके धुंकूगु जुइमाः । थथे व्यापार व्यवसाय याइपिंसं नीस्वनातःगु गुथि धइगु अप्वः यानाः भिंद्यःया नामं दु । थथे व्यापारिक रुपं जिं न्यनेनंगु गुथि खः– अं सेवा गुथि व कःबसि सेवा गुथि ! थ्व निगुलिं गुथिया गुथियारपिंसं दँय् छक्वः भिंद्यः पुजा यायेगु याना वयाच्वंगु खः ।

नेवाःतय् गुथिइ
दुने थज्याःगु सहकार्य यायेगु प्रचलन दुसां नं उकियात आधुनिकीकरण यायेगु पाखे धाःसा ताःलाःगु मदु धायेमाः, अथवा थुखेपाखे बिचाः हे मदु धायेमाः

तर थौंकन्हय् व्यापार व्यवसाय यायेगु ज्या त्वःतेधुंकाः अज्याःगु गुथि नं तना वनेधुंकूगु दु । खड्गी समाज तत्कालिन इलय् सिसाबुसा व फलफुलया व्यापार यानाच्वंपिं जुयाः उमिसं अज्याःगु गुथि स्वनेगु ज्या याःगु जुइमाः । गुकिं थःगु व्यवसाययात तिबः जुइ । न्हापा न्हापा आः थें मौसमी फल अःपुक न्यायेमदु । सिसाबुसा कायेत थःपिं हे गांगामय् वनेमाः । उकिं व्यापारीत थःथवय् जानाः सहकार्य यायेगु निंतिं थज्याःगु गुथि स्वनेगु यानाच्वंगु खः ।

सायद नेवाः समुदायया दुने मेगु जातिया नं उकथंया हे सहकार्य यायेगु गुथि दयेमाः । न्हापा ल्हासा व्यापारी नेवाःतय् नं थज्याःगु बनेज्या गुथि दु धाइगु न्यना । अले थज्याःगु गुथिं नं व्यापार व्यवसायय् छुं कथंया समस्या वःसा उकियात ज्यंकेगु याना वयाच्वंगु खः । नेवाःतय् गुथिइ दुने थज्याःगु सहकार्य यायेगु प्रचलन दुसां नं उकियात आधुनिकीकरण यायेगु पाखे धाःसा ताःलाःगु मदु धायेमाः, अथवा थुखेपाखे बिचाः हे मदु धायेमाः ।

ताःइलंनिसें न्ह्यानाच्वंगु नेवाःतय् गुथि प्रथा केवल संस्कार, संस्कृति आदि नाप जक स्वानाच्वन । तर उकियात आर्थिक रुपं सबल यायेगु धाःसा स्वयाच्वंगु मदु ।
थौंया युग आधुनिक युग खः । अले थौं नं झीसं झीगु गुथि परम्परायात पुलांगु हे पहलं न्ह्याकेगु स्वयां समाजय् वःगु हिउपाः कथं हिलेमाःगु आवश्यकता दु । आः झीगु गुथि परम्परायात नं आधुनिक सहकारी कथं विकास याना वनेफत धाःसा थुकिं नेवाःतय् आर्थिक विकासया निंतिं तःधंगु तिबः जू वनेफु ।

विशेषतः सरकारं हःगु न्हूगु नियमावली कथं थुकथंया सांस्कृतिक गुथियात नं सहकारीइ दर्ता याये फइगु जूगु दु । लिसें अज्याःगु सहकारीयात सहकारी विभागं माःगु समन्वय यायेगु जक मखु माःगु अनुदान तकं बीगु नियम हःगु दु । आः थुगु अवसरयात झीसं मालेगु खःसा झीगु गुथि केवल गुथि जक मजुसे आर्थिक आम्दानी यायेगु छगू माध्यम जुइ फइ ।

थुकिया निंतिं झीसं दुग्यंक दुवालाः सनाः गुथि, सी गुथि वा झीगु सांस्कृतिक गुथियात छगू आय आर्जन यायेगु लँपु जुइ । झीगु आपालं सांस्कृतिक गुथिया आयस्ता मदुगुलिं यानाः झीगु जात्रा पर्व आदि न्ह्याकेत थाकुयाच्वंगु दु । यदि झीसं अज्याःगु सांस्कृतिक गुथियात सहकारीइ रुपान्तरण यायेगु खःसा थुकिं आय आर्जन नं जुइ लिसें झीगु जात्रा पर्वया निंतिं मेपिनिगु ख्वाः स्वयेमाःगु वा मेपिंके ल्हाः फयेमाःगु अवस्थाया नं अन्त्य जुइ ।

खतुं थौंकन्हय् सहकारी संस्थाय् थीथी कथंया समस्या वयाच्वंगुलिं यानाः नं सहकारी विभागं विषयगत सहकारीयात विशेष प्राथमिकता बीगु याना वयाच्वंगु दु । अथे जुयाः सहकारी धायेवं तुं बचत व त्यासा बीगु जक मखु सांस्कृतिक उत्थानया लिसें आर्थिक उत्थानया निंतिं सहकार्य यायेफइ । थुकिं नेवाःतय् जात्रा, पर्व, संस्कृति न्यायेका वयाच्वंगु गुथितय्सं विशेष ध्यान बीमाःगु आवश्यकता आः जुयाच्वंगु दु ।

खः गुथि न्यायेकेगु जक मखु संस्कृति ल्यंकेगु निंतिं नं आःतक झीसं थःगु हे बुँ मियाः वा थःपिंसं व्यक्तिगत रुपं ध्यबा तयाः न्यायेका वयाच्वनागु दु । थुकिं छम्हनिम्ह मनूयात जक आर्थिक भार लाइगु जुयाच्वंगु दु । यदि झीगु सांस्कृतिक गुथियात सहकारीया रुप बीफत धाःसा उकिं जुइगु आयआर्जनया कारणं गुथिया दुजःपिंत लाइगु आर्थिक भार म्हो यायेगुलिइ नं ग्वाहालि जुइफइ ।

अथेला स्वनिगलय् नं येँय् दकलय् अप्वः सहकारी सस्थात क्रियाशील जुयाच्वंगु दु । अज्याःगु सहकारी विशेष यानाः बचत व त्यासा बीगुलिइ जक लिकुनाच्वंगु दु । तर आः झीसं सांस्कृतिक सहकारी स्थापना यायेफत धाःसा थुकिं झीगु संस्कृतिया संरक्षण जुइ । थुखेपाखे येँय् दुगु थीथी गुथि, सांस्कृतिक गुथिं बिचाः यायेमाःगु आवश्कयात जुयाच्वंगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS