मूलधारया मिडियाया पूर्वाग्रह

वंगु पुस २२ गते नेपाःया मूल धारया पत्रिका धाइगु ‘कान्तिपुर’ व ‘नागरिक’ न्हिपतिइ छगू समाचार पिदन । कान्तिपुरय् पिदंगु समाचारया छ्यं खः – ‘हनुमानढोका क्षेत्रमा मापदण्डविपरीत घर ः कुमारीको मूर्ति पुनःस्थापना गर्ने सर्वोच्चको आदेश’, अले ‘नागरिक’य् पिदंगु समाचार खः – ‘हनुमानढोका क्षेत्रभित्र ३५ फिट माथिको घर नबनाऊ’ ।

थ्व निगुलिं समाचारया विषय छगू हे खः, अथे धयागु थ्व समाचारया मू विषय न्हू सतकय् दयेकाच्वंगु ‘महर्जन कम्प्लेक्स’यात कयाः छथ्वसिनं तयातःगु मुद्दाय् सर्वोच्च अदालतं न्यंकूगु फैसला खः । अले थ्व निगुलिसनं हनुमानध्वाखा क्षेत्रय् मापदण्डविपरीत छेँ दयेकाच्वन धयागु समान आसयया समाचार दु । तर थ्व निगुलिं समाचारय् मेगु छगू नं समानता दु, व खः – पूर्वाग्रह ।

खय्त ला थ्व निगुलिं समाचार महर्जन कम्प्लेक्स विरुद्ध तयातःगु मुद्दाय् सर्वोच्च अदालतं न्यंकूगु फैसलाया समाचार खः । तर थ्व समाचारय् सर्वोच्चं थ्व मुद्दाय् धाथें छु फैसला यात, व खँ मदु । थुकी ला रिट तःपिं छगू खेमाया पक्षपोषण याइगु, उमिसं रिटय् छु न्ह्यथनातःगु खः व हे जक खँ दु । थ्व हे रिटय् सर्वोच्चं न्यंकूगु फैसलाया खँ धाःसा मदु ।

धाथें ला सर्वोच्चं न्यंकूगु फैसलाय् महर्जन विजनेश एशोसियट्सं दयेकाच्वंगु महर्जन कम्प्लेक्स हनुमानध्वाखा संरक्षित स्मारक क्षेत्रया ‘कोर जोन’ दुने मलाः ‘बफर जोन’ दुने जक लाःगुलिं रिट निवेदकया जिकिर मगाः धयातःगु खः । थ्व फैसलाया तप्यंक अर्थ रिट निवेदकतय्सं धाःकथं महर्जन कम्प्लेक्स दुने दयेकूगु बेसमेन्ट नं ल्हायेम्वाः, अले भवन निर्माणया निंतिं नक्सा पास जूकथं प्यंगू तल्ला हे दयेके दइ धाःगु खः ।

फैसलाय् निर्माण सम्बन्धी मापदण्ड २०६४या दफा ४.४.२ कथं पुलांगु छेँया उचाई ३५ फिट स्वयां च्वय् जुल धाःसा उपिं छेँ थुनाः हाकनं दयेकेबलय् न्हापाया हे उचार कथं दयेकेदइकथं प्रावधान दुगु व महर्जन कम्प्लेक्स दयेकाच्वंगु भवन न्हापा क्रिस्टल होटल जुयाच्वंबलय् २०२४ सालया नक्साय् ५३ फिट ३ इञ्च दुगु खँ न्ह्यथनातःगु दु ।

अथेहे फैसलाय् नागरिकया थःगु व्यक्तिगत सम्पत्तिइ निर्वाधरुपं उपभोग याये दइगु स्वतन्त्रता दुगु व उगु अधिकारयात संकुचन व नियन्त्रण याये उपयुक्त जुइमखु धयातःगु दु । अथेहे साविककया निजी छेँय् च्वंगु कुमारीया निराकार मूर्ति (स्वरुप) भवन निर्माण क्वचायेधुंकाः उपयुक्त थासय् प्रतिस्थापन यायेत नं आदेश बियातःगु दु । थुकिं उगु फैसलाय् कुमारीया देगः मखुकि निराकार स्वरुप जूगु व कुमारी नं सार्वजनिक मखसे साविकया निजी छेँय् दुगु खँ न्ह्यथनातःगु दु ।

सतक विस्तारया मामिलाय् नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु चाल जुयाच्वं थें गनं महर्जन कम्प्लेक्सया मामिलाय् नं नेवाः व्यवसायीतय्त हरेश नकेगु चाल जकं जुयाच्वंगु मखुला ? थ्व खँ तसकं विचारणीय पक्ष जुयाच्वंगु दु ।

तर समाचारय् मू फैसलायात छकूचा नं थाय् बियातःगु मदु । एकपक्षीय रुपं रिट निवेदकं छु धकाः रिट तःगु खः व हे जक दोहेरे यानाः च्वयातःगु दु । निगुलिं समाचारय् फैसलाय् कम्प्लेक्स दयेकूथाय् कुमारीया निराकार मूर्तियात यथास्थानय् पुनःस्थापना यायेमाः धकाः आदेश बिउगु खँ न्ह्यथनातःगु दु । तर न्यायाधीशपिं तेजबहादुर केसी व पुरुषोत्तम भण्डारीया संयुक्त इजलासं न्यंकूगु फैसलां महर्जन कम्प्लेक्स भवन मापदण्डविपरीत मजू धकाः धाःगु खँया भ्याभचा नं उल्लेख याःगु मदु ।

समाचार ला निष्पक्ष जुइमाःगु खः । निगुलिं पक्षया खँ वयेमाःगु खः । अथे मखुसां कमसेकम अदालतं न्यंकूगु फैसलाया खँ ला गथे न्यंकूगु खः अथे वयेमाःगु खः । तर उलि तक नं मजुल ।

खय्त ला मूल धारया पत्रिका धाःपिंसं न्हापांनिसें हे थ्व भवनयात कयाः एकपक्षीय रुपं हे मापदण्डविपरीत धकाः समाचार च्वया वयाच्वंगु खः । विश्वया सम्पदाया संरक्षण यायेगु निंतिं ज्या याना वयाच्वंगु संयुक्त राष्ट्र संघ अन्तर्गतया युनेस्कों तकं सम्पदा क्षेत्र दुने मलाः, बरु थ्व भवन दयेकेत्यंगु डिजाइन गद्दी बैठकलिसे ज्वःलाःगुलिं तसकं बांलाः धकाः न्हापा हे धायेधुंकूसा पत्रिकां धाःसा थुकियात पूवंक हे बेवास्ता याना वयाच्वंगु खः ।

मूलधारया पत्रिका धाइपिंसं नेवाःतय्गु मामिलाय् पूर्वाग्रह तया समाचार च्वया च्वंगु ला थ्व छगू उदाहरण जक खः । धाथें ला नेवाःतय् अधिकार, भाय्, व्यापार, व्यवसाययात कयाः थुपिं पत्रिकात गुबलें नं पूर्वाग्रहरहित मजू । नेवाःतय् अधिकारया खँयात थज्याःगु पत्रिकां गबलें हे समाचार मदयेधुंकू धाःसां जिउ । छुं भचा समाचार दयेकूसा व नेवाःतय् संस्कृति, जात्रा, नखःचखःया खँय् हे जक खः । नेवाःतय् अधिकार, दुःख, इतिहासया खँय् गुबलें नं साथ मबिउ ।

थुकिया ज्वलन्त उदाहरण आः नकतिनि हे जक राष्ट्रं हे तःजिक न्यायेकाच्वंगु एकता दिवस व पृथ्वी जयन्तीयात स्वःसां गाः । नेवाःलगायतया जनजातितय्सं पृथ्वीनारायण शाहं राष्ट्र एकीकरण याःगु मखु, युद्ध अपराध यानाः विजय जक चूलाकूगु खः धया वयाच्वंगु दु । थ्व कथित एकतादिवस धाःकुन्हु हे नेवाःतय्सं किपूया छ्याकःल्वहंतय् पृथ्वीनारायण शाहयात धकाः थुकलं बीगु याना वयाच्वंगु दु । तर नेवाःतय्गु थ्व खँयात गुगुं नं मूलधारया मिडिया धाःपिंसं थाय् बिया वयाच्वंगु मदु । पृथ्वीनारायण शाहयात एकताया प्रतीक कथं हे बय्बय् यानाच्वंगु दु ।

अथेहे सतक विस्तारया खँय् नं मूलधारया पत्रिकात थनया आदिवासी नेवाःतय् हे विपक्षय् दु । मिडियां ला पीडितपिनि सः ज्वनाः सरकारया प्रतिपक्षी कथं भूमिका म्हितेमाःगु खः, तर मूलधारया पत्रिकात सतक विस्तारया मामिलाय् पीडितयात हे आहत याइकथं समाचार च्वयाः थनया आदिवासी नेवाःत हे विकास विरोधी धकाः जक बय्बय् यानाच्वंगु दु ।

धाथें थथे छाय् जुयाच्वन ले ? खस नेपाली भाय्या मिडियां नेवाः लगायत जनजातितय्त गुबलें हे छाय् साथ मबिल ले ? थ्व खँय् नेवाः समुदायं गहन रुपं बिचाः यायेमाःगु अवस्था वयेधुंकूगु दु । सतक विस्तारया मामिलाय् नेवाःतय्त विस्थापित यायेगु चाल जुयाच्वं थें गनं महर्जन कम्प्लेक्सया मामिलाय् नं नेवाः व्यवसायीतय्त हरेश नकेगु चाल जकं जुयाच्वंगु मखुला ? थ्व खँ तसकं विचारणीय पक्ष जुयाच्वंगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS