गणतन्त्र स्मारक अन्तिम चरणय्
थनिं न्हय्दँ न्ह्यः निर्माण शुरु जूगु गणतन्त्र स्मारक लिपांगु चरणय् थ्यंगु दु । गणतन्त्र स्मारक निर्माण लिपांगु चरणय् थ्यंगु इलय् उखे गणतन्त्र स्तम्भ (राष्ट्रिय सहीद स्मारक) धाःसा आतकं अन्यौलय् लानाच्वंगु दु । राष्ट्रिय सहीद स्मारक निर्माण शुरु जूगु झिंनिदँ दयेधुंकूगु दु ।
सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागं गणतन्त्र स्मारकया निर्माण याःगु खः । स्मारक संचालन सुनां यायेगु व गुकथं यायेगु धइगु सम्बन्धय् कार्यविधि मस्यौदा जुयाच्वंगु विभागया उपमहानिर्देशक मणिलाल गेलालं कनादिल । देशय् लोकतान्त्रिक गणतन्त्रया प्रतीकया रुपय् निर्माण जूगु गणतन्त्र स्मारकय् प्यंगःथां दु ।
राणा शासनया अन्त्यनिसें आतकया दुने स्वतन्त्रता प्राप्तिया निंतिं जूगु आन्दोनलय् सीपिं, तनाच्वंपिं, वेपत्ता यानातःपिं व अंगभंग जुयाः म्वाःम्ह सहीदया नामय् लुमन्तिकथं उगु थां निर्माया याःगु खः । नारायणहिति लाय्कू संग्रहालयं उपलब्ध याकूगु ३५ रोपनी क्षेत्रफलय् स्मारकया संरचना निर्माण यानागु विभागया वरिष्ठ डिभिजनल इन्जिनियर मचाकाजी महर्जनं जानकारी बियादिल ।
स्मारकया मूल संरचना धाःसा २ रोपनी जग्गाय् न्यनाच्वंगु दु । ‘जनआन्दोलनया सहीद सम्बन्धी चिजबिज ब्वज्या यायेत स्मारकय् ग्यालरीया नं निर्माण यानातःगु दु, स्मारक ख्यें आकारया संरचनाय् दु, गनं ह्याउँगु जः पिहां वइ, ख्यें आकारया क्वय् नेपाःया नक्सा दइ’ वरिष्ठ डिभिजनल इन्जिनियर महर्जनं धयादिल ।
स्मारकय् ‘सहीदया हि सितिं वनीमखु, नेपाःया हे निंतिं सदुपयोग जुइ’ धइगु मूल भाव पिज्वइकथंया खँग्वःतकं तयेगु तयारी जुयाच्वंगु दु । स्मारकय् बहुउद्देश्यीय हल, विशिष्ट कक्ष, चमेना गृह, शौचालयया संरचना तकं निर्माण यानातःगु दु । थ्व स्वयां न्ह्यः नारायणहिति लाय्कू क्षेत्रय् च्वंगु तुकुचा खुसिया ब्या विस्तार याःगु खः ।
थुकिं तुकुचाय् वइगु तःधंगु खुसिबाःयात नं पने फइगु वय्कलं धयादिल । नारायणहिति लाय्कू संग्रहालयया पूर्वपाखे नागपुखुलिइ च्वगु स्मारकय् नेपाःया प्रजातन्त्र प्राप्तिया निंतिं जनतां म्हितूगु भूमिकाया थीथी किपा व कलाकृति लगायतया सामग्री दइ ।
स्मारकया भावनात्मक सम्बन्ध प्रत्येक नेपाःमिलिसे स्वाइगु जूगुलिं लोकतन्त्र प्राप्तिया निंतिं सहीदया बलिदानीयात जीवन्त तयातये ग्वाहालि जुइगु विश्वास यानातःगु दु । अज्याःगु कलाकृतिं जनतायात प्रजातन्त्र, लोकतन्त्र व गणतन्त्र हयेत गुलि साहस, त्याग व बलिदानया आवश्यक जुल धइगु क्यनी ।
हिमाल, पहाड व तराईया भौगोलिक अवस्था पिज्वइगु कलाकृति नं स्मारकया ग्यालरीइ दइ । नेपाःया स्वंगुलिं भौगोलिक अवस्था म्हसीकीगु आकृतिपाखें ह्याउँगु जः पिहां वइ । कलाकृतिया माध्यमं हिमाली क्षेत्रया यइपुसे च्वंगु हिमाल, पहाडया गुँच्व व तराईया समथर भूभाग ग्यालरीइ तइ । अनं पिहां वइगु ह्याउँगु जलं सहीद स्तम्भया प्यंगुलिं स्मारकायात झःझः धायेकाबी ।
‘जःया माध्यमं सहीद, वेपत्ता व अंगभंग जूपिंत राष्ट्र लुमंकाच्वंगु दु धइगु प्रतिकात्मक अर्थ बी’ वय्कलं धयादिल । वि.सं. २०६८ साल चैत १४ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईं उगु स्मारकया शिलान्यास यानादीगु खः । स्वदँया दुने निर्माण सिधयेकेगु धकाः सम्झौता यानातःगु खःसा तःभुखाय् व नाकाबन्दीया कारणं प्यदँ लिज्याः वंगु विभागं न्ह्यथंगु दु ।
#प्रवेश निःशुल्कया तयारी
थ्व हे झ्वलय् स्मारकय् दुहां वनेत निःशुल्क यायेगुकथं कार्यविधि दयेकेगु ज्या जुयाच्वंगु विभागया उपमहानिर्देशक गेलालं कनादिल । कार्यविधि मन्त्रिपरिषदं पारित यायेधुंकाः कार्यान्वयनय् वइ । नारायणहिति लाय्कू संग्रहाल भ्रमणया निंतिं धाःसा क्वःछिनातःगु शुल्क पुलेमाःगु जुइ ।
भ्रमण व अध्ययनया निंतिं वइपिं सर्वसाधारण, विद्यार्थी निसें कयाः विदेशी पर्यटकतय्त नं नेपालय् लोकतन्त्र प्राप्तिया किपा व संघर्षयात भावनात्मक रुपं क्यनेगु व थुइकेगु स्मारकया मू लक्ष्य जुइ । नारायणहिति लाय्कू संग्रहालयया प्रमुख रोहितकुमार ढुंगानां स्मारक निर्माणया ज्या लिपांगु चरणय् थ्यने धुंकूगु खनेदुसां गबलय्निसें संचालन वइ धइगु खँ धाःसा सी मदुनि धयादि ।
छक्वःया पालय् सछिम्ह स्वयां अप्वःसिनं स्मारकया अवलोकन भ्रमण याये फइ । स्मारक निर्माणय् भारत व चीनया प्राविधिक संलग्न जुयाच्वंगु दु । करिब ३५ करोड लागतय् सम्झौता याःगु खःसां स्मारक निर्माणया निंतिं पीगू करोड लगे जुयाच्वंगु बिकोई÷स्काई÷बंगलामुखी जेभीया रोशन श्रेष्ठं कनादिल ।
LEAVE YOUR COMMENTS