ने. सं. ११४६ दिल्लागा पञ्चमी -

नेपालया थेरवाद बुद्धधर्म व मिसा सशक्तिकरणया न्ह्यलुवाः

सुमी शाक्य

नेपालया इतिहास स्वयेगु खःसा मिसातय्सं शिक्षा, धर्म व समाजय् अधिकार कायेगु लँपुइ न्ह्याःवनेगु उलि अःपु मजू । थुकिया निंतिं अतिकं साहसपूर्वक दुःख, कष्ट सह यानाः कंमाया दथुइ स्वां ह्वयेके माःगु दु । थुगु खँय् दसि जुयाबिज्याःम्ह, साहस व करुणाया प्रतिक जुयाबिज्याःम्ह महान व्यक्तित्व खः – परम पूजनीय भिक्षुणी धम्मवती गुरुमां । वसपोल केवल छम्ह बौद्ध भिक्षुणी जक मखु, नेपालय् सामाजिक, शैक्षिक व आत्मबलया अप्वयेकेत मिसापिंत लँपु क्यना बिज्याःम्ह युग प्रवर्तक नं खः ।

श्रद्धेय धम्मवती गुरुमांया जन्म वि.सं. १९९१ साल असार पुन्हिया दिनस यलया छगू शाक्य परिवारय् जूगु खः । वसपोलया गृहस्थ नां गणेशकुमारी खः । वसपोल जन्म जूगु उबलय्या ई धयागु कठोर राणाशासनया ई खः । उगु इलय् समाजय् मिसातय्सं ब्वनेगु, पिहां वनेगु व थःगु अधिकारया खँ ल्हायेगु अकल्पनिय खः । तर वसपोलया नुगलय् मचांनिसें धर्म व ज्ञान सयेकेगु प्याःचाः दुगु जुयाच्वन । उगुहे इलय् बर्मा देशं नेपाः बिज्यानाच्वंपिं बौद्ध भिक्षुपिंपाखें बुद्ध उपदेश न्यनेगु अवसर चूलाकाबिज्यात । वहे झ्वलय् बर्माय् मिसातय्सं नं धर्मशास्त्र ब्वने खनीगु खँ सीकेधुंकाः वसपोलया नुगलय् नं धर्मया लँपुइ वनेगु चाहना झन् प्रवल जुयावल । थ्वहे प्रवल इच्छा आकांक्षाया कारणं केवल १४ दँया क्यातुगु वैशय् वसपोलं थःगु छेँ, परिवार व सुख–सुविधा त्वःताः बर्मा वनेत पिहां बिज्यात । बर्मा थ्यंकःवनेगु झ्वलय् थःके पासपोर्ट मदुगु, लँ मसिउगु व सीमाय् प्रहरीं ज्वनाः कुनाबिउगु थेंज्याःगु आपालं ततःधंगु संकटयात नं वसपोलं थःगु दृढ संकल्पया बलं पराजित यानाबिज्यात । थ्व स्वयां न्ह्यः वसपोल गुरुमां भारतया कुशिनगरय् धम्मवतीया नामं प्रब्रजित जुयाबिज्याःगु खः ।

वसपोलयात बर्माया मोलमिन शहरय् च्वंगु खेमाराम अनगारिकारामय् बुद्धशिक्षा ब्वनेगु व्यवस्था जुल । वसपोलं अन १२ दँ तक कडा ध्यानसाधना व अध्ययन यानाबिज्यात । पालिभाषा, त्रिपिटक व अभिधर्मया अध्ययन यानाः सकसिगुं मन त्याकाबिज्याःगु खःसा वसपोलं बर्माया तःधंगु परिक्षा पास यासें धम्माचरिय (धर्माचार्य) उपाधि कायेत सफल जुयाबिज्यात । वसपोल थ्व उपाधि काःम्ह नेपाःया न्हापांम्ह नारी जक मखु दकलय् न्हापांम्ह बिदेशी नं जुयाबिज्यात । थ्व सफलता केवल वसपोलया जक मखु, सकल नेपाःमिपिनिगु गौरव नं जुयाब्यूगु दु ।

बुद्ध, धर्म व संघप्रति तःधंगु श्रद्धा सहित नुगलय् ज्ञानया धुकू जायेकाः बि.सं. २०२० सालय् वसपोल नेपाः लिहां बिज्यात । अनंलि गुरुमामं येँया श्रीघः, नःघलय् धर्मकीर्ति विहार नीस्वना बिज्यात । वसपोलया नेतृत्वय् न्ह्याःगु उगु धर्मकीर्ति विहार थेरवाद बुद्धधर्म, ध्यान अभ्यास व प्रौढ शिक्षा सहित मिसा शिक्षाया निंतिं तःधंगु संस्था जुल ।

गुरुमांया मू योगदान थुकथं दु :-
मिसा सशक्तिकरण व शिक्षा : वसपोलं उबलेया समाजया धारणायात हिलाबिज्यासें मिसातय्सं छेँया भुतूज्या जक मखु आखः सयेकेगु, धर्मया खँ ब्वनेगु सीकेगु, उच्च शिक्षा कायेगु व समाजसेवाय् न्ह्यज्यांवनेत तःधंगु प्रेरणा बियाबिज्यात ।

नेपालभाषा सेवा व ग्रन्थ अनुवाद : बुद्धधर्मय् अतिकं गम्भीरगु अभिधर्मयात साधारण मनूतय्सं तकं थुइके फइकथं नेपालभाषां ग्रन्थ अनुवाद यानाः च्वयाबिज्याःगु जक मखु, नेपालभाषां हे उकिया बारे वसपोल धम्मवती गुरुमामं धर्मदेशना नं यानाबिज्याःगु दु । थुलि जक मखु, वसपोलं ३५० स्वयां अप्वः सफू च्वयाः व सम्पादन यानाबिज्यासें बौद्ध व नेपालभाषाया साहित्य धुकू जायेकेत ज्वःमदुगु योगदान नं बियाबिज्याःगु जुल ।

नेपालय् भिक्षुणी परम्परा मदु धयाथें जुयाच्वंगु इलय् सन् १९८८ य् वसपोल अमेरिकाया लस एन्जल्स बिज्यानाः भिक्षुणी उपसम्पदा ग्रहण यानाबिज्यासें पूर्ण भिक्षुणी जुयाबिज्यात । थुकथं आधुनिक नेपालय् भिक्षुणी संघ पुनरुत्थान यायेत तिबः बियाबिज्यानाः इतिहास तयाबिज्यात ।

श्रद्धेय भिक्षुणी गुरुमां केवल छम्ह धर्मगुरु जक मखु, वसपोल नेपाःया इतिहासय् करुणा, साहस, मिसा अधिकार व भाषा संरक्षणया छम्ह जीवित देवी खः । १४ दँया उमेरय् वसपोलं यानाबिज्याःगु दृढ संकल्प व त्यागया लिच्वः कथं थौं नेपाःया मिसापिंसं शिक्षा व धर्मया ख्यलय् थःगु छ्यं धस्वाकाः न्ह्याःवने फुगु दु । वसपोलया जीवनं झीत थ्वहे स्यनी कि यदि संकल्प तःधं जुल धाःसा न्ह्यागु कथंया पंगःयात नं त्याकाः संसारयात ज्ञानया थीगु जः ह्वले फइ ।

बुद्धज्ञानं भय्बिउम्ह वसपोल धम्मवती गुरुमांया नेतृत्वय् संचालन जुयाच्वंगु धर्मकीर्ति विहारय् १२ दँ निसें जि थःनं बौद्ध परियत्ति शिक्षा अध्ययन यानाः कोविद तक क्वचायेके खंगुलिं थःथम्हं भाग्यमानी तायेका । थ्वहे क्रमय् थम्हं सयेकागु शिक्षा थःके जक तयामतसे मेपिंत नं स्यनाबिउ धकाः वसपोल गुरुमामं आज्ञा बियाबिज्याःगु पालन यासें बौद्ध परियत्ति शिक्षा मेपिंत नं स्यनेगु मनंतुनागु जुल । थुकथं अनन्त गुणं युक्तम्ह, अतिकं हनेबहःम्ह श्रद्धेय धम्मवती गुरुमांया चरणकमलस कोटी कोटी वन्दना यानाच्वना ।

भवतु सब्ब मंगलं