ने. सं. ११४६ बछलागा चौथी -

ख्वपं निसें स्वयम्भु तक न्यासि हे वयेगु

जिमि बाज्यां मुलय् तयाः कनातःगु बाखं

भक्तिमाया महर्जन, (७६ दँ, येँ )

जिगु जन्म ख्वपया वंशगोपाल त्वालय् जूगु खः । जि मचाबलय् करबजि (कबर्दि), यकंधाला, कानकानपिच्चा, गुच्चा म्हितेगु ।

न्हापा इही मयाःतले भान्तां लं पुकातइ । इही यातकि पर्सि सिंकी । चाइनिज कापःया ब्लाउज सुयाः फिकी । छपाः ब्लाउजया छम्वह पायम्वह काइगु । न्हूगु ब्लाउज छपाः पुने दतकि पासापिंत क्यंवने हथाय् जुइगु । अबलय् म्वः ल्हुइत साब्वं म्वाः । छेँय् दुगु ताकुचा (अंगः इलेगु चा) फ्वयातयेगु, उकिं ब्वाराब्वारा थानाः म्वः ल्हुइगु, सँ गुलि बांलाः ।

अबले सितिकं ब्वंकीगु ब्वनेकुथि नं दु । अन स्यस्यःतय् मस्तय्त आखः ब्वंके छ्वइ । तर सायमि व ज्यापुतय् मस्तय्त आखः मब्वंकू । ज्यापुया मस्तय्त छु आखः ब्वंकी । सुथ न्हापां दनाः बजि ल्हुयाः वा सुइमाः । थः स्वयाः तःधंगु खतांमुगः ज्वनाः खापाय् दाःवनेमाः । घाँय् पू वनेमाः । घाँय् नं यक्व कथंया दु, फ्याःचा घाँय् (चाकलाक वइगु ) पुइ थाकु । चक्का घाँय्, माघाँय् नं यक्व वइगु । इँचां कुतकुति यानाः पुइमाःगु घाँय् नं दु । वामाया दथुइ यक्व घाँय् वः । वामा वाउँसे च्वनी, घाँयमा भचा भुइसे च्वनी । बांलाक घाँय् मपुलकि वा बांलाक सइमखु । घाँय् तःमा जुलकि वामाया च्वय् च्वय् स्वां ह्वःथें थहांवयाच्वनी । सकसिनं घाँय् मपू धकाः नागःतुगः याइ धकाः घाँयमाय् ह्वःगु स्वां जक त्वथुला जुइपिं नं दु । साय्मितय् नं तू हायेमाः, खौ दायेमाः । सकलें पासापिं साय्मि । जि नं सालय् वनाः खौ दायेगु व तू हायेगु ज्या यायेलं । साःया भाजनय् मरि छुनाः नयेगु गुलि साः ।

जि न्यादँ दुबलय् बाः मदुगु । अबले जि पासापिंनाप घ्वाँइ म्हितावनागु, बाः तच्वः जुल धकाः छेरिइ बँ इलाः गंगाजल ह्वलाः सु तयाः ग्वतुइकातःगु । पासापिंसं छिमि बा सित धाःबलय् जिं बाः ला छेरिइ द्यं वयाच्वंगु धाधां म्हिताच्वना । बायात कूतालय् तयाः यंकल । मांया प्वाथय् दु । आः मचा बुइ ला अले बुइ धया थें च्वंम्ह हँ । अबले हे मांया मचा (केहेँ) बुल । मचा बुयाः पलख लिपा मां नं मंत । अले बाःयात मि तयाः वयासातं मांयात सिथं यंकल । केहेँचा नं ब्यंकुकुन्हु हे मंत । अनंलि तःबाः, तःमांपिं छेँय् च्वं वल । उमि सन्तान मदुगुलिं जिमित नं मांबौ थें जुल ।

जिमि बुँ यक्व दु । तरकारि, वा, छ्व दक्व बुं वइगु हे नयाः नं मीत तकं गाः । बुँइ सःगु तरकारि दाइनं मिउवनी । गबलें गबलें जिं नं मिउवना । चारपैसाया तःकलेगु न्याकले चसूपलः वः । हुल्ल मुनाः न्याःवलकि सुनां गुलि ध्यबा बिल धकाः तकं सीमखु । छेँय् वनेबलय् आपाः ध्यबा दःसा छम्वह दां सिबे दइमखु । बुं छु वल व हे नयेगु । छ्व वइगु इलय् मरि नकी । वा वःसा जा नकी । अझ जा स्वयाः तरकारि हे आपाः नकी । दाल नयेगु चलन मदु ।

न्हापा बिया छ्वइबलय् पाजुं च्वलेचा क्वसः बीमाः । छकः क्वसः वःम्ह च्वलेचा जितः लहिके बिउगु । च्वलेचा कर्पिनि बुँइ वन धकाः गुलि म्हुतु फयेमाल । च्वलय्चां मचा बुइकीबलय् च्वलय्चा बूसा लहिनाः दुरु मीगु व दुगुचा बूसा बिस्काःबलय् स्यायेगु याइ । गुलिसिनं दुगुचा मियाः थःत तिसावसः दयेकी । न्ह्याग्गु हे याःसां लहिउम्ह व थुवाःयात बच्छिबच्छि इनाः काइ ।

न्हापायापिं नं तसकं बाह्रमासे म्हितेमाः । बाह्रमासे म्हितेगु बानि जूपिसं छेँ खांखां, बुँ न्यापीखुपी नं बुकीपिं दु । थः त्या हे त्याःसां हानं त्याकेगु लोभं म्हितुम्हितुं त्याःगु दक्व फुकाःतिनि दनीपिं । थुकिं यानाः यक्वसिया छेँ बँु मदयेका च्वनेमाःपिं दु ।

जिपिं गुंपुन्हिकुन्हु ख्वपंनिसें स्वयम्भुइ तक न्यासि वयेगु । न्याम्ह खुम्ह ति मुनाः चान्हय् दनाः वयेगु । भगवतिइ थ्यनेवं ख्वाः सिलेगु । खुसि च्वय् हे लाः, कुहां तकं वनेम्वाः। स्वयम्भुं क्वय् स्वयेबलय् अजू चाइगु । क्वय् छचालं बुँया फाँट जक । दक्वथासय् वा पिनातइगु । छगू निगू बल्चा बाहेक छेँ खने हे मदु । अन सु च्वनी जुइ । गनं वनी जुइ धया थें जुइगु । स्वयम्भु चाःहिलाः हानं ख्वपय्तक न्यासि हे वनेगु । सुथसिया झिंछता इलय् ति छेँय् थ्यनी । छेँय् थ्यनेवं जा नयेगु । उखुन्हु द्यने माः धयागु नं मदु । थुकथं न्यासि वनाः सक्वया बज्रयोगिनी, नाला करुणामय, नमुरा तक नं थ्यंका । थाकु नं मचाः । त्यानु नं मजू ।

न्हापाया ध्यबा थौंकन्हय्या ध्यबा थें मखु । सिजःया ध्यबा । जिमिसं ह्वगंगु ध्यबा, ल्हाः न्यापतिं दुगु ध्यबा धायेगु । छम्वहया डबल ला वह थें च्वं । जिमि तःबाःनं बुँ मिउबलय् झोलाय् ध्यबा तयाहःगु , डबल ध्यबा झ्वःलिक तयाः ल्याः खानच्वंगु । गुलि दु ला मसिउ, तर द्वःछिया छपाठी धाइगु न्यना । न्हापा बुँ न्याः–मी याइपिं नं उलि मदु ।

न्हापा जन्मन्हि जुलकि धौबजि इना बीमाः । पासापिंसं न्हापा हे थःगु जन्मन्हि धयातइ । उकुन्हु सुथय् हे पासाया छेँक्वय् प्यूवनेगु । न्हापांम्हेसित धिप्छः दां बीगु व धिब्छःदां थःगु ल्हातय् लाकेत जितः जितः धाधां धित्तुधिनाः ल्हाः फःजुइगु । न्हापांया धौबजि नयेमज्यू धाइ । उकिं जन्मन्हि याःम्हेसिया दसा फालु वनेमा धकाः वया सँ, लँया पुतु तयातइ धाइ । अय्सां धिप्छः ध्यबा कायेया लागिं बल्लाःत्याः याना जुइगु ।

जिगु ब्याहा झिंगुदँ दुबलय् येँय् जूगु खः । वय्कःया छेँय् ससःअबु व वय्कःयात जा थुयाः नकीपिं व छेँय् स्वइपिं सुं मंत धकाः पासां जितः थन मिले यानाब्यूगु खः । जि वयाबलय् न्हथुया निदँतिथि जक सिधःगु धाल । निदँतिथि याःगु थलभारा हे अथें तिनि । जिमि छेँय् बुँ वनेगु व मेमेगु ज्या याःसां मि दुइगु ज्या जिं यायेम्वाः । छेँय् मि दूगु ला खं, तर थःम्हं यायेम्वाःगुलिं जि बांलाक मस्यू । छन्हु ससःअबुं मि दुया ति धाल । थःम्हं मसः नं धायेमफु । जिं खं थें दक्व ज्वलं न्ह्यःने तयाः भुतू च्याका । जाकि फ्वया । हाजा सिलेमाः धयागु नं मस्यू । उकीइ हे हाजा तयाः भुनाबिया ।

थन वयाः जिं भुतू ज्या नं दक्व यायेमाल । ताःभतया मचाबू लहिकः वःबलय् माय् वः छुइमाःगु । जिं छन्हु न्ह्यः हे मांय् फ्वयातया । कन्हय्कुन्हु माय् स्वकःप्यकः सिलाः क्यला । माय् क्यक्यं वना, माय् ला हाकुसे च्वं । जिमि ख्वपया माय् जुलं गुलि तुइसे च्वं थनया माय् हाकुसे च्वं धयागु बिचाः यायां माय् क्यलाः वः छुनाः सकसितं नका । लिपा ताःभत वयाः छं माय् सिलाः ख्वला लिमकया ला धकाः न्यंवल । जिं माय् सिला, तर ख्वला लिमकया धया । लिपा ताःभतं जितः स्यनाबिल । ताःभतयात येँया बन्जाःहिति त्वालय् बियाहयातःगु । न्हापा अन लं सिथय् हे उगः छगः तयातःगु दु । सकसियां अन हे बजि ल्हुइगु । जि नं ताःभतयाथाय् वनेबलय् अन बजि ल्हुयाबिइगु । जिं छपाल्हातं लुसि ज्वनाः मेगु ल्हातं कुसाकुति कुलेबलय् सकलें अजू चाइगु । जहानया प्रेसय् ज्या याइगु । बांलाक ध्यबा हे मवः । ३१ सालपाखे सिंहदरवारया प्रेसय् ज्या जुल अबले लय् सच्छि व पीन्यातका वः । अन जुजुपिंत माःगु सकतां छापे यायेगु धाल ।

न्हापा ला बुँज्या याइपिं हे आपाः का । मोहनि सिधयेवं वा ज्या जुइ । येँया इन्द्रायणीइ झ्वःलिक, लुँहितिइ जःछि वा पानातइगु । वा पाःथाय् पाः च्वं वनेमाः । अन हे सु लाना वा सुकू लानाः द्यनी । मखुसा वा खुयायंकी ।

जिं लुँ छतोलाया स्वसलं तक स्यू । स्वसः दां मुने मफयाः जिमि जहानं जितः सत्याया बातोला लुँ कयाः टप दयेका ब्यूगु । थौंतले जिं न्हायपनय् सुया तयागु दु ।

ख्वपय् जक मखु येँ नं न्हापा छेँखापतिकं चःबि मदु । न्हूसतकय् छगू चःबि दु । अन चःबिइ वनीपिं सुथ न्हापां त्वाःचा छगः ज्वनाः वनी । गुलिसिनं थःगु छेँया स्वाःने तःलय् च्व–खिफानाः नौ नं त्वपुयातइ । गुलिं बुँया दथुइ वा ख्यलय् खिफाःवनी । अन फा ग्वाःग्वाः दयाच्वनी । खिफाम्ह दने लाइमखुनि फा वयाः नःवयेधुंकी । च्यामखलतसें खि काःवइ । बुँ दुपिंसं थःगु बुँइ साः तयेयंकी । ख्वपय् खिफायेत फःचा दयेकातःगु दु । फःचाय् च्वनाः खि फायेबलय क्वय् फातसें नयाच्वनी ।

थौंकन्हय् जिपिं चःमतिइ च्वंच्वना । जिपिं छेँ दनाः च्वंवयागु इलय् छवालं बुँया फाँट । ५५–५६ सालपाखे खुसिबाः वःबलय् छवालं लः जायाः जिपिं जक दथुइ लाःगु । थौंकन्हय् छचालं छेँया छेँ जुइ धुंकल ।

न्हयब्वःम्ह ः सुनिता मानन्धर