प्रतिगमन विरुद्ध आन्दोलनया आवश्यकता

‘प्रतिगमनको छोरा छोरीले
प्रतिगमनलाई प्रतिगमन भन्दैन
‘बा’ भन्छन् ।’
– कवि अर्जुन पराजुली

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं छिउगु असंवैधानिक पलाः विरुद्ध आन्दोलनय् कुहां वयाच्वंम्ह छम्ह साहित्यिक व्यक्तित्व खः कवि पराजुली । वय्कःया थ्व कवितां तसकं सतिक ढंगं व्यंग्य यानाच्वंगु दु। तर प्रतिगमनया लँपुइ न्ह्याः वनाच्वंम्ह प्रधानमन्त्री ओलीं थ्वपाखे थप पलाः न्ह्याकेगु ज्या धाःसा दिकूगु मदुनि । प्रम ओलीया उगु प्रतिगमन पलाःयात आपालं नेवाः नेता कार्यकर्तापिंसं नं तिबः बियाच्वंगु दु। खय्तला झी नेवाःतय् मू मुद्दा धइगु जातीय स्वशासन सहितया संघीयता खः । तर वर्तमान प्रधानमन्त्रीं आम नेवाःतय्सं माग याना वयाच्वंगु ‘नेपालमण्डल’ नांयात म्वाय् चुइकाः प्रदेशया नां ‘बागमति’ नामाकरण याःगु खः । खतुं उगु इलय् नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीया सभासद जुयाच्वंपिं नेवाः सभासदपिंसं मेगु नामाकरण यात धाःसा थःपिंसं प्रदेशसभा सदस्य पदं राजीनामा बीगु खँ धाःगु खः । तर वय्कःपिंसं पार्टी अध्यक्षपिंसं निर्देशन बीवं न त राजीनामा हे बिल न त आम नेवाःतय् दथुइ वयाः थःपिसं नेपालमण्डल नां तयेके मफुगु खँयात कयाः माफी हे फ्वन ।

आः वयाः थ्व न्ह्यसः दनाच्वंगु दुकि छु धाथें नेवाःया नामय् आन्दोलन यानाच्वंपिं नेवाः नेतात नेवाःतय् हक अधिकारय् चिन्तित खः ला ? थौं संविधानसभां दयेकूगु संविधान, संघीयता, धर्मनिरपेक्षता आदि धरापय् लानाच्वंगु दु। नेवाः नेता धाःपिं व हे प्रतिगमनया न्ह्यलुवा ओलीया लिउलिउ ब्वाँय् वनाच्वंगु अवस्था दु। थुकिं आः थ्व स्पष्ट जुयाच्वंगु दुकि नेवाःत नं प्रतिगमनया मतियार जुयाच्वंगु दु । ताः इलंनिसें नेवाः आन्दोलनय् थःत फ्याना वयाच्वंपिं आपालं नेवाः नेतात धाःसा प्रतिगमनया विरुद्धय् सतकय् कुहां वयाच्वंगु दु। आः थ्व नं न्ह्यसः दनाच्वंगु दुकि उलिमछि आन्दोलन यानाः वःगु अधिकार क्वपालेत न्ह्यचिलाच्वंम्ह मनूया लिउलिउ नेवाः नेतात वनाच्वंगु धइगु थःगु पद ल्यंकेगु निंतिं जक मखुला ? थुकियात गुकथं कायेगु ?

अथे ला स्वनिगःया नेवाःतय्सं आतक प्रतिगमनयात तिबः बिउगु इतिहास मदु। नेपाःया राजनैतिक इतिहासय् नेवाःतय्सं न्ह्याबलें नं थःत अग्रगमनया आन्दोलनय् न्ह्यःने ब्वयेगु यानाच्वंगु जक मखु माल धाःसा थःगु ज्यान तक नं बिया वयाच्वंगु दु। १९९७ सालनिसें २०६२/६३ या आन्दोलनय् नेवाःतय्सं थःगु प्राण आहुति मबिउगु मखु। तर तात्कालीन ई व थौंया इलय् तकया दुने गनं आन्दोलनयात हे कयाः नेवाः दुने विभाजन जकं वयाच्वंगु मखुला धइगु न्ह्यसः ब्वलनाच्वंगु दु। २०६२/६३ सालया आन्दोलन जुजु ज्ञानेन्द्रया प्रतिगमन विरुद्धया खः । गुगु इलय् वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं बयलगाडाय् च्वनाः अमेरिका थ्यंके फइमखुधइगु अभिव्यक्ति बिउगु खः । अथे धइगु आन्दोलन यानाः गणतन्त्र हये फइमखु धकाः धाःगु खः । तर थौं उगु हे आन्दोलनया बलं प्रधानमन्त्री जूम्ह केपी ओलीं थः हे मेम्ह ज्ञानेन्द्र जुइगु लँपुइ न्ह्याः वनाच्वंगु दु। थ्व झीगु निंतिं दुर्भाग्य खः । अज्याःम्ह प्रतिगमनकारीया लिउलिउ नेवाः नेता धाःपिं वनाच्वंगु झीगु निंतिं दकलय् विडम्बना खः ।

स्वनिगःया नेवाःतय्सं आतक प्रतिगमनयात तिबः बिउगु इतिहास मदु। नेपाःया राजनैतिक इतिहासय् नेवाःतय्सं न्ह्याबलें नं थःत अग्रगमनया आन्दोलनय् न्ह्यःने ब्वयेगु यानाच्वंगु जक मखु माल धाःसा थःगु ज्यान तक नं बिया वयाच्वंगु दु ।

खतुं प्रम ओलीया प्रतिगमन विरुद्धय् सर्वोच्च अदालतय् बहस न्ह्यानाच्वंगु दु। सर्वोच्चया निर्णय गज्याःगु वइ धइगु लिपाया खँ जुल । तर थौंया आवश्यकता धइगु देशय् जुयाच्वंगु प्रतिगमन विरुद्धया आन्दोलनयात अझ घनीभूत यायेगु खः । आः नं प्रम ओलीं प्रतिगमनयात थप सशक्त याना वनाच्वंगु दु। छखे निर्वाचनया मिति घोषणा जुइधुंकूगु अवस्था दुसा मेखे विवादास्पद जुयाच्वंगु संवैधानिक निकायया पदाधिकारी नियुक्ति यायेगु ज्या नं प्रम ओलीं यानाच्वंगु दु। थ्व धइगु संविधान स्वयां जि च्वये धकाः यानाच्वंगु ज्या खः । जब कि तात्कालीन इलय् जुजु ज्ञानेन्द्रं तकं थःत संविधान स्वयां च्वये धकाः धायेगु आँट याये मफु। उकिं तानाशाहीया लँपुइ न्ह्यानाच्वंम्ह प्रम ओलीया प्रतिगमन विरुद्ध थौं आन्दोलनया आवश्यकता जुयाच्वंगु दु। अले आः न्ह्याइगु आन्दोलन धइगु मुक्कं देय्यात लोकतान्त्रिक संघीय गणतन्त्रय् यंके गु निंतिं खः । यदि प्रतिगमनयात इलय् पने मफुत धाःसां थुकिं बीगु लिच्वः गुलि तक ग्यानापुइ धइगु अनुमान याये थाकू । अथे जुयाः आः हे सकलें नेवाःत छप्पँ जुयाः आन्दोलनयात तीव्रता बीमाःगु नं थौंया आवश्यकता जुयाच्वंगु दु ।

थ्व झ्वलय् नागरिक समाजं नं थःपिनिगु आन्दोलनयात तीव्रता बिया हयाच्वंगु दु। उकथं हे थीथी राजनीतिक पार्टीं नं प्रधानमन्त्रीया प्रतिगमनया पलाः विरुद्ध आन्दोलन तच्वयेकाः यंकाच्वंगु अवस्था खः । अथे खःसां राजनीतिक पार्टी दथुइ एकीकृत आन्दोलन याये मफुगु अवस्थाय् आन्दोलन फ्यासुया वनाः गति काये मफइगु अवस्था वयेफु। जुजु ज्ञानेन्द्रं २०५९ सालय् याःगु राजनीतिक ‘कू’ भिंकेत राजनीतिक पार्टीया दथुइ मोर्चाबन्दी जुइधुंकाः जक सम्भव जूगु खः । आःया प्रतिगमनयात नं भिंकेगु निंतिं राजनीतिक रुपं मोर्चाबन्दी अति आवश्यक जुयाच्वंगु दु। मखु राजनीतिक पार्टीत थःथःगु हे लँपुइ न्ह्याः वनेगु खःसा प्रतिगमनयात भिंकेत ताः ई काइगु स्वाभाविक । गुकियात थुइकाः राजनीतिक पार्टीत न्ह्याः वनेमाःगु आवश्यकता थौं जुयाच्वंगु दु। आम सर्वसाधारण जनताया ल्हातय् वयेधुंकूगु अधिकारयात गुगुं नं हालतय् त्वःफिके मजिउ । यदि थथे जुल धाःसा वंगु ८० दँ न्ह्यवंनिसें जनताया स्वतन्त्रतायात कयाः जुयाच्वंगु आन्दोलन सितिं वनीगु निश्चित दु। गुकिं अन्ततः देय्या विकास क्रमय् गज्याःगु लिच्वः लाकी धकाः धायेफइगु अवस्था मदु ।

प्रधानमन्त्रीया पलाः पलाःपतिकं प्रतिगमन उन्मुख जुयाच्वंगु दु। उकियात इलय् पनेगु राजनीतिक पार्टी व सर्वसाधारण जनताया दायित्व खः । थःगु दायित्वपाखें गुगुं नं पक्ष विमुख जुइगु धइगु देय् व जनतायात झ्वाकलय् थुनेगु खः । अथे जुयाः थौंया आवश्यकता धइगु राजनीतिक दल दथुइ घनीभूतरुपं सहकार्य यानाः मंकाः आन्दोलन उत्थान यायेत हथाय् जुइधुंकल । आन्दोलन गुलि घनीभूत जुइ । प्रतिगमनया लँपु नं चीहाकः जुइ । थ्व खँयात सकस्या मनन यायेमाःगु आवश्यकता थौं जुयाच्वंगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS