बौद्ध कालय् कुलया खँ

फलानानाप फलानाया इहिपा जुल । थुकिं सी दु थन छम्ह मिजं व मिसाया इहिपाया खँ । इहिपा छगू परम्परा खः । छगू विधि खः । गबलेनिसें न्ह्यात । सुनां न्ह्याकल । थ्व खँ धाये थाकु। थ्व सृष्टिया परम्परानिसें न्ह्यानाच्वंगुखयेमाः । इहिपाया परम्परा, थुकी छम्ह मिसा व छम्ह मिजंया जक स्वापू दइगु मखु। थुकी छगू जःनापं मेगु जःया स्वापू नं स्वाकी । छगू पुचःनापं मेगु पुचःया मतिना क्वातुकी ।

छम्ह मनूनाप मेम्ह पाः । छगू पुचलं हनीगु परम्परा मेगु पुचः नापं पाः । छगू जःया विधि ब्यवहार मेगु जःनापं पाः । तर न्ह्याथे हे पाःसां जब इहिपा जुइ । अन मिसा जुइमाः वा मिजं परम्परा विधि ब्यवहार नाला कायेमाः । छगू परिवारं मेगु परिवारया नीति स्वीकार याइ ।

हलिं न्यंकयापिं मनूत सकसिनं छगू हे धर्म नाला मकाः । थीथी कथंया धर्म दु। धर्म जक मखु, जाति जाति नं यक्व हे दु। म्हिगः तक इहिपा यायेत छगू हे जातया जुइमाःगु मान्यता दु। तर थ्व मान्यता बुलुहुं तना वने धुंकल । छगू जातं मेगु जात जक मखु। धर्म नापं देय् तकं पाकाः इहिपा याइ । थुकियात गुलिसिनं अःपुक नाली । गुलिसितं न्हूगु छेँ, न्हूगु परम्परा व न्हूगु ब्यवहार छ्यले थाकुइ । छम्ह मिसाया इहिपा जुइवं न्हूगु छेँय् वनेमाः । अनया परम्पराकथं थः न्ह्यायेमाः । थ्व हे समाजया नीति खः । तर सदां उकथं ब्यवहार मजुइयः । थुगु इलय् अन कलह ब्वलनी । मतभेदं थाय् कइ । थ्व परम्परानिसें न्ह्यानाच्वंगु खः । बुद्धकालय् नं थुकथंया परिस्थिति ब्वलंगु दु। थुगु घटनाया लागिं भारद्वाज योग ब्राम्हणया जीवनी स्वये ।

धनन्जानी ब्राम्हण अतिकं बांलाः । खान्दानी परिवारयाम्ह वया इहिपा राजगृह नगरया भारद्वाज गोत्रया ब्राम्हणनाप जुल । वया बुद्ध धर्म व संघप्रति अति श्रद्धा दु। सदां बुद्धया गुणगान याना जुइ । पल पल पतिकं तथागतयात बन्दना याइ ।

धनन्जानी ब्राम्हाणी व भारद्वाजगोत्र ब्राम्हणया विश्वास पाः । इमिगु विचाः पाः । धारणा पाः । ब्राम्हणी तथागत बुद्धया मक्तिनी । ब्राम्हण जुलं तथागतया नांतकं न्यने मयःम्ह । वसपोलया नां काल कि न्हाय्पंप्वाः तिना जुइम्ह । निम्हत्यपूया निगू धर्मय् विश्वास । निम्हेसियां आस्था पाः । विश्वास पाः । अय्नं निम्हं नापं जीवन हनाच्वन । ब्राम्हणीं ब्राम्हणया दक्वं ज्याखँय् ग्वाहालि याना जुल । ब्राम्हणं थःगु आस्थाकथं ब्राम्हणपिंत निमन्त्रणा याइ । भोजन याकी । थुगु इलय् ब्राम्हणीं गबलें बैरभाव मतः । बरु थम्हं फूचाःगु ग्वाहालि याइ । तर ब्राम्हण जुलं इश्र्यालु। तथागत बुद्धया नां तकं न्यने मफु ।

पटाचारा तःमि कूलयाम्ह । वया मतिना चीमिम्ह मिजंनापं जुल । इमि दथुइ इहिपा यायेगु क्वःजित । इपिं निम्हं समाजय् च्वनेमफु। उकिं निम्हं समाजं तापाक वन । थःगु जीवन हनेत न्हूगु थाय् ल्यल । जंगलय् अतिकं कष्टं जीवन हने माल ।

छन्हुया खँ ब्राम्हणं न्यासः ब्राम्हणपिंत भोजनया निंति. सःतल । शुद्ध दुरुया पायस दयेकल । घ्यः, चिकं, मखन, आदि तयाः भोजन तयार यात। थुगु इलय् ब्राम्हणीं थःगु स्त्री धर्म पूवंकल । वं माःकथं ज्या यात। ब्राम्हणीया म्हुतं सदां तथागतया नां जक पिदं । उकिं ब्राम्हण ग्याः । थुगु खँ वाःचायेका ब्राम्हणं धाल, – ‘कन्हय् जिं न्यासःम्ह ब्राम्हणपिंत भोजन याके त्यना । इमित भोजन याकेबलय् इपिं छेँय दत्तले छं व मुण्डक श्रावणया नां कायेमते । बुद्धया नां कालकि मेपिं ब्राम्हणपिं तम्वइ । जिगु पुण्य ज्याखँ अपवित्र जुइ ।’

थ्व खँ न्यनाः धनन्जानी ब्रम्हणीं धाल, – ‘छिं दान बियादिसँ, भोजन याकादिसँ । सुयात बी मन दु बियादिसँ । सुयात भोजन याके मन दु वयात याकादिसँ । थुकी जिं छुं धायेमखु। तर तथागत बुद्धया नां कायेगु। वसपोलया वर्णन यायेगु ज्यां जितः सुनां पने फइमखु।’

ब्राम्हणीया लिसः न्यनाः ब्राम्हण तम्वल । वं छथुं धाल, – ‘यदि छं कन्हय् बुद्धया नां काल धाःसा छंत जिं थ्वहे तरवारं पाला बी ।’

ब्राम्हणी थःगु आस्थाय् पक्का । उकिं वं धाल, ‘छिं जितः तरवारं पालाः दिसँ । कुचा कुचा यानादिसँ । जिं भगवान बुद्धया नां कायेगु त्वःतेमखु।’ ब्राम्हणं ब्राम्हणीयात थुइके मफुत ।

ब्राम्हणं बिचाः यात, ‘कन्हय् छन्हु न्ह्याथे हे जूसां वया म्हुतुं बुद्धया नां पिहां मवयेमाः ।’

कन्हय् छेँय् यचुपिचु यात । थीथीकथंया स्वामालं छेँय् छाय्पिल । सकतांकथंया भोजन तयार यात । अनंलि ब्राम्हण सःतके छ्वत ।

ब्राम्हणी नं सुथ न्हापां दन । म्वःल्हुल । मूवंगु वसः व आभूषण पुन । भोजनया लागिं ब्राम्हणपिं वल । ब्राम्हणीं इमित भोजन तयाबिल । ब्राम्हण नं नापं च्वनाच्वन । ब्राम्हणी ब्राम्हणया न्ह्यःने थ्यन । गुगुं इलय् वया वसः तक्यन । व अन हे दल । वया म्हुतुं मचायेकं सः पिहां वल, ‘नमोतस्स भगवतो हरहतो सम्मा सम्बुद्धस’ वया सः सकसियां न्हाय्पनय् दुहां वन । सकलें ब्राम्हण भोजन यायेत झ्वःछुना च्वंपिं । भोजन यानाच्वंपिं । सः तायेवं इमि तं पिहां वल । ‘गज्याःगु अपवित्रगु सः न्यनेमाःगु?’ थुलि धायेखतं इमिसं थःगु भोजन बँय् तल । म्हुतुइ थ्यनेत्यंगु भोजन तकं म्हुतुइ मतल । छम्ह छम्ह यायां सकलें ब्राम्हणपिं दन । अनं पिहां वन । थ्व खनाः भारद्वाज गोत्र ब्राम्हण तम्वल । वं ब्राम्हणीयात ब्वः बिल, ‘थथे जुइ धकाः जिं म्हिगः हे धयागु मखुला ? म्हुतुप्वाः तिना च्वने मफुला नीच ।’

थन ब्राम्हण व ब्राम्हणी निम्हेसिनं थःथःगु आस्थाकथं ज्या यात। तर इमि विचाः व आस्था पाः । थुकिं यानाः इमि दथुइ मतभेद ब्वलन। नापं जीवन हंसां बैरिभावं थाय् काल ।

परम्परा व विधि ब्यवहार जक मखु। थजाः क्वजाः, तःमि चीमिया लागा नं दु। तःमिम्ह मिसां चीमिम्ह मिजं नापं इहिपा यायेमाः । चीमिम्ह मिसां तःमिम्ह मिजंनापं इहिपा यायेमाः । न्ह्याथे हे जूसां समाजय् च्वने थाकुइफु। मिसां जक मखु। मिजंनं तकं समाज त्वःते माली । थःथःगु परम्परा ब्यवहारं तापाक च्वने माली । थःगु आचरणय् हिउपाः हये माली । थुगु खँ पटाचाराया जीवनीं नं क्यं ।

पटाचारा तःमि कूलयाम्ह। वया मतिना चीमिम्ह मिजंनापं जुल । इमि दथुइ इहिपा यायेगु क्वःजित। इपिं निम्हं समाजय् च्वनेमफु। उकिं निम्हं समाजं तापाक वन। थःगु जीवन हनेत न्हूगु थाय् ल्यल । जंगलय् अतिकं कष्टं जीवन हने माल ।

धर्म, रीतिरिवाज, विधि ब्यवहार समाजया अंग खः । थःथःगु पुचःकथं । थःथःगु आस्था व विश्वासकथं हनाच्वनी । थन मतभेद व वैरिभाव इर्ष्या न्ह्यागु हे पिदनेमाः । थ्व परम्परा न्ह्यानां तुं च्वनी ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS