नेवाः दमनया लिपांगु दसु ख्वना

निसःत्या दँ न्ह्यः गोर्खाया जुजु पृथ्वीनारायण शाहया पालय् जब स्वनिगः आक्रमणया योजना दयेकल, उगु इलंनिसें नेपालमण्डल दुने च्वनाच्वंपिं आदिवासी नेवाः समुदाययात दमन यायेगु ज्या आतकं मदिक्क न्ह्यानाच्वंगु खनेदु। उकिया लिपांगु दसु ख्वना व बुंग लागाया द्वलंद्वः रोपनी उब्जनीशील जमिनयात थीथी त्वह दयेकाः नयेगु सरकारी नीति नं खः । ख्वना व बुंग क्षेत्रया उगु जमिन भित्री मधेश, तराई वा छुं नं नेपाःया  उब्जनीशील जमिन स्वयां म्हो उब्जनी जुइगु थाय् मखु। खानी लागा, उब्जनीशील लागा देय्या आर्थिक उन्नति व विकासया लागिं तःधंगु ग्वाहालि जुयाच्वनी । नेपालमण्डल लागा नं अथेहे बुँज्या यायेत योग्य व उब्जनीशील जमिन दुगु थाय् खः । थनया चा तसकं नाइसे च्वंगु व कँचा नं दुगु थाय् खः । उकिसनं बुंग व ख्वनाया थ्व फाँट तसकं उब्जनीशील थाय् मध्येया छगू खः । अथे जुयाः नं उगु थाय् बजाः दयेकेगु, फाष्ट ट्राय्कया उद्गमस्थल व हाइटेन्शन सेन्टरया लागिं बिनाश यायेगु उपयुक्त थाय् खः हे मखु ।

थज्याःगु थीथी कारणं थःपिनि जमिनय् बाली लगे यायेत बुँ वंपिं झी दाजुकिजापिंत वंगु वालय् नेपाल सरकारं खटे यानातःपिं सलंसः प्रहरीं दमन याःगु दु। थःपिनि जमिन बाझः याना तये मते व कोरोना भाइरसया कारणं थन खाद्य संकट वयेफु धइगु नेपाल सरकारया धारणा दु। अथे जुयाः नं छुं थासय् बाझः वनाच्वंगु जमिन दुसा अन बाली लगे याना छ्व धइगु सरकारया उर्दी दु। तर जमिन अधिग्रहण यानाः मुआब्जा तकं मबिउनिगु उगु निजी बुँइ वा पीत वंपिं किसानतय्त प्रहरीं दमन यात । सरकारी मतियारतय्सं उगु जमिन सरकारं कब्जा यायेधुंकूगु धासें अन उकथं बाली लगे मयायेत रोक लगे याःगु खः । तर नेपाली जनताया एकताया न्ह्यःने प्रहरीया छुं नं लगे मजुल । अनया स्थानीय किसानतय्सं अन वा पिनाः हे त्वःतल । ताः ई न्ह्यवनिसें थीथी कारणं थःपिनि जमिन व थःगु थाय्बाय् छखे लाकाः च्वनेत बाध्य नेवाःतय्सं अन छप्पँछधी जुयाः उगु थासय् च्वंगु थःपिनि जग्गाय् वा पिनाः हे त्वःतल ।

सुरुंनिसें स्थानीय ख्वना लागाया जनतां उगु थाय् जुयाः राष्ट्रिय गौरवया आयोजना धयातःगु फाष्ट ट्राय्कया बिरोध यानाच्वंगु खः । इमिसं उगु थासय् वा नं बांलाक वइगु, बाली नं बांलाक सइगु व चा नं तसकं उब्जनीशील जूगुलिं उगु थाय् स्यंके मजिउ धइगु धारणा न्ह्यब्वया वयाच्वंगु खः । थ्व पाय्छि खँ खः । उकिसनं सरकार व स्थानीय जनता दथुइ ताः ई न्ह्यवंनिसें द्वन्द्व कायम दु। उगु द्वन्द्वया दथुइ स्थानीय किसानत थःपिनि जग्गाय्वा पिउ वंगु खः । तर थ्व ज्यां सरकारया गलत नीतिया बिरोध जूगुलिं लाठी, अश्रुग्याँस नापं हवाई फायर मार्फत् जनदमनय् लगे जूगु खः । चीनया हुनान प्रान्तय् किसान विद्रोहय् थें ख्वनाया किसानत अनया आजुद्यः धयातःम्ह रुद्रायणी देगः न्ह्यःने मुनाः अनंनिसें ल्हातय् कू, तःकू व मेमेगु कृषि औजार ज्वना वल ।

नवदुर्गा बहुमुखी सहकारी संस्थाया पदाधिकारीया निर्वाचन क्वचाःगु माइन्यूट दयेकेगु कुतः याःबलय् किसान जनतां थ्व भ्रष्टाचारी पदाधिकारीतय्त ख्वालय् हाखलं
पाकाः अःखः तपुलिं पुइकाः देय् चाःहिकाः सजाय बिउगु खः ।

ख्वनाय् खने दुगु किसान एकतां थौं स्वयां न्यय् दँ न्ह्यः २०२५/२६ सालय् ख्वपय् जूगु किसान विद्रोहया आभास बिउ । उगु इलय् किसानतय्त साः हया बीगु, किटनाशक वासः हया बीगु, उन्नत पुसा व वासः हया बीगु धासें प्रत्येक बुं स्वमना, खुमना व गुमनाया ल्याखं वा म्हया बचन संस्था दयेकूगु खः । उकिया पदाधिकारीतय्सं अबलय् संस्थागत भ्रष्टाचार यायेवं किसानत उकिया बिरोधय् सः थ्वयेकाः सतकय् कुहां वःगु खः । आः नं थःपिनि उब्जनीशील जग्गा कब्जा यायेत वःगुलिं थुगु गलत नीति विरुद्ध जनता जुलुस प्रदर्शनी मार्फत् कुहां वयाः अबलय्या किसान आन्दोलनया लु क्यंगु दु। २०२५ सालया श्रावण २ गते छलछामपूर्वक नवदुर्गा बहुमुखी सहकारी संस्थाया पदाधिकारीया निर्वाचन क्वचाःगु माइन्यूट दयेकेगु कुतः याःबलय् किसान जनतां थ्व भ्रष्टाचारी पदाधिकारीतय्त ख्वालय् हाखलं पाकाः अःखः तपुलिं पुइकाः देय् चाःहिकाः सजाय बिउगु खः । २०२६ सालया असार १९ गते धाःसा संस्थाया पदाधिकारीतय्सं साः हया बीगु आश्वासन बियाः नं इलय् साः हया मबिउगु व थ्यंके हःगु साः नं थः मनूतय्त जक इनाबिउगु विरोधय् इमित गःतां ज्वनाः सतकय् हयाः सजाय बिउगु दिं खः ।

छुं नं बखतय् किसानत थःपिनि जग्गाया मुआब्जा मबिउगु थासय् वा पिइत वयेफु धइगु खँ सरकारं नं सिउ । अथे जुयाः नं ख्वना लागाय् वंगु वालय् प्रहरी तैनाथ यानातःगु खः । अथे खःसां थःपिनि जग्गा बाँझः जूगु स्वये चाहे मजूपिं किसानतय्सं कू तःकू ज्वनाः थःपिनि बुँइ वा पिइत वंगु खः । असार १५ गते वा पिइत वंपिं किसानतय्त याःगु प्रहरी दमनया विरोधय् नाराबाजी याना प्रहरीलिसें घम्साघम्सी यायेत वंपिं स्थानीय किसानतय्सं हाकनं असार २० गतेकुन्हु नं अथेहे वा पिइगु ज्यायात निरन्तरता बिया यंकल । कू, तःकू व कृषि औजारत ज्वनाः रुद्रायणी देगलं नाराबाजी व जुलुस यानाः बुँइ वा पिइत वंपिं किसानयात प्रहरीं दमन यात । दमन व नाराबाजी ताःईतक चले जुयाच्वंगु खः । प्रहरीं अन वनाः ल्यं दनीगु वा पिइमाःगु जग्गा घेरा यानातःगु खः । तर मेगु बाझः वनाच्वंगु जग्गाय् थ्यंकाः किसानतय्सं धमाधम वा पिइगु सुरु याना यंकल । व थासय् ट्याक्टरं बुँ पालाः कूज्या यानाः वा पिउगु प्रहरीं स्व जक स्वयेमाल ।

जनताया एकताया न्ह्यःने सुयागुं छुं लगे मजुल । दमनया बावजुद नं अन किसानतय्सं वा पिनाः त्वःतल । असार १५ गते वडा ज्याकुथिं ल्यं दुगु जग्गाय् वा मपिइगु सहमति याःगु खः । उकिया बिरोधय् किसान जनतां वडा ज्याकुथिइ हे तालं ग्वयाबिल । २० गते बहनी ख्वना लागाय् छगू मसाल जुलुस जुल । जनता जागे जुइवं सुयागुं छुं लगे जुइमखु धइगु दसु न्ह्यब्वयेत स्थानीय ख्वनावासीत ताःलात । आखिर ताः ई न्ह्यःनिसें नेवाः समुदाययात जुयाच्वंगु थीथी कथंया दमनमध्ये थ्व ख्वना घटना नं खः धइगु खँ स्पष्ट खनेदत । नेपाली जनताया एकताया न्ह्यःने थुपिं नेवाः बिरोधी तत्वं छुं नं याये फइमखु धइगु खँया दसु ख्वना लागाय् जूगु वा पिइगु ज्या व प्रहरी दमन नापं मसाल जुलुसं क्यना बिउगु दु। थुगु दसुया कारणं यानाः थौं देश बिदेशय् जूगु मेमेगु किसान विद्रोहलिसें थ्व घटनायात तुलना यायेमाःगु अवस्था वःगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS