अमेरिकाय् खने दयाच्वंगु ग्यानापुगु आर्थिक ल्वय्
सन २०२० थ्यंसांनिसें मनूतय्त थ्व सुन्ना सालया ग्याःचिकु पहःया पुसां सकसितं ख्यायेधुंकूगु दु। थ्व हे झ्वलय् दोलखाया भिंद्यःयाके चःति वल धकाः पिहां वःगु बुखँ न्यनाः झन ग्याकाब्यूगु दु धयागु खँ नं थन लुमंके माःगु तायेका च्वना । भिंद्यःयाके चःति वलकि अनिष्ट जुइ, मभिं जुइ धइगु जनमानसया विश्वासयात नकरात्मक मिखां स्वये मज्यू । सन २०२० क्यँसांनिसें नेपाः देय्नाप स्वापू दुपिं सकलें भिजिन नेपाल २०२० प्रचार प्रसार यायेगु ज्याय् न्ह्याःवनाच्वंगु खः । थीथी ज्याझ्वः यानाः भिजिट नेपालयात ब्यापक रुपं न्ह्याकायंकेगु पाखे ब्वाँय् वनाच्वंकथं अमेरिकाया ओरेगन राज्यया पोर्टल्याण्ड शहरय् मुंज्या च्वनाः थ्व च्वमिनाप स्वापू दुगु ओरेगन नेपाली समाजया ९ल्ब्इ० ज्याझ्वःकथं ३५ क्वःगु एशियाली महोत्सव मेलाय् ब्वति कयाः अन दुपिं स्वकुमि भाजु मय्जुपिन्त मनमोहक कार्यक्रम न्ह्यब्वःगु खः । अथे हे काठमाण्डौं युजिन सिष्टर सिटीं नं ब्वति काःगु खः ।
ई न्ह्यावं लिसे चीनया महामारीं अनया मनूतय्त प्रभावित यात धकाः बुखँ पिहां वयाच्वंगु खः । व महामारीया मू हुनि थ्व हे खः धकाः क्वःछिना तःगु प्रेस बिज्ञप्तिकथं थीथी जनावरया ला मीगु बजारया भिडियो क्लिप नं प्रचार प्रसारय् वयाच्वंगु खः । अनं हे कोरोनाया प्रसार जूगु आशंका याना वयाच्वंगु खः । थुगु महामारी मनूतय्सं ल्याबय् दयेकाः लिक जुयाः चीनय् थ्यन धकाः नं बुखं पिहां वल । थुगु खँया पुष्टि धाःसा बांलाक जूगु खनेमदु। थथे जुजुं मार्च महिना थ्यंबलय् यक्व न्यनावने धुंकूगु दु। इटालीइ नं यक्व मनू सित । संक्रमित जूपिं नेपाःमित गथे यानाः लित हयेगु धयागु बुखँ नं ब्यापक जुल । यात्रा यानाच्वंपिं मनूतय् पाखें अमेरिकाय् नं महामारी दुहां वल । उगु इलय् तक अमेरिकाय् राष्ट्रपतियात लिकायेगु खँय् तक्यनाच्वंगु खः । महामारीया खँय् इलय् हे पलाः ल्ह्वने मफुगु हुनिं अमेरिकाय् थौंतक छगू लखं स्वीच्याद्वः १,३८,००० म्हं मयाक सित । दकलय् अप्वः मनूत थःपिनि देसय् हे सीगु सम्भावना खने दुगुलिं मार्च महीनाया निगू वाःतक दुने भ्रमणय् प्रतिबन्ध यात । पिनेयापिं दुने वये मज्यूगु जुल ।अले दुनेयापिं पिने वनेगु लँपु मदुबलय् मानसिक रुपं सन्त्रास जुइगु ला स्वभाविक हे जुल ।
थ्व लिच्वःकथं स्थानिय प्रान्त राज्यया गभर्नरपिनिगु सक्रियता अले थःथः सक्रिय जुइगु निंतिं नसात्वँसाया मूथाय् रेष्टुराँ, स्कुल, कसरत यायेगु थाय्, मनूत हूलमूल जुइगु फुक्क थाय्त निवाःया निंतिं धकाः लकडाउन यानाः (बन्द यानाः) महामारी नियन्त्रण यायेगु स्वल । थ्व हे झ्वलय् कोरोना भाइरस सम्बन्धि सत्यतथ्य मदिक्क न्यंकभनं प्रचार प्रसार यानाः जनतायात सचेत यायेगु कुतः जुल । तर निवाःतकया तथ्यांककथं पाः जुयावंगु खनेमदुबलय् लकडाउनयात अनिश्चितकालया निंतिं धकाः आपतकालीन घोषणा यानाः बन्द जुल । मनूत मायेकं म्वायेकं पिहां वने मज्यू यानाः नियन्त्रणय् काःसां मनू सीपिनि ल्याः धाःसा पाः मजू । स्कुल, कलेज, शैक्षिक संस्था फुक्कं अनलाइन क्लास मार्फत संचालन यानाः मेगु शैक्षिक सत्र मवःतलेया निंतिं धकाः न्ह्याः वन ।
थ्व हे झ्वलय् न्हाय्, म्हुतु त्वपुइगु मास्क, सेनेटाइजर वासः, ल्हातय् न्ह्यायेगु पन्जा आदि सरकारी व गैह्र सरकारी संस्थापाखें सितिकं इनेगु ज्या जुल । Chrome Book कम्प्यूटर सितिकं इनाबिल । खाद्यपदार्थ पसः, वासः पसः, पोष्ट अफिस, यातायातया साधन व समाजसेवाया संस्थायात त्वःताः मेगु फुक्क बन्द यानाः संक्रमणयात नियन्त्रणय् कायेगु कुतः जूसां दिके फुगु धाःसा मखु ।
थ्व संक्रमणया झ्वलय् लाःगु आर्थिक पक्षयात छक्वः दुवाला स्वयेबलय् थुकिं खनेदुगु ल्वय् याकनं लाइगु खनेमदु। गभर्नरपाखें तःगु स्टे होम अर्डर पालना यानाः महामारीयात व्यवस्थित यायेपाखे वनेमाःबलय् ब्यापार व्यवसाय फुक्कं बन्द जुयाः बेरोजगारी अप्वल । थुकिं यानाः प्राइभेट स्कुल, कसरत यायेगु थाय्, जीमखाना, डान्सबार, रेष्टुराँ, गिफ्टसप, चर्च, मन्दिर, मस्जिद, विहार आदि फुक्क मुनेगु थाय् बन्द जूबलय् लहिना तःपिं श्रमिकतय्त तःधंगु प्रभाव लात । म्वानाच्वनेत माःगु आर्थिक श्रोत धयागु हे सरकारी लुखाया वेरोजगार भत्ता कायेगु जुयाबिल । केन्द्र सरकार पाखें १२०० डलर सकसित इनाः ग्वाहालि यात । थ्व च्वसु च्वया च्वनाबलय् तक अमेरिकाया १३ प्रतिशत जनता बेरोजगार जुल ।
उकीसनं छेँबहाः पुले मफुत, पसः दुपिनि पसःबाः पुले मफुत, स्टाफयात तलब बीगु क्षमता मदयावन । थुकथंया हाहाकारया हुनिं सित्तिं इनीगु संस्था सक्रिय जुइमाल । उमिसं दुदुकथं हापं बीगु शुरु जुल । व्यापार बन्द याये म्वालेमा धकाः सरकारी माध्यमं आंशिक ग्वाहालि यायेगु यानाः छुं ई भलसा जुल । तर निरन्तरता मदयावन । सरकारी माध्यमं छुं न्हूगु कानून पित बियाः पसःबाः, छेँया त्यासा पुलेगु, छेँया बाःपुलेगु आदि फुक्क सहजिकरण यानायंकेगु जुल । थौंतकया दुने हवाइजहाज कम्पनी द्वलंद्वः कर्मचारी लिकाये मालाच्वंगु दु ।
आःया अवस्थाय् लकडाउन चाःसां महामारी नियन्त्रणय् कायेत नियमित सरसफाई, ६ गू फीट सोसियल डिस्टेन्स, मास्कया छ्यलाबुला, पन्जा न्ह्यायेगु थेंजाःगु नियमित रुपं पालन याना वनेमाःगु कानून दःसां थुकिं स्वास्थ्य नियन्त्रण यायेगुली ताः लाइगु खनेदुसां आर्थिक क्षेत्रय् खनेदुगु ग्यानापुगु ल्वय् याकनं क्वलाइगु सम्भावना तसकं तापाःनि । आः अमेरिकायापिंसं ग्वाहालि याये धकाः न्ह्यज्याःसां यायेफइ मखुगु स्थिति न्ह्यःने वयाच्वंगु पाखे सकसिगुं ध्यान वनेमाःगु खँ थन लुमंकाच्वना ।
drasha@aol.com
LEAVE YOUR COMMENTS