चिल्लाय् दनाच्वंगु ख्वना

सन् १९४९स कलकत्ताया श्यामबजार इलाकाय् च्वंगु छगू मुँज्याया दथुइ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नीस्वनेगु ज्या जुल । उगु मुँज्यां पुष्पलाल श्रेष्ठयात पार्टीया महामन्त्री व केन्द्रीय रुपय् संगठन निर्माणया ज्या बिल । पार्टी घोषणा जूगु न्याला लिपा नेपालय् समाजवादी सिद्धान्तया प्रचार-प्रसार यायेत व पार्टीया राजनीतियात जनताया दथुइ थ्यंकेगु निंतिं कम्युनिष्ट पार्टीया न्हापांगु ख्वाःपौ (मुखपत्र) पिथनेगु ज्या जुल । ‘कम्युनिष्ट पाक्षिक प्रचार-पत्र’ नां बियाः सन् १९४९ सेप्टेम्बर १५ तारिखया न्हि कुन्हु पार्टीया ख्वाःपौया न्हापांगु अंक पिथनेगु ज्या जूगु खः । उगु ख्वाःपौया च्वये पार्टीया समाजवादी लक्ष्यया नारा कथं च्वयातःगु खः :

‘पडाड-पर्वत, खुसी, जग्गा-जमीन फुक्कया
मालिक झी दास छाय् जुइगु
हिस्सा फुक्कलय् फुक्कसिया ।’

विशेष यानाः नेपाःया बुँइ ज्या याइपिं किसानतय्त बुँइ थःगु हकअधिकार स्थापित यायेगु निंतिं कम्युनिष्ट पार्टीं उगु नारा दयेकूगु खः । नेपाःया अधिकांश जनता कृषि पेशाय् संलग्न जूसां प्रायः उगु बुँइ सइगु अन्न शासकतय्त बीमाःगु व बुँ तकं शासकतय् नामय् जुइगु यानाच्वंगु विरुद्ध नेपाःया कम्युनिष्ट पार्टीं थुकीयात थःगु छगू प्रमुख मुद्दा दयेकूगु खः ।

पुष्पलाल लगायतं नीस्वंगु नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीया जगय् नेपालय् नीस्वंगु थीथी कम्युनिष्ट पार्टीं मजदुर लगायत किसानतय् हक हितया निंतिं थःगु पार्टी पलिस्था जूगु घोषणा यात । नेकपा (एमाले) व नेकपा (माओवादी) केन्द्र दथुइ २०७४ सालया प्रतिनिधिसभा व प्रदेशसभाया निर्वाचनय् जारी याःगु मंकाः घोषणापत्रय् तकं किसानतय् स्वाभिमान नापं हकहितया विषययात राष्ट्रिय कार्यसूचीइ स्थापित यायेगु ज्या कम्युनिष्टतपाखें हे जूगु धकाः न्ह्यथनातःगु जुल । नापं उगु हे घोषणापत्रय् भूमिया वैज्ञानिक व्यवस्थापन, आधुनिक कृषि व सम्पन्न किसानया नारा नं बियातःगु जुल ।

थौं सम्पन्न किसानया म्हगस क्यनाः चुनाव त्याकूगु एमाले व माओवादी केन्द्र छगू हे पार्टी जुयाः नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नीस्वनाः राज्य संचालन यानाच्वंगु दु। तर थौं व हे आधुनिक कृषि व सम्पन्न किसानया नारा बिउगु पार्टी कृषि व किसानतय् निंतिं छगू तःधंगु दुर्भाग्य जुयाबिउगु दु ।

कृषि पेशा यानाच्वंपिं अधिकांश मनूतय्त रसायनिक मल तकं मदया बुँ अथें वांछ्वयातये मालाच्वंगु दु। गुलिं कृषि योग्य जमिन फडाँनी यानाः रोडा, गिट्टीया उद्योग संचालन यायेगु अनुमति बिउगु दु। छखेरं बुँया दथुइ प्लटिङ यानाः हाउसिङ व कम्प्लेक्स दयेकाच्वंगु दु। अले गुलिं थासय् राष्ट्रिय गौरवया योजना दयेकेगु नांमय् कृषि योग्य जमिनयात जबरजस्ती, स्थानीयतय् बिना मञ्जुरी हरण यायेगु कुतः जुयाच्वंगु दु।

सरकारं थौं ख्वनाय् प्रत्यक्ष रुपं प्रहार यानाच्वंगु दु। उकीं थौं ख्वना थुकीया विरुद्ध चिल्लाय् दनाच्वंगु दु। राज्यं ख्वनाय् प्रहार यानाः सुम्क च्वनेगु मनस्थितिइ मदु। नेवाःतय् सभ्यता व संस्कृति म्हिगः नं प्रहार यानाच्वंगु दु, कन्हय् नं हानं मेगु थासय् अवश्य याइ तिनि । उकिं थ्व केवल ख्वनाया समस्या मखु, झी विरुद्ध जुयाच्वंगु योजनावद्ध प्रहार खः ।

थुकीया छगू दसू खः यलया ख्वना नगर । द्वलंद्वः पुलांगु ऐतिहासिक नगरया ख्वनामित थौं थःगु बुँ, कृषि योग्य जमिन, ऐतिहासिक व सांस्कृति थाय् बचाउया निंतिं संघर्षरत दु। सरकारं ख्वनाय् फास्ट ट्रयाक, बाहिरी चक्रपथ, बागमती करिडोर, राष्ट्रिय प्रसारण लाइन लगायत दयेकेगु योजना हयाच्वंगु दु। थ्वहे झ्वलय् म्हीगः शनिवाः थःगु बुँइ वा पिगु ज्या यानाच्वंगु इलय् सरकारं बुँइ आधुनिक तरिकां बुँज्या यायेगु ज्वलं, रसायनिक मलया पलेसा बुँइ वा पिवंपिंत टियर ग्यास व हवाई फायर उपहार बिल ।

समान्ति व्यवस्थाया इलय् जमिन्दारतय्सं किसानतय् बुँ लाकाकायेगु खँ न्हूगु मखु। थःगु बुँइ ज्या याइपिं किसानय् जग्गा जमिन जक मखु अन सःगु अन्न तकं लाकायंकीपिं जमिन्दारत यक्व दु। किसानतय् थज्याःगु पीडाय् मलम तयेगु निंतिं हे कम्युनिष्ट पार्टीं थःपिं किसानय् पार्टी जूगु दावी यासें थःगु नीति दयेकूगु खः ।

तर नेपालय् थौं कम्युनिष्ट सरकारया नामय् नव सामन्तवादया विकास जुयावःगु दु। निहथ्या किसानय्तसं बुँइ ज्या यानाच्वंगु इलय् सत्ता व शक्तिया आडय् प्रहरी प्रशासन लगे यानाः दायेगु ज्या यात। दुःखया खँ ला अज्याःगुपिं असंख्या किसानय् भोट कयाः हे थुगु पार्टी सरकारया नेतृत्वय् थ्यंगु खः । अथेखयां नं थौं वहे जनताया हितया पलेसा जनतायात भूमिविहीन यायेगु हे सरकारया मू प्राथमिकताया विषय जुयाबिल ।

सरकारं हयाच्वंगु थीथी योजनाया कारणं यानाः ख्वनायात थीथी कोणं प्रत्यक्ष रुपं लिच्वः लाकी । ख्वना विशेष यानाः बुँइ ज्या यानाः थःगु जीवन हनाच्वंपिं मनूत खः । सरकारी योजनाया कारणं थःगु बुँ हे विनास जुइवं अनयापिं जनताया रोजी-रोटी लाकाकायेगु बराबर खत । बुँ अधिग्रहण यानाः छगू हे थासय् उलि मछि योजना दयेकेगु धइगु वातावरणीय हिसाब तकं अःख लिच्वः लाइ ।

उलि जक मखु द्वलंद्वः न्ह्यःनिसें हनावयाच्वंगु सिकाली जात्रा लगायत ऐतिहासिक लागाय् दयेकीगु थज्याःगु योजना नेपाःया संस्कृति, परम्परा व छगू सभ्यताय् प्रत्यक्ष लिच्वः लाइ । नेपाःया छगू संस्कृति, जात्रा, परम्परा, व सभ्यताय् लिच्वः लाइगु धाइगु स्वयम नेपाःयात हे लिच्वः लाकीगु खः ।

स्थानीय जनताया विरोध, कृषि योग्य जमिनया विनास, कृषकतय् नयेत्वने तकं मखनीगु अवस्था, पर्यावरणीय समस्या, ऐतिहासिक व सांस्कृति नगरया विनास थज्याःगु अनेकौं समस्या दुसां सरकारं खोनाया समस्या समाधान यायेगु निंतिं अग्रसरता क्यनाच्वंगु मदु। थुकीं प्रष्ट सन्देश बियाच्वंगु दु – सरकार कृषकतय् हकहितया निंतिं मदु। कम्युष्टिया नामय् नवसमान्तवादतय्सं संचालन यानाच्वंगु राज्यय् किसानतय् छुं महत्व मदु। संस्कृति, परम्परा, इतिहास व सभ्यताय् राज्यया छुं चिउता मदु। अले कृषि योग्य जिमनत न्हंकेगु थज्याःगु दक्वं योजनाया योजनाकारत भूमाफियात खः, उमि हे ल्यूल्यू सरकरं जनताया सः मतापः यानाः वनाच्वंगु प्रष्ट जू ।

सरकारं थौं ख्वनाय् प्रत्यक्ष रुपं प्रहार यानाच्वंगु दु। उकीं थौं ख्वना थुकीया विरुद्ध चिल्लाय् दनाच्वंगु दु। तर थुगु राज्यं ख्वनाय् प्रहार यानाः सुम्क च्वनेगु मनस्थितिइ मदु। नेवाःतय् सभ्यता व संस्कृति म्हिगः नं प्रहार यानाच्वंगु दु, कन्हय् नं हानं मेगु थासय् अवश्य याइ तिनि । उकिं थ्व केवल ख्वनाया समस्या मखु, झी विरुद्ध जुयाच्वंगु योजनावद्ध प्रहार खः । थुकीया विरुद्ध मंकाः प्रतिकारया अवश्यकता दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS