जिं म्हसिकाम्ह पामिला

प्रतिसरा साय्मि

भाजु राज साय्मि जिं नेपाल वायुसेवा निगमया पासा कथं व प्यंगू दशक न्ह्यःनिसें जासुसी उपन्यासकार कथं थःगु लेखन यात्रा न्ह्याका च्वनादीम्ह च्वमिया ल्याखं म्हसिउम्ह खः । वय्कःया सामाजिक उपन्यासपाखे न्ह्याःगु न्हापांगु पलाः खः थ्व उपन्यास– ‘पामिला’ ।
‘पामिला’ गय् च्वंम्ह, गज्याःम्ह जुइ धकाः म्हसीकेगु कुतलय् ब्वँब्वं वनाबलय् ‘पामिला’यात जिं थुकथं म्हसीका ।

पामिलाय् चीमिपिनिगु दुःखया किपा थाय् थासय् कियातःगु खना । म्हो जक लाय् तयां गाःगु अले याकनं अप्वः कमय् याये फइगु लँपुकथं अय्लाः कायेगु, मिइगु, भट्टि पसःया वर्णन तसकं बांलाक यायेगुलिइ च्वमि भाजु ताःलाःगु खनेदु । नेपालभाषाया सशक्त साहित्यकार नापं विद्रोही कवि भाजु बुद्ध साय्मिया जीवनया किचः झीसं थाय् थासय् ध्वदुइके फइ ।

थुकथं हे नेपाल वायुसेवा निगमया पोखरा अफिसया चित्रण नं बांलाक यानातयादीगु खनेदु । कवि भाजु बुद्ध सायमि व वय्कःया तिरिमयजु सरिताया मतिनाया लुँ उपन्यास बिलिबिलि जायाच्वंगु दु । अथे हे झीगु आन्तरिक पर्यटन ख्यः मुक्तिनाथ, जोमसोम बजाःया सजीव चित्रण नं थुकी बांलाक यानातःगु दु ।

थुकथं हे त्वाः गुथि आपालं दुपिं साय्मि समुदायया वर्णन नं च्वमि भाजु थःहे नं उगु समाजयाम्ह जूगुलिं खयेफु कथहं वर्णन याना तयादीगु दु ।मचा मदुम्ह, बाझः बुँ धकाः न्यंकाजूपिं समाजया मनूतय्गु नुगः चेचेतुइकीगु ध्याचुलं नुगः हियुम्ह उपन्यासया नकिं पारूं दीपंखा यात्रा थेंज्याःगु थाकुगु यात्राय् वनेगु क्वःछिना खँ, तसकं नुगलय् थिइगु खँ खः।

छाय्धाःसा थ्व यात्राय् वनेगु धइगु म्हो साहसया खँ मखु । थ्व हे झ्वलय् दीपंखा यात्राया लँपुया सजीव चित्रण झीसं ध्वदुइकेफइ ।दिपंखायाः वनाः याः पूवंके मफुतकि जुइगु म्वाःमदुगु आशंकाया बर्णन नं उलि हे बांलाक यानातःगु दु । अले पूवंके फत धाःसा नुगलय् तयागु खँ पूवनीगु धापूया वर्णन नं न्ह्यब्वयातःगु दु ।

अथे हे जा नयेगु बाता सुयातं मबिसे स्वथनातःगु खँ, मचा बुइकाः, निभाः पानाः, न्ह्यइपुक मचाबू लहिइका च्वनेगु च्वछायेबहःगु नारी सुलभ समवेदनाया खँ नं थुकी लुया वइ । नापं उपन्यासया चरित्रनायक धर्मया च्वछायेबहगु मातृभाषापाखे क्वसाःगु बिलिबिलि जाःगु मतिनाया लु तःथाय् हे झीसं खंकेफइ ।

गणतन्त्र भारतय् जुलं पुलांगु नोटय् तकं तःगू भाय्यात बियातःगु मान्यता, झीथाय् जुलं थःपिंत हे कुंकेत, ह्वायेकेत, पायेकेत हयागु गणतन्त्र थें जूवन धकाः पस्ताय् चाःम्ह चरित्रनायकया क्वतुंगु नुगःया दुघाः नं च्वमि भाजुं साप हे यइपुक ब्वयादीगु दु ।अथे हे डाक्टर धइपिं गज्याःम्ह जुइमाः, गुम्हेसिगु वचनं बच्छि ल्वय् क्वलाकाबिइ, गुम्हेसिनं ल्वगियात आत्मबल बिइगु कुतः याइ ।

उपन्यासया नायः म्हं मफुबलय्या डाक्टर प्रतिया धारणा थुकी यइपुक दुथ्याका तयादीगु दु ।गबलय् तक तुफि छफि छथु जुयाच्वनी वं फोहर पुनाः वांछ्वये फइ, जब कुचा दली, व थः हे फोहर जुयावनी । सामाजिक सचेतनाया अचूक ताःचा थेंज्याःगु धापूत उपन्यासय् तःथाय् छ्यलातःगु लुइके फइ ।

भाःत सीम्ह मिसां बर्खि वसः मपुंगुयात कयाः समाजया मनूतय् प्वाः स्याःगु खँ नं थ्व उपन्यासय् बांलाक उलाः क्यनातःगु दु । अथे हे भ्वाथःगु पुर्खाया पुलांगु छेँया अंशबन्दाया खँय् बियाछ्वये धुंकूपिं (म्ह्याय्मस्तसें तकं अंश दाबी याःवःगु खँ नं, बुरिम्ह मां व भाःत मदये धुंकूम्ह तताःजुयात व नं स्यालय् तिइथें यानाः दुःख बिउवःगु खँ नं स्याच्चुक न्ह्यथनातःगु दु ।

पुलांछेँ दयेके सुयां म्हाः, मियाः ध्यबा ब्वथले सकसियां न्ह्याःगु समाजय् चले जुयाच्वंगु ल्वापु व स्वार्थया खँ नं थुगु उपन्यासय् यइपुक उलाः क्यनातःगु दु ।भाःत मदयेकाः च्वनेमाःम्ह मिसा, उकिसनं प्वाथय् दुम्ह, अले जिथिम्ह माजुं नं बिचाः यायेमाःम्ह पारुया ब्यथां न्ह्याम्हं ब्वँमिया नुगलय् थुंदिका बिइफु ।

औपन्यासिक विशेषता कथं धायेगु खःसा भाय् सरल व सलल न्ह्यानाच्वंगु खुसिचा थें च्वं । झी जःखःया लकस चाकभनं ध्वदुइ । औपन्यासिक कौतुहलतां झीत सालातयेत ताःलाःगु खनेदु । थाय्थासय् उपन्यास ब्वँमिपिंत म्हाइपु मजुइकेत ख्यालि–न्हिलिया लसां इलातःगु दु । निम्हतिपू दथुया ख्याखँ नं न्ह्यइपुक थाय्थासय् ब्वयातःगु दु ।

यःत्यः मतिनाया चिं थः यःम्ह मचा मुलय् तयेमखंक अबुम्हेसिया मत्यवं जूगु कारुणिक मरण उपन्यासया छगू सबल पक्ष कथं कायेफु । धाये, थ्व उपन्यासया टर्निंग प्वाइन्टकथं न्ह्यब्वयातःगु खनेदु ।थनंनिसें हे उपन्यासया नकिं मय्जुयात खिचां मसिउगु दुःखया खुसिबालं चुइकेगु सिलसिला सुरु जुइ ।

अंशियार दाजुकिजापिनिगु कचिंगलं उपन्यासया नकिंनं फयेमाःगु मानसिक यातनां ब्वँमिपिनिगु नुगः खुल्लखुल्ल मिंकेत ताःलाःगु दु ।
पामिला पिलूवःबलय्या उपन्यास क्वचायेका तःबलय्या दृष्यं मानव समाजयाके चिल्लाय् चिल्लाय् दनाः कन्नाचायापुक्क ख्वयाच्वंम्ह नःलिम्ह मचा पामिलां तयाच्वंगु न्ह्यसलं ब्वँमिया मिखा प्याकेत गाक्कं ताःलाःगु दु ।

थज्याःगु लकस झीत वल धाःसा झीत गथे जुइ धइगु म्ह छम्हं मूहालीगु अवस्था उपन्यासकारं झी थःपिंसं हे वाःचायेकेत त्वःताः उपन्यास क्वचायेकादीगु दु । उपन्यासया च्वन्ह्याःगु बिशेषता थन हे झीसं लुइकेफइ ।

पुलांगु खँग्वःया छ्यला
१ भुलायगा २ कः ३ फोसि ४ हासि ५ गुलु ६ सिजःया बाता ७ हिचाकापः जनी ८ पिथा ९ छ्याकं १० म्व ११ थुत्था १२ भुतू १३ घ्वाइँकासा १४ लुकुंबिइगु १५ धुवांधू १६ दुधन १७ त्यासा १८ त्यलं दनाः १९ थूचा २० ध्वंमा २१ नसंचा २२ अबु मदु धिकय् पुता २३ धिकय् ग्वारा २४ सतबत

पुलांगु चलनया छ्यला
१ न्ह्यःनेसं दुम्ह गनेद्यःयात फ्यात, २ द्यवं रक्षा याःपिं ल्वगि धइगु धापू, ३ लिधनाः नयेदुगु कुल, ४ धुकू खालि जुजुं वन
५ लः यक्व मक्वाःबलय् लिकाल कि अय्लाः मू सइगु धापू, ६ आयँपाभू सीदइगु, ७ साया घाः क्वखं मस्यू, ८ अगःचा मालां देगःचा लूथें, ९ वनेबलय् ल्वहं घाकाः छ्वइ, वइबलय् लप्ते घाकाः हइ, १० अःखतं सिमा गयेकेगु, ११ मांया प्वाथंनिसें सुनां सयेका वःगु दु, १२ न्या कायेला ख्येँ कायेला थें, १३ तुतिं खिनाः त्वाथं नयेमाःम्ह, १४ सलं वांन्यायेथें त्वःतिइ मखु, १५ फ्वनेगुसा म्ह छम्हं फ्वनेमाः । कुचाकाचा बिइगु चलन मदु जिमि, १६ लातात झन् ग्यानापु धाइ, १७ अबु मदु धिकेपुता धाइ जितः, १८ सलं वांन्याये थें पाछाया क्यनी, १९ दीपंखा यात्रा पूवंके फतकि नुगःया खँ पूवनी धइगु धापू, २० थःछेँ सतिइपिं खिचिक्क छुं जुलकि थःछेँ वनाबिइ, २१ सुनां काल क्वखं काल, २२ नये नं मफु, ल्ह्वये नं मफु
२३ ख्वाःपाः हिउसां न्ह्यपु मह्यूगु खँ, २४ नयाः सिइला द्यांलानाः सिइ,

कवितात्मक अभिब्यक्ति
१ भुतूसिँथें च्याच्यां थुत्था जुया वयाच्वंगु थःगु जीवनं गुलि क्वाःजः बिइ फइतिनिगु खः, २ लुमंतिया सुषुप्त तहलय् ल्यनाच्वंगु किशोरावस्था भुतूया मिब्वाला दुने हे संकिपा थें फिरिफिरि सना हःथें, ३ मुखू हे बांलाक ब्यनेमलावं, ४ सर्गतय् नँ न्यातकि थाराक्क न्हुइम्ह मिसामचाया चान्हय् नँ न्याःसां ग्याये म्वाःल, ५ ग्वाराग्वारा दासिवयाच्वंगु लखय् जाकि तयाब्यू थें लक्ष्मीया मचाखाचा नं याकनं हे दत, ६ पाकय् जूगु गोलभेराथें ख्वाः ह्याउँकल, ७ प्रमाण मदुगु त्यासा, कथुइ मथाक्क हे नयाबिल, ८ च्वसां मिजला पिदन, ९ मिखा मचायेक हे पिने लुखाय् पियाच्वनी, ९ मनय् चिकीचा प्वाःगु पाल्चा च्याःथें, १० दासिवयाच्वंगु दुरुइ लः लुना बिउथें क्वलानावन, ११ ह्वगंगु बोरां ज्वयावःगु जाकिथें, १२ भुजिंया संगत नवःथाय् भम्बःया संगत नस्वाःथाय्, १३ सर्गतं हायावइगु लः फुति– पुवाचा पिनातःथाय् लातकि मान हे छगू पलेहलय्

पामिला पिलूवःबलय्या उपन्यास क्वचायेका तःबलय्या दृष्यं मानव समाजयाके चिल्लाय् चिल्लाय् दनाः कन्नाचायापुक्क ख्वयाच्वंम्ह नःलिम्ह मचा पामिलां तयाच्वंगु न्ह्यसलं ब्वँमिया मिखा प्याकेत गाक्कं ताःलाःगु दु ।

लात कि शान हे छगू धलय् लात कि वया गति हे मेगु, ध्याचलय् पलाः तये पाखें पंगु, १४ हरबराय्चाःम्हेसिया ब्याकरण हे स्यन, १५ थिइवं स्याउ नं सन्त्रासि जुइगु लाकि ?, १६ मतिना अज्याःगु खुसि– सःसा तरय् जुइ, मखुसा चुइका यनी, १७ कल्पनाया खिपः थुस्स चब्बूथें जुल, १८ हाकनं छकः क्वथा ब्यूगु चा थें मछालाः क्यन, १९ येँय् ध्यबा सइगु सिमा हे दुथें च्वंक, २० लः छकु कायेत हे बान्हि बिक्क गुँच्वः गयेमाःपिं, २१ छेँथुवाःया म्ह्याय्मचा ह्ययेकाः घरज्वाइँ च्वने सःपिं, २२ द्यःलां द्यः पितिनेथें, २३ नुगःया खापा चायेकाः दुकाल, २४ किसिया स्वं थें न्हाय् अन तये थन तये मंत, २५ पुइँ चिने धुंकूगु घाःखू प्वला बिउथें, २६ घालं पुलुपुलु हि पिहां वइथें ख्वबि लःलःधाल, २७ चप्पल लाकां सरह न्ह्याःवनेत ग्वाहालि नं बियाच्वनी, लिउने ध्याचःनं उलि हे छ्वाकाः वयाच्वनी, २८ पाउरोटी दथुया मनबौथें निखें प्यपुने माःम्ह जुल, २९ बिचाः निगू जूसां जिमि द्यनेगु खाता छगू हे, ३० गथांमुगःथें दुवातय् हे थिंग दनाच्वन, ३१ म्हुतुं साल्लुगु सः पिज्वल, ३२ कल्पनाया खापा खन, ३३ झोलुंगाय् हुस्लुं पुयाच्वंम्हेसिया खिपः थुस्स चब्बूथें, ३४ क्वँय् चुलाः हिचःति हायेकाः, ३५ छम्ह मामं न्याम्ह मचा ब्वलंकेफु, न्याम्ह मचां छम्ह मां स्वये मफु
३६ दुःख नं, लाय् दाःथें प्यपुना वल, ३७ काशी वंम्ह खिचां ध्यबाप्वः दक्वं त्वःता वःथें, ३८ सासः कुनाच्वंगु लाश जक
३९ बहनी सुथय् थूचिनाः वल, ४० भंगः हासि थें तग्वया वल, ४१ म्ह धुसिसां बिचाः तिप्यं, धस्वाः, ४२ लखय् आखः च्वयेथें ताःमलात, ४३ कस्ति कायेत न्ह्याकूगु ल्हाः हां भुं वयेवं काचाक्क लिकायेथें, ४४ नगुमाया पाना पुलावं वन, ४५ भकुंग्वारा कासाय् गोल नःपिं झोक्रेजूपिं कासामित थें,४६ गुंगू थनातःगु मकःथें गुनुहुँ न्वःगु ख्वाः, ४७ मतिनाया खिपतय् खायातःगु आलमत थें यग्गानाच्वन, ४८ कुचाथःगु चुंला थें नचुल, ४९ चासुकैथें फ्वंगाःगु बइगः, ५० जित्तले फत्तले भूबाःगु नुगः स्वायेत स्वल, ५१ प्वंगु सिसिथें वांछ्वयेगु, ५२ भ्वाथःगु कलःचा हे थजु, उकी पुजाज्वलं दुथ्यातकि सुनानं हाचां गाये फइमखु, ५३ लखं थकाःम्ह न्याथें, ५४ तज्याःगु धम्प थें मिखा ज्वइगु, ५५ मिइ कुतुवंगु भ्वंथें च्याःगु ख्वाः, ५६ भुलःसुलः दंगु लकस, ५७ उघिमय् पुखू जुयाब्यूगु मिखा, ५८ वा हाःगु म्हुतुथें ह्वातां चालाच्वंगु बंसि ५९ तःकैनं भज्यंक छ्याकःगु अंगः, ६० सुं सिनाः दुःखं न्यलाच्वंगु क्वथा, ६१ मतिनाया खिपतय् खायातःगु आलमत ६२ थुरुथुरु खाःगु नुगःद्यः, ६३ नये नं मजिउ, ल्ह्वय् नं मजिउगु खँ, ६४ गथः गथः चिनाच्वंगु खँ ब्यना मवंसां फुदंगु प्वाः

ख्यालिन्हिलि खँ
१. छि गन मस्र्याथें च्वं धकाः, मस्र्या बरु छि थें च्वं का

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS