शैक्षिक भ्रमण : छाय् यायेगु, गुकथं यायेगु ?

प्रा.डा. धर्मराज डंगोल

शैक्षिक भ्रमण छु ? थुकियागु महत्व छु दुु ?
स्कूलया कक्षा क्वथाय् च्वनाः, स्कूलयागु पुस्तकालयय् च्वनाः, थःगु हे छेँय् च्वनाः विद्यार्थीतय्सं ब्वनी, च्वइ, सयेकी नापं स्कूलं शैक्षिक भ्रमण यंकीबलय् विद्यार्थीतय्सं थःहे गुरुबाः गुरूमांपिनि पाखें पाठ्यक्रमय् दुगु व मदुगु, ज्ञान, सीप व प्रविधि सयेकी, शैक्षिक भ्रमणय् थ्यंगु थासं ।

नापं शैक्षिक भ्रमण वंगु थासय् दुगु नमुनात स्वयाः, नमुनात दयेकीगु विधि, सीप व प्रविधि नं सयेकी, थुइकी, अले शैक्षिक भ्रमण वंगु थासय् विद्यार्थी व गुरुबाः गुरुमांपिंस अनया संस्थातलिसे, संस्थाय् ज्या यानाच्वपिं लिसे स्वापू तइ । थ्व शैक्षिक भ्रमणं सफूया ज्ञान जक मखु, ज्ञान, सीप व प्रविधि सयेकेगु, स्वयेगु नापं शैक्षिक सामाग्री संकलन यानाः स्कूलयात नापं सहयोग याये ज्यू । अथे जुयाः शैक्षिक भ्रमणया बांलाःगु महत्व दु ।

शैक्षिक भ्रमण गन यंकेगु ?
शैक्षिक भ्रमण उपलब्धिमूलक जुइमाः, छाय्धासा शैक्षिक भ्रमण यंकीबलय् ई खर्च जुइ, ध्यबा नं खर्च जुइ । अथे जूगुलिं स्कूलं शैक्षिक भ्रमण गन यंकेगु ? व थासय् छाय् यंकेगु ? धयागु खँय् स्पष्ट जुइमाः । पाठ्यक्रमय् दुगु छु छु विषयवस्तु स्यनेत अन यंकेगु धकाः नं प्रष्ट जुइमाः ।

शैक्षिक भ्रमण सामाजिक शिक्षाया खँत थुइकेत, विज्ञान शिक्षाय् प्रयोग जुयाच्वंगु नमूनात थःगु हे मिखां स्वयाः, थीथी गतिविधिइ भाग कयाः सयेकेत थुइकेत यंकेगु यानातःगु खः । अप्वः यानाः स्वनिगःया स्कूलतय्सं सतिक शैक्षिक भ्रमण यंकीगु थाय्त स्वयम्भू, पशुपति, कीर्तिपुर, संग्रहालय, गोदावरी वनस्पति उद्यान आदि खः । गुलिं गुलिं शैक्षिक भ्रमण पोखरा, गोरखा दरवार तक नं थ्यनी, राष्ट्रिय निकुञ्ज नं यंकी, कृषि क्याम्पस, वन विज्ञान अध्ययन संस्थान, कृषि व वन विश्वविद्यालय यंकी । गुलिं गुलिं कृषि विषय नं ब्वकाच्वंगु स्कुलं खुमलटारय् च्वंगु नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद, वागबानी केन्द्र नं क्यने यंकी । कलकारखानात नं क्यने यंकी, यंकाच्वंगु दु ।

वने न्ह्यः छु छु यायेमाः ?
शैक्षिक भ्रमण यंके न्ह्यः योजना दयेकेमाः । शैक्षिक भ्रमण यंकेगु थासय् वनेगु दिन कनाः थःपिं शैक्षिक भ्रमण वनेबलाय् अन च्वंगु संस्थापाखें छु छु ग्वाहालि थःपिंत मालीगु खः, गुकुन्हु वनेगु, गुलि तगिंयापिं, छु बिषययापिं विद्यार्थीत वइगु जानकारी बियाः उगु थासय् म्होतिं गुलि ई च्वनाः चाहिले माः धकाः न्यनादिसँ । नाप अन यंके न्ह्यः वनीपिं मस्तय्सं अनयागु विषयबस्तु गुलि स्यू मस्यू धकाः विद्यार्थीपिंके न्ह्यसः यानाः लिसः कयादिसँ । व न्ह्यसः ज्यू मज्यू धकाः जाँचय् याना दिसँ । मानौं व संस्थाया बारे विद्यार्थीपिंस १०–२० प्रतिशत जक स्यूगु जुल धाये । व संस्थाय् वना वयेधुंकाः अन स्वयाः, न्यनाः, ब्वनाः सयेकीबलय् विद्यार्थीपिंसं म्होतिं नं ८०–९० प्रतिशत सयेकेगु, थुइकेगु याःगु जुइ माल ।

विद्यालयं शैक्षिक भ्रमण यंकीपिं गुरुवाः, गुरूमांपिंत खँ थुइकादिसँ । न्ह्यसः तयार याकादिसँ । न्ह्यसः तयार याकेत शैक्षिक भ्रमण यंकेगु संस्थाय् शैक्षिक भ्रमण यंके न्ह्यः नं भ्रमण याकादिसँ ।

भ्रमण वनागु थासय् छु छु याकेमाः ?

भ्रमण वनेगु थासय् विद्यार्थीपिंत बांलाक अवलोकन यायेगु, खँ न्यनेगु, च्वकेगु याकेमाः । फुक्कसिनं थुइके माःगु, न्यने माःगु, च्वये माःगु खँत न्ह्यसःत दयेकेमाः, उकी बःकयाः विद्यार्थीतय्सं च्वइ, न्यनी । भ्रमण याःगु थाय्यागु, भ्रमण यानाच्वंगु, अवलोकन यानाच्वंगु फोटो नंं कायेकादिसँ । नापं ग्रुप फोटो न छपाः निपाः कयादिसँ ।

भ्रमण यायेगु थाय्या बारे सिइकेत, थुइकेत विद्यार्थीपिंत संस्थायागु ब्रोसर उपलब्ध याकादिसँ । नापं व संस्थायाम्ह छम्ह जक जूसां विज्ञ नाप लाकाः विज्ञ पाखें १०–१५ मिनेट जक जूसां अन्तरक्रिया यायेगु ई चूलाकादिसँ । विद्यार्थीपिंसं उमि इच्छा दुसा विज्ञतय्गु अन्तवार्ता कायेकादिसँ । न्हूगु ज्याझ्वः छु छु तःसा, गुकथं तःसा बांलाइ धकाः थपिंसं धाये न्ह्यः विद्यार्थीपिनिगु बिचाः कयादिसँ, न्हूगु सिर्जनशील व्यक्तित्व निर्माण यायेगुलि हःपाः बियादिसँ ।

भ्रमणं लिहां वये धुंकाः विद्यार्थीपिंत छु छु याकेगु ?

विद्यार्थीपिंसं च्वया हःगु, फोटो काःगु, अन्तवार्ता काःगु, शैक्षिक भ्रमणयागु थासं प्राप्त जूगु शैक्षिक सामाग्री मुनाः रिपोर्ट च्वकादिसँ, पावरप्वाईन्ट प्रिजेन्टेसन याकादिसँ । बांलाक च्वःगु रिपोर्टया बःकयाः बाखं, चिनाखँ, च्वसुत च्वकादिसँ, सम्पादन याना प्रकाशन यानादिसँ । विद्यार्थीपिंसं काःगु बांलाःगु फोटोत विद्यालयया पत्रिकाय् ब्वयादिसँ । उमिसं याःगु बांलागु ज्यायात प्रशंसा यानादिसँ ।

थ्व शैक्षिक भ्रमणयात बःःकयाः गथे याना बाखं÷चिनाखं च्वयेगु धकाः कथाकार, कविपिं पाखें स्यंके बियादिसँ । नापं मस्तय्सं दयेकूगु पावरप्वाईन्ट सेमिनारय् विद्यार्थीतय्त हे प्रिजेन्टेसन याकादिसँ । विद्यार्थीतय्सं प्रिजेन्टेशन याइबलय् अभिभावकत नं सःतादिसँ, विज्ञत नं सःतादिसँ, छिकपिनिगु विद्यार्थीपिनिगु सार्थक शैक्षिक भ्रमणं स्कूलयागु विकासय् बांलागु योगदान याइ धकाः थुइकादिसँ ।

शैक्षिक भ्रमण उपलब्धिमूलक जू मजू धकाः मुल्यांकन यायेगु विधि छु ?
स्कूलं विद्यार्थीपिंत भ्रमण यंके न्ह्यः जायेके बिउगु प्रश्नावली हानं विद्यार्थीतय्त बियाः भरे याकादिसँ । छिकपिनिगु न्हापायागु न्ह्यसः मस्तय्सं गुलि मिले यात स्वयादिसँ । अप्वःथें विद्यार्थीतय्सं ८०–९० प्रतिशत मिले याःसा शैक्षिक भ्रमण उपलब्धिमूलक व सार्थक जुल धका सिइकादिसँ । मखु मूल्यांकन कम प्रतिशत जक मस्तय्सं मिले यात धाःसा कम प्रगति जूगुया कारण मालादिसँ ।

शैक्षिक भ्रमण याकूपिं गुरुबाः गुरुमांपिंसं छु छु यायेमाः ?
मस्तय्सं जक मखु गुरुबाः गुरुमांपिंसं नं भ्रमण वनागु थासय् बांलाक स्वयेगु, न्यनेगु व रिपोर्ट च्वयेगु यायेमाः । थःपिंत गथे शैक्षिक भ्रमण ताल, सु सु विद्यार्थीपिंसं अनुशासनय् च्वना शैक्षिक भ्रमण सफल यात, सुनां सुनां मयाः धयागु अवलोकन यायेमाः । भ्रमण बांलाक सफल यायेत छु छु सल्लाह सुझाव दु, रिपोर्ट दयेका बीमाः ।

विद्यालयं छु छु यायेमाः ?
विद्यालयं शैक्षिक भ्रमण बांलाक सम्पन्न यायेगु वातावरण दयेका बिइमा । गुरुबाः गुरुमांपिंसं थः ब्वंबलय् शैक्षिक भ्रमण गथे यानाः ग्वसाः ग्वयेगु, गन गन वने ज्यू, छु छु थासय् यंकेगु धकाः पाठ्यक्रमय् ब्वने म्वाःगुलिं शैक्षिक भ्रमणया बारे गुरुबा गुरुमांपिंत सेमिनारय् तयाः क्षमता अभिबृद्धि यायेमाः ।

अन्तय्
विद्यार्थीतय्सं ब्यूगु, गुरुबाः गुरुमांपिंसं नं ब्यूगु प्रतिवेदन, फोटोत नापं संकलित शैक्षिक सामाग्रीत, पावरप्वाइन्ट, प्रिजेन्टेशन मुनाः स्कूलय् मुंकाः सुरक्षित याना तयेमाः । लिपा हानं शैक्षिक भ्रमण यंके न्ह्यः विद्यार्थीपिंत थुइका बीमाः । थःपिंसं विभिन्न कक्षायापिं शैक्षिक भ्रमण यंकागुया मूल्यांकन सहित छपु निपु च्वसु राष्ट्रिय पत्रिकाय् पिकायेगु यायेमाः । थःपिनिगु थ्व प्रकाशन मेमेगु स्कूलयात नं शैक्षिक भ्रमण सार्थक व उपलब्धीमुक यायेगु तरीका थुइकेत ज्या लगे जुइ ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS