मणिरत्न शाक्य
हलिमय् न्यनाच्वंगु कोरोना भाइरस कोभिड १९ या संक्रमणं स्वंगू लखं मल्याक मनूतय् ज्यान वनेधुंकूगु व पीगू लखं मल्याक मनूत ल्वचं कयाः ज्यान खतराय् लानाः भयावह स्थिति ब्वलनाच्वंगु अवस्थाय् थ्व महामारी गथे यानाः पार लगेयायेगु धइगु ख्वखना सः पिदनाच्वंगु दु । थुकिया लागि विश्वब्यापी रुपय् वैज्ञानिक उपचार पद्धतिया विकास प्रक्रिया न्ह्यानाच्वंगु दु ।
थ्व हे झ्वलय् हलिमय् थ्व महामारी याकनं लना वनेमा धयागु कामना यासें विश्वया थीथी बौद्ध विहारय् श्रद्धये भन्ते अले उपासक, उपासिकापिंसं न्हियान्हिथं परत्राण पाठ यासें रत्न सुत्रया वाचन याना वयाच्वंगु दु । गुगु यु–ट्युब अले फेसबुकय् अपलोड जुयाच्वंगु दु । अथेहे अनलाइनय् नं थ्व रत्न सुत्र पाठ न्यने दयाच्वंगु दु । थुकिं रत्नसुत्रया महत्वया बारे सिइकेगु उत्सुकता दना वइगु स्वाभाविक जुयाच्वंगु दु ।
रत्न सुत्र तथागत बुद्धं वाचन याना बिज्याःगु सत्य वचनया गाथा खः । थुकिया मुलत बुद्ध धम्म व संघ अर्थात त्रिरत्नयात सर्वोपरी यासें वोधिज्ञानया सत्यताया बारे उल्लेख जुयाच्वंगु दु । तथागत बुद्धं थ्व सत्य वचन वाचन यानाः थ्व सत्य वचनया प्रभावं अबलय् न्यना च्वंगु महामारी ल्वय् लना वनेमाः, सकल प्राणीतय् भिं जुइमा, कल्याण जुइमा धकाः कामना यानाबिज्याःगु खः । गुगु पूवंगु जुयाच्वन ।
खँ तथागत बुद्धया जीवन कालय् वैशाली नगरया घटना खः । भारत वर्षया आः दयाच्वंगु विहार राज्यय् पटनां उत्तर दिशापाखे वैशाली नगर दुगु जुयाच्वन । गुगु अबलय् लिच्छवी शासकतय् राजधानी जुयाच्वंगु खः । तसकं समृद्धि व वैभवशाली जुयाच्वंगु थ्व नगरय् छगू इलय् ताःई तक वा मवयाः अनिकाल जूगु जुल । गुकिं यानाः आपालं मनूतय्, नये मखनाः ज्यान वंगु जुयाच्वन ।
थथे ज्यान वंपिं मनूतय् सीम्ह नगरय् हे यत्रतत्र लानाच्वंगु जुयाः अमनुस्य भय अप्वया वःगु जुल । अथेहे सीम्ह नवयाः अहिवातक नांया महामारी ल्वय् न्यनावंगु जुल । थुकिं यानाः वैशाली नगरय् मनूत ज्यू ज्यान खतराय् लानाः त्राहिमाम जूगु जुयाच्वन । थज्याःगु अवस्थाय् थ्व महामारी ल्वय् लंकेगु उपाय छुं मदयाः लिच्छवी शासकत तथागत बुद्धया शरणय् वंगु जुयाच्वन ।
तथागत बुद्ध अवलय् वैशाली नगरं दक्षिणपाखे गण्डक खुसिपारीराजगृह धयागु थासय् बेलुवन महाविहारय् बिज्याना च्वंगु जुयाच्वन । अबलय् तथागत बुद्धं लिच्छवी शासकतय् निमन्त्रणा स्वीकार यासें भिक्षु आनन्द सहित ५०० म्ह भिक्षुपिं नापं वैशाली नगरय् बिज्याःगु जुल ।
तथागत बुद्धं वैशाली नगरय् पलाः तःगु जक जुल अन तसकं नं न्यनाः वाफय् वल । थ्व वा फय् थुलि भयानक जुलकि वैशाली नगरय् खुसिवाः वल । थ्व हे खुसिं नगरया फोहर अले सीम्ह चुइका यंकाः नगर सफा जुल । वा वःगु दीधुंकाःया शान्त लकसय् तथागत बुद्धं भिक्षु आनदयात थःगु जुल दुगु गुलपाः लः ल्हासें रत्नसुत्र कनाबिज्यात । अले व हे गुलपाया जल हाहाः यानाः रत्न सुत्र पाठ यासें नगर परिक्रमा यायेत आज्ञा जुल ।
अबलय् भिक्षु आनन्द लिच्छवी राजकुमार सहित नगरवासीत त्वःताः रत्न सुत्र पाठ यासें गुलपाःया जल हाहा यानाःनगर चाःहिलाः बिज्याःगु जुल । नगर परिक्रमा सिधयेकाः भिक्षु आनन्द तथागत बुद्ध बिज्यानाच्वंथाय् लिहां बिज्या त। अबलय् तथागत बुद्ध. ५०० म्ह भिषु सहित वैशाली नगरवासी नापं लखौं मनूतय् भेलाय् रत्न सूत्र पाठ याना बिज्यात । थ्व रत्न सूत्र श्रवण यानाः८४ हजारं मल्याक मनुत श्रोतापन्न जूगु उल्लेख जुयाच्वंगु दु ।
तथागत बुद्ध अबलय् वैशाली नगरय् निवाः तक च्वनाः न्यान्हु तक मदिक्क रत्न सुत्र वाचन यानाबिज्याःगु जुल ।
थ्व रत्न सुत्रय् मुऽं १७ गू गाथा दु । थ्व १७ गु गाथायात स्वब्वय् थलाः स्वयेफु । न्हापांगु निगू गाथा तथागत बुद्धं थ्व पृथ्वी वा अन्तरिष गुलि नं प्राणीत दु फुक्कं सुखी जुइमाः धकाः कामना यानाबिज्याःगु खः । नापं फुक्कं प्राणीतय्सं न्हि, चा मधासे सेवा याना च्वंपिं मनुक्ष्य मात्रया लागि मैत्री भाव तयाः रक्षा यायेत इनाप यासें रत्न सुत्र वाचन बांलाक न्यनेत आह्वान याना बिज्याःगु खः । वयां लिपाया १२ गू गाथा सत्य वचन खः । वयां लिपाया स्वंगू गाथा त्रिरत्न अर्थात बुद्ध, धम्म व संघया महानता लुमंकाः तथागत बुद्धं सकसितं साधुवाद प्रस्तुत यासें रत्न सुत्रया समापन यानाबिज्याःगु खः ।
थ्व रत्न सुत्रया १२ गू सत्य वचन गाथाा सार छसिकथं थन न्ह्यब्वयेगु कुतः याना च्वना । गुगु थथे दु ।
– थ्व पृथ्वी वा अन्तरिक्षय् गुलि नं रत्न दु, बुद्ध, रत्न थें ज्वःगु रत्न मदु । थ्वं सत्य वचनं सकसिया सुख जुइमा धकाः शाक्यमुनी बुद्धं अमृत समानगु निर्वाण धर्म प्राप्त यानाबिज्याःगु खः । व थें जाःगु धर्म मेगु मदु । थ्व सत्य वचन. सकलें सुखि जुइमा ।
– परम श्रेष्ठ बुद्धं गुगु समाधिया बारे उपदेश बियाबिज्याःगु खः, उकिया अभ्यास यायेवं फल प्राप्त जुइ । व थें ज्वःगु समाधि मेगु मदु । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखी जुइमा ।
– बुद्धं प्रशंसा यानाबिज्याःपिं च्याम्ह व्यक्तित्व गुकिं प्यज्वः मानव जोडीब ने जुइ । भिंपिं दान बिइ योग्यपिं जुइ । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखी जुइमा ।
– तृष्णां मुक्त जुयाः दृढ चित्त गौतम बुद्धं न्ह्यब्वयाबिज्याःगु धर्मय् लगे जुया च्वंम्ह यायेमाःगु ज्ञान प्राप्त यासें अमृतया रसस्वादन याये खनि । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखि जुइमा ।
– जमिनय् बांलाक गाढे यानातःगु स्तम्भ प्यखेरं फय् वःसां संकेफइमखु थें आर्य सत्यया आचरण यानाच्वंम्ह सदा स्थिर जुयाः च्वनी । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखी जुइमा ।
– गम्भीर स्वभावया प्रज्ञावान बुद्धं उपदेश बिया बिज्याःगु आर्य सत्ययात बांलाक मनन् याना च्वंम्ह प्रमादी हे जूसां च्यागूगु जन्म कायेमानि मखु । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखि जुइमा ।
– श्रोतापन्न व्यक्तियात सम्यक दृष्टि प्राप्त विचिकिच्छ (शंका–उपशंका) अले शील व्रत (नाना प्कारया व्रत वा कर्मकाण्ड)या अभ्यासं छुटकार प्राप्त जुयाच्वंगु दुगर्ति मुक्त जुइ । अज्याःम्ह खुगू प्रकारया घोर पाप यायेफइमखु । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखी जुइमा ।
– मन वचन व शरीरं छुं जुयाः पाप हे याःगु जूसां श्रोतापन्न व्यक्तिं उकियात सुचुकी मखु, सुचुके माःगु रहस्य दइमखु । थ्व सत्य वचनं सकलें खुसि जुइमाः ।
– गृष्म ऋतुया आरम्भय् बन स्वां ह्वयाः शोभायनया जुयाच्वनी । अथे हे बुद्धया उपदेश गुकिं निर्वाणया लँपुइ यंकी व तसकं हितकारी जुयाच्वनी । थ्व सत्य वचनं सकलें सुखी जुइमा ।
–प्रज्ञावन, आर्यसत्यया मार्ग निर्देशक अले निर्वाणया ज्ञाता बुद्धं सर्वोत्तम धर्मया उपदेश बियाबिज्याःगु खः । थ्व सत्य वचनं सकलें खुसि जुइमा ।
– पुलांगु, कर्म, भोग दक्व क्षीण जुइधुंकल, न्हूगु कर्म भोग छुं मदये धुंकल अले पुनर्जन्मया लागि कर्म भोग ल्यं मदये धुंकूम्ह चिकं फुगु मत थें सी । थ्व सत्य वचन सकलें सुखी जुइमा ।
थ्व १२ गू गाथाया न्हापांगु न्यापु गाथा तथागत बुद्धं भिक्षु आनन्दयात कनाबिज्याःगु खःसा ल्यं दुगु न्हय्पु गाथा भिक्षु आनन्दया थःगु श्रृजना धयागु नं ब्वने दु । २५०० दँ स्वयां न्ह्यः तथागत बुद्धं वाचन यानाबिज्याःगु थ्व रत्न सुत्र थौंया आधुनिक युगय् नं उलि हे सत्य व सान्दर्भिक जुयाच्वंगु दु । थज्याःगु सत्य वचन अले सत्यवादी व्यक्तित्वया बारे नुगः थीगु घटनात तथागत बुद्धया जीवनकालय् ब्वने दयाच्वंगु दु ।
थ्व हे झ्वलय् थन अंगुलिमालया छगू घटना न्ह्यब्वये । अंगुलिमाल छम्ह मनू स्याना जुइमह ज्यानमारा अर्थात हिंस्रक खः । तर वसपोल प्रवजित जुइधुंकाः अहिंसकया नाम्हं प्रख्या जुयाबिज्याःम्ह व्यक्ति खः । छकः अहिंसक भिक्षाटन वना च्वंबलय् छखा छेँय् मचा बुइ मफयाः छटपट जुयाच्वंम्ह मिसामचा खंगु जुयाच्वन । व मिसामचा छटपट जुयाच्वंगु खंका नं थम्हं छुं यायेमफुगु अहिंसकयात नुगः मछिंगु खँ जुयाच्वंगु जुल । उकिं भिक्षाटनं लिहां वनाः अहिंसकं व खँ तथागत बुद्धयात कंगु जुल ।
अबलय् तथागत बुद्धं अहिंसकयात सत्य वचनया प्रभावशाली भूमिकाया बारे थुइका बिज्याःगु जुल । थ्व न्यने धुंकाः अहिंसक व मिसामचाया थासय् वनाः धाःगु जुल, ‘केहेँ मय्जु, जि सभ्य परिवारय् बूम्ह जुयाः नं अज्ञानताया कारणं मनू स्याना जुया । आः प्रव्रजित जुइधुंकाः अहिंस्रक जुयाः तथागत बुद्धया शरणय् वनाच्वना। थ्व सत्य वचनया प्रभावं व्यथा याकनं क्वलायेमाः । अबलय् व मिसां याउँक मचा बुइकूगु जुल ।
थज्याःगु घटनां सत्य वचन अले सत्यवादी व्यक्तित्व अद्भूत शक्तिया धनी जुयाच्वंगु खँय् विश्वास यायेफु । थ्व हे झ्वलय् झीसं नं कोरोना भाइरसया महामारी याकनं लना वनेमा धइगु कामना यासें रत्न सूत्र वाचन याये । भवतु सब्ब मंगलम ।
चागः, ताहाचः
LEAVE YOUR COMMENTS