जीवन्त बौद्ध सांस्कृतिक धरोहर उपोषथ व्रत

येँ – कला व संस्कृतिइ तःमि वज्रयान बौद्ध धर्मावलम्बितय मूर्त सांस्कृतिक सम्पदालिसें अमूर्त सम्पदाया रुपय् दयाच्वंगु मुखःअस्तमिया न्हिकुन्हु माने याइगु अमोघपास लोकेश्वर (करुणामय)या उपोषथ व्रत नं जीवन्त धरोहरया रुपय् दया वयाच्वंगु दु ।बौद्ध धर्मय् हरेक मनुखं काय, वाक व चित्त शुद्ध यानाः बुद्धत्व प्राप्त यानाः मोक्ष प्राप्त जुइ फइ धइगु धार्मिक विश्वास दु ।

भगवान बुद्धं भारतया बुद्धगयाय् बुद्धत्व प्राप्त याना बिज्याःगु खः । गृहस्थ च्वनाच्वंपिं बौद्ध धर्मावलम्बिं नं उपोषथ व्रत च्वनाः बुद्धत्व प्राप्त याये फइ धइगु धार्मिक विश्वासया कारणं स्वनिगःया थीथी विहारय् उपोषथ व्रत च्वनेगु प्रचलन तःदँ न्ह्यवंनिसें दया वयाच्वंगु दु । थुकथंया उपोषथ व्रत तारा, लोकेश्वर, बसुन्धरा देवी आदिया च्वनेगु याः ।

थुकथं उपोषथ व्रत च्वनीपिं बौद्ध धर्मावलम्बितय् ल्याः नं न्हियान्हिथं अप्वया वनाच्वंगु खनेदु ।नेपाल संवत् ११४० कछलाथ्व अस्तमि (मुखःअस्तमि)या न्हिकुन्हु लाकाः येँया नांजाःगु श्रीखण्ड तरुमूल महाविहार (सिख्वंमू बहाल)य् पीच्याम्ह ज्याथजिथिपिंनिसें मिसा मस्ततकं करुणामय (अमोघपास लोकेश्वर)या उपोषथ व्रत च्वंगु दु ।

बौद्ध धर्मय् मुखःअस्तमिया तःधंगु महत्व दु । मुखःअस्तमिया न्हिकुन्हु पशुपति महाद्यःयात भगवान बुद्धया मुखः दुगु मुकुट पुइकाः पुजा यायेगु चलन दु ।विहारया अगुवापिं श्याममान वज्राचार्य, दिनेशराज वज्राचार्य, गौतम वज्राचार्यया सक्रियताय् संचालन जूगु उपोषथ व्रतय् थुगुसी पीच्याम्हेसिनं ब्वति काःगु खः ।

थ्व स्वयां न्ह्यःया दँय् झिंप्यम्हेसियापाखें थ्व व्रत शुरु जूगु खः । निम्हतिपू व म्हो उमेरयापिं नं व्रत च्वने फइगु तर थाय्या अभावं आपालं व्रत च्वनेगु मं दुपिंत सहभागि याके मफुत । थुगुसी दकलय् म्हो उमेरया प्रतिष्ठा वज्राचार्यं नं व्रत च्वनादीगु खः । दिपंकर तथागतयष इलंनिसें हे उपोषथ व्रत च्वनेगु याना वयाच्वंगु धार्मिक विश्वास दु ।

वज्रयान बौद्ध धर्मकथं उपोषथ व्रत दकलय् तःधंगु व्रत खः । देवकालय् आपालं बोधिसत्वपिंसं नं न्हापांखुसी उपोषथ व्रत च्वंगु खःसा बोधिज्ञान प्राप्त यानाः बोधिसत्व प्राप्त याःगु खः । दिपंकर तथागतया इलय् सुमेरु नांया ऋषिं थःगु म्हयात दुःख बियाः ताःईतक तपस्या याः नं मोक्ष प्राप्त याये मफयेवं भविष्यय् गुकथं बुद्धत्व प्राप्त याये फइ धकाः दिपंकर तथागतयात इनाप याःगु इलय् उपोषथ व्रत च्वनेत धर्मदेशना बियाबिज्याःगु बौद्ध विद्वान मञ्जुश्रीरत्न वज्राचार्यं धर्मदेशना बीगु झ्वलय् कनाबिज्यात ।

वज्रयान बौद्ध धर्मकथं करुणामय उपोषथ व्रतय् बुद्धमण्डल, धर्ममण्डल व संघमण्डलया विशेष पुजा जुइ । व्यक्तिं काय (शरीर), वाक (वचन) व चित्त (मन)यात एकाग्र यानाः थःत सम्पूर्ण रुपय् करुणामयया प्रतिमूर्ति मण्डलय् समर्पित यानाः बुद्ध, धर्म व संघया शरणय् वनेमाःगु बौद्ध विद्वान वज्राचार्यया धापू दु ।

पुजाया शुरुइ तथागत शास्तापिं वैरोचन, अक्ष्योभ्य, रत्नसम्भव, अमिताम्भ व अमोघसिद्धियात बुद्धमण्डलय् आह्वान याइ । बुद्धमण्डलया पुजा लिपा धर्ममण्डलया पुजा याइ । बुद्धधर्मय् त्रिरत्नया रुपय् दुगु बुद्ध, धर्म व संघया शरणय् वने धकाः उपोषथ व्रत च्वनीपिंसं संकल्प यायेमाःगु जुइ । धर्ममण्डलय् बौद्ध धर्मया नांजाःगु गुंगू ग्रन्थया पुजा याइ ।

प्रज्ञापारमिता, गण्डब्यूह, दशभूमिश्वर, समाधिराज, लंकावतार, सद्धर्मपुण्डरिक, सुवर्णप्रभात, ललितविस्तर व गुह्य समाजतन्त्रया पुजा पाठ यायेगु प्रचलन दुगु बौद्ध विद्वान वज्राचार्यं कनादिल । वयां लिपा संघमण्डलया पुजा जुइ । संघमण्डलय् गुम्ह बोधिसत्व विराजमान जुयाच्वंगु दइ ।

थःगु शरीरया प्रतिनिधि काय (थःगु शरीरया माध्यमं मेपिंत हानी मयायेगु), वाक (वचन अर्थात बोलिया माध्यमं बांमलाःगु वचन नवानाः मेपिंत नुगलय् मस्याकेगु) व चित्त (मनमनं मेपिनिगु अहित जुइगु विचाः उत्पन्न जुइगु ज्या मयायेगु) एकाग्र यानाः म्हया थुपिं स्वंगू संयोजनयात मण्डपलय् विराजमान याकाः याइगु पुजाया उद्देश्य संसारया दक्वं प्राणीया जगत्तोद्वार यायेगु खः ।

वज्रयान बौद्ध धर्मय् गृहस्थ च्वंपिं सकसिनं काय, वाक व चित्तया परिशुद्धियालिसें पंचशीलया नं पालना यायेमाः । भिक्षुपिंसं अष्टशील व दशशील पालना यायेगु यानाच्वंगु जानकारी वज्राचार्यं बियादिल । एकाग्रतां व्यक्तिइ उत्पन्न जुइगु बांमलाःगु विचाः व भावनाया अन्त्य जू वनाः कुशल (सक्षम) विचाः वा चित्त (मन) उत्पत्ति जुयाः बांलाःगु ज्या यायेत न्ह्याबलें उत्प्रेरित याइ ।

नेपालमण्डलया महायान वज्रयान परम्पराय् पुजा यायेबलय् सम्यक सम्बोधी मार्गय् मार्गस्थ जुइत भवचक्र (जन्म मरणया मुक्ति)या ज्ञान प्राप्त यानाः शरीर, वचन व चित्तपाखें जुइगु झिगू अकुशलवादी (खराब ज्या) कर्मपाखें मुक्त जुइगु विश्वास दु । थुकियापाखें व्यक्तिइ मैत्री, करुणा, मुदिता (मेपिनिगु प्रगतिइ लय् ताइगु) व उपेक्षा भाव ब्वलनाः सम्यक सम्बोधी मार्गय् प्रशस्त जुइगु जनविश्वास दु ।

नेपालमण्डलय् लिच्छवी, मल्ल व आधुनिक कालतक थ्यंगु इलय् स्वनिगलय् देगः, सतः, फल्चा, बल्चा, भाषा, साहित्य, कला, जात्रा, नखःचखः थेंज्याःगु मूर्तअमूर्त सम्पदाया विकास जूगु खः । नेपाःया अमूल्य सांस्कृतिक धरोहरया रुपय् विश्वय् नांजाःगु मूर्त सम्पदायालिसें उपोषथ व्रत थेंज्याःगु अमूर्त सम्पदा नं लोकंह्वाः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS