आसामया नेपाःमिमूल आन्दोलनय्
छगू लाख नेपाःमिमूलयात नागरिकताविहिन याइगु खतरा
येँ – भारतया पूर्वोत्तर राज्य आसामय् सदियौंनिसें च्वनाच्वंपिं करिब छगू लाख नेपाःमि मूलया नागरिकत आः राज्यविहिन जुइगु सम्भावना ब्वलंगु दु । आसामया राष्ट्रिय नागरिक रजिस्टर (एनआरसी) पाखें जारी याःगु अन्तिम धलखय् छगू लाख धइथें नेपाली मूलया नागरिकतय् नां मदुगु खः ।
आसामय् नेपाली मूलया मनूतय्त गोर्खा नागरिक धायेगु याः । सदियौंनिसें आसामय् च्वना वया–च्वंपिं खःसां प्रमाण मदुगु त्वहचिनाः उमित नागरिकताविहिन यायेत्यंगु धासें अनया नेपाली मूलया नागरिकतय्सं शान्तिपूर्ण आन्दोलन समेत शुरु याःगु दु । थःपिंत नागरिकताविहिन यायेत्यन धासें पीडित नेपाःमि मूलया नागरिकतय्सं दिल्लीइ वनाः प्रधानमन्त्री नरेनद्र मोदीयात समेत नापलानाः थःपिनि समस्या तयेधुंकूगु दु ।
तर प्रधानमन्त्रीपाखें नागरिकताविहिन याये मखु धकाः बचं बिउगु खःसां अन्तिमय् नां पिकाःबलय् धाःसा छगू लाख धइथें नेपाःमितय् नां समावेश मजूगु तथ्यांक पिहां वःगु खः । पीडित नेपाःमि मूलया नागरिकतय्सं आःयात धर्ना बीगु, पर्चा पिकायेगु ज्या शुरु याःगु दु ।
सन् १९७१ य् पूर्वी पाकिस्तानं बंगलादेश निर्माण जूबलय् अनं बिसिउँ वःपिं बंगालीतय्त देशय् मतयेगु ताः तयाः भारतं सु थःपिनि नागरिक खः, सु मखु धकाः सीकेत थ्व धलः तयार याःगु खः ।
थ्व धलखं करिब १९ लाख आसामीतय्त नागरिकतां बञ्चित याइगु जूगु दु । उकी मध्ये छगू लाखम्ह नेपाली मूलया नागरिकत नं लानाच्वंगु दु । उपिं बंगलादेशं बिसिउँ वःपिं मखुसां नं प्रमाण मगाः धासेंं नागरिकतां बञ्चित यायेत स्वःगु खः । आसामय् करिब ६ लाख नेपाली मूलया नागरिक दु धइगु सरकारया तथ्यांक दुसां स्थानीय गोर्खातय्सं थ्व ल्याः करिब १२ लाख दयेमाः धकाः अनुमान यानाच्वंगु दु ।
आसामया नेवाःत नं प्रभावित
आसामय् नागरिकताविहिन जुइगु खतराय् लाःपिं छगू लाख नेपाःमि मूलया नागरिक मध्ये छुं स्थानीय नेवाःत नं लाःगु दु । नेवाःतय्त नं पूर्वी पाकिस्तानं बिसिउँ वःपिं धकाः द्वपं बीपिं उमिसं थःपिं पूर्वी पाकिस्तानी मखु, बिस्कं नेवाः जाति खः धकाः नेवाःया म्हसीका समेत प्रदर्शन याःगु खः ।
उकिया लागिं उमित नेवाः न्ह्यलुवा व संस्कृतिविद् गणेशराम लाछिं नापं ग्वाहालि यानादीगु खः । नेवाःतय्सं थःपिनि बिस्कं म्हसीका बीत ताःलाःगुलिं आसामया अधिकांश नेवाःत नागरिकताविहिन जुइगुपाखें बचे जूगु खँ भाजु लाछिं कनादीगु दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS