भाय् नं संस्कृति खः धकाः गबले थुइकेगु ?

सरकारं हःगु गुथि विधेयक लितकायेधुंकाः आः आन्दोलनया स्वरुप हिलावंगु दु । द्वलंद्वः मनूत सतकय् कुहां वयाः याःगु विरोध प्रदर्शनया स्वरुप हिउगु दु । थन गुथि विधेयकया विरुद्ध न्हूगु स्वरुपया आन्दोलनया खँ न्ह्यथनेत्यनागु मखु । न न्हापांगु चरणया आन्दोलनं गुथि विधेयकयात लाकूगु लिच्वःया बारे चर्चा यायेत्यनागु खः । थन उगु आन्दोलनय् उलिमछि नेवाःत कुहांवल तर आन्दोलनय् कुहांवःपिं जनताया दथुइ खनेदुगु विरोधाभाषया खँ कुलेत्यनागु खः ।

गुथि विधेयक झीगु संस्कार व संस्कृति खः धकाः मनूत सतकय् कुहांवःगु खः । पक्कां खः, सरकारं झीगु संस्कार, झीगु संस्कृति व झीगु परम्पराय् यायेत्यंगु हस्तक्षेपयात कयाः विरोधया सः थ्वःगु खः ।तर झीसं थुइकाच्वंगु झीगु संस्कृति धइगु गुथि जक मखु । मेमेगु संस्कृति नं आपालं दु ।अज्याःगु संस्कार व संस्कृतियात सरकारं जक आक्रमण व हस्तक्षेप यानाच्वंगु मदु । स्वयम झी नेवाःतय्सं थःगु संस्कृतियात बेवास्ता यानाच्वंगु दु । थःगु संस्कृतिया पलेसा मेपिनिगु संस्कृति लादे यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु । थःगु हे संस्कृतियात हस्तक्षेप यायेगु ज्या यानाच्वंगु दु ।

उकी मध्ये दकलय् तःधंगु छगू संस्कृति खः, झीगु भाय् । झीसं खना, आन्दोलनय् कुहांवःपिं मनूत दथुइ थःगु संस्कृति प्रतिया माया । झीसं खना, थःगु संस्कारयात मेपिंसं याःगु हस्तक्षेप विरुद्धया आक्रोश । विडम्बना ! झीसं अझ नं खंके मफुत – झीसं हे झीगु संस्कृतियात यानाच्वंगु हस्तक्षेप । थःपिंसं हे थःगु भाय् प्रति क्यनाच्वंगु वितृष्णा । थःगु भाय् त्वःताः कतः भाय् प्रतिया मोह । अले थःगु भाय् प्रतिया अनुदारता ।

गुथि विधेयकयात गुकथं नेवाःतय्सं थुइका, थःगु संस्कृति खः धकाः ध्वाथुइकाः कुहांवःगु ज्या तसकं च्वछायेबहःगु खः । तर आन्दोलनया दुने खनेदुगु थःगु भाय् प्रतिया अनुदारपन तसकं म्हाइपुसे च्वं । आन्दोलनकारी कार्यकर्ता दुने जक अज्याःगु प्रवृत्ति खनेदुगु मखु । आन्दोलनया नेतृत्व यानाच्वंपिं दथुइ नं खनेदुगु थज्याःगु अवस्था तसकं दुखःद जू । गुलिखे अवस्थाय् ज्याझ्वः नेवाः भासं संचालन जुयाच्वनी, न्ववाइपिं नेतृत्व खँय् भासं न्ववाइ । छक्वः निक्वः ला नेवाः भासं न्वमवाःगु धकाः हुटिङ तकं जुल । छाय् झीसं भाय् नं गुथि थें हे तसकं महत्वपूर्ण संस्कृति खः धकाः थुइकेमफुगु ?

नाय्खिं बाजं थाना वयाच्वंगु दइ, धाः व खिं थानाच्वंगु दइ, तर न्ववाइगु भाय् नेवाः भाय् मखु । जनबहाःद्यःया खः सालाच्वंगु दइ, कुमारी माजुया खः सालाच्वंगु दइ, बुगद्यःया खः सालाच्वंगु दइ, तर छ्यलाच्वंगु भाय् धाःसा
नेवाः भाय् मखु, खँय् भाय् ।

थुगु न्ह्यसः गुथि विधेयकया झ्वलय् जक खनेदुगु लु मखु । गुथि विधेयक वये न्ह्यः नं जात्रा पर्वया झ्वलय् थज्याःगु अवस्था खनेमदुगु मखु । खः सालेगु, बाजं थायेगु ज्या यानाः थःगु संस्कृति बचे यायेमाः धकाः लगे जुइगु अले अज्याःगु ज्याखँय् वनेगु इलय् छ्यलीगु भाय् धाःसा गैर नेवाः ।नाय्खिं बाजं थाना वयाच्वंगु दइ, धाः व खिं थानाच्वंगु दइ, तर न्ववाइगु भाय् नेवाः भाय् मखु । जनबहाःद्यःया खः सालाच्वंगु दइ, कुमारी माजुया खः सालाच्वंगु दइ, बुगद्यःया खः सालाच्वंगु दइ, तर छ्यलाच्वंगु भाय् धाःसा नेवाः भाय् मखु, खँय् भाय् ।

उलि जक मखु स्थानीय संस्कृति व संस्कार बचे यायेगु जिम्मा कयातःगु स्थानीय निकायया प्रतिनिधितय् अवस्था नं अथेहे । कमसेकम नेवाःत जनप्रतिनिधि दुगु थासय् नेवाःतय् संस्कृति धाइगु नेवाः भाय् नं खः धकाः प्रचार प्रसार यायेमाःगु खः । झीगु भाय् मंत धाःसा झीगु संस्कृति तनावनी धकाः वाःचायेकेमाःगु खः । स्थानीय तहलय् याइगु फुक्कं ज्याखँ नेवाः भाय् नं छ्यलेमाःगु खः । सुचं नेवाः भासं बीमाःगु खः । प्रशिक्षणया ज्याझ्वः नेवाः भासं यायेमाःगु खः । मेमेगु ज्याझ्वः नेवाः भासं सञ्चालन यायेमाःगु खः । स्थानीय भाय्यात प्राथमिकता बीमाःगु खः । तर आपालं वडा–वडाय् नेवाः भाय् तकं छ्यलाच्वंगु मदु ।

थ्वहे खँय् असहमति प्वंकुसें राष्ट्रिय न्हिपौलय् ज्या यानाच्वंम्ह छम्ह पत्रकारं च्वयादिल, ‘गुथि विधेयकया विरोध जक यानाः छु याये, गबले झीगु थःगु भाय् हे मन्त धाःसा । नेवाः जुयाः दकलय् न्हापां थःगु भाय् त्वःतेगु, अले सरकारं छुं यात धाःसा उकिया विरोध यायेगुया छु अर्थ धकाः ? छुं मखुगु यानाः च्वन धाःसा झीसं यानाच्वंगु दु, गैर नेवाःतय्सं मखु ।’

भाय् केवल खँल्हाबल्हाया माध्यम जक मखु । थ्व इतिहास, कला, संस्कृति, संस्कार, लोकबाखं, म्येँ आदियात छगू पुस्तां मेगु पुस्तायात हस्तान्तरण यायेगु माध्यम नं खः । भाय् धाइगु अज्याःगु माध्यम खः छुकिं थःगु छेँ, समाज, संस्कृति, पहिचान, मूल्य व मान्यताया स्वापू दयेकेगु ज्या याइ । भाय् बिना छुं नं संस्कृति व संस्कार ल्यने फइ मखु । भाय् झीगु प्रमुख पहिचान खः ।

यदि झी धाथें संस्कृतिप्रेमि खः, अले संस्कृति बचे यायेगु निंतिं अग्रसर जुइगु खःसा आः दकलय् न्हापां भाय् बचे यायेगु अभियान न्ह्याकेमाःगु आवश्यकता दु । भाय् ल्यंसा जक मेमेगु संस्कृति व संस्कार ल्यनी धइगु वाः चायेकेमाःगु दु । गुथि विधेयकया विरुद्ध झी फुक्कं मिले जुयाः सरकारया विरोधय् कुहांवः थें आः फुक्कं छप्पँ जुयाः झी दुने दुगु प्रवृत्तिया विरोधय् कुहां वयेमाःगु दु । गुथिया महत्वयात कयाः ध्वाथुइकू थें आः भाय्या महत्वयात कयाः झी दुने हे आन्दोलन यायेमाःगु अवस्था दु । आः छगू आन्दोलन झी दुने हे केन्द्रित जुइमाःगु दु । जब झी दुनें निसें बल्लाइ, कन्हय् पिनेयापिं सुं वयाः नं झीत थी फइगु अवस्था वइ मखु । भाय्यात तसकं महत्वपूर्ण संस्कृतिया कथं थुइकाः थःगु भाय् संरक्षण याये हथाय् जुइधुंकूगु दु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS