फोहर व्यवस्थापनया दीर्घकालीन विकल्प मदु
स्वनिगलय् थाय्थासय् मुनाच्वंगु फोहर छवाःलिपा वंगु सोमवाःनिसें हाकनं संकलन यायेगु शुरु जुल । अथे खःसां स्वनिगःया फोहर व्यवस्थापन दीर्घकालीन विकल्प धाःसा खने दयाच्वंगु मदु ।
ककनी गाउँपालिकास्थित सिसडोलया स्थानीयवासीं थीथी माग तयाः इलय्व्यलय् फोहर वायेगुलिइ पंगः थनेगु ज्या याना वयाच्वंगु दुसा मेखे बञ्चरेडाँडाय् निर्माण यायेगु धयातःगु ‘ल्याण्डफिल साइट’ नं निर्माण सम्पन्न जुइत स्वदँया ई काइ धाःगु दु । थौंकन्हय् स्वनिगःया दक्वं थासं ध्वगीगु व ध्वमगीगु फोहर छगू हे थासय् तयाः संकलन यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु ।
फोहरया वर्गीकरण जुइ मफुगु हे फोहर व्यवस्थापनया मुख्य समस्याया रुपय् खने दयाच्वंगु येँ महानगरपालिका वातावरण विभाग प्रमुख हरिकुमार श्रेष्ठं कनादिल । आः नं थनया फोहरयात वर्गीकरण मयायेगु खः धइगु जूसा सिसडोल, बञ्चरेडाँडा वा मेगु गुगुं फोहर वायेगु थाय् म्हो जक ईया निंतिं जुइगु वय्कःया धापू दु ।
वय्कलं धयादिल, ‘जिमिसं बञ्चरेडाँडाय् फोहर छुं दँया निंतिं वांछ्वये । अले हाकनं व हे अवस्था वइ ।’वर्गीकरण यानाः ध्वमगीगु व हाकनं प्रयोग मजुइगु फोहर जक ल्याण्डफिल साइटय् छ्वयेगु खःसा जक फोहर व्यवस्थापनया समस्या मजुइगु श्रेष्ठया धापू दु ।
महानगरवासीं ध्वगीगु व ध्वमगीगु फोहर बिस्कं बिस्कं तयेमाःगु खँय् बः बियादिसें वय्कलं म्हो हे जक जूसां क्यब दुपिंसं तरकारि व सिसाबुसाया सितिं वनाच्वंगु भागपाखें थःत माःगु साः तयार याये फइ धयादिल ।
स्वनिगःया अप्वःथें नगरपालिकां सिसडोलय् हे फोहर विसर्जन यायेगु याना वयाच्वंगु दु । स्वनिगःया येँ, यल व ख्वपया स्थानीय तह व निजी कम्पनीं न्हिथं थःथःगु तरिकां फोहर संकलन व व्यपस्थापन यानाच्वंगु दु ।
स्वनिगलय् उत्पादन जुइगु फोहरया बछि धइथे ध्वगीगु फोहर जूगु धासें वय्कलं अज्याःगु फोहर बाहेकं नं भ्वं, प्लाष्टिक लगायतया फोहर छेँय्छेँय् काः वइपिंत बिया छ्वयेगु व थ्व बाहेकया फोहर जक फोहर मुनेत वइगु गाडीइ छ्वयेमाःगु धारणा व्यक्त यानादिल । वय्कलं धयादिल, ‘थुकिं यानाः छखे फोहरया मात्रा तसकं म्हो जुइसा मेखे कम्पोष्ट साःया उत्पादन नं जुइ ।’
भविष्यय् महानगर थम्हं हे प्रांगारिक साः उत्पादन यायेगु योजना दयेकागु प्रमुख श्रेष्ठं कनादिल । संकलन जूगु फोहरया वर्गीकरण यात धाःसा ध्वगीगुपाखें कम्पोष्ट साः दयेकेगु योजना दयेकागु दु । सतकया सिथय् फोहर वांछ्वयेगु थल तःसां नं स्वनिगःवासीया लाक्वपाक्व फोहर वांछ्वयेगु बानीइ सुधार मवःगु वय्कलं धयादिल ।
प्रमुख श्रेष्ठं धयादिल, ‘थनया कर्मचारीं सुथबःछि सुचुकुचु याःगु सतक न्हिनय् तकया दुने भ्वं व प्लाष्टिकं जायेधुंकी ।’येँय् जक मखसे स्वनिगःया अप्वःथें नगरपालिकां सिसडोलय् हे फोहर विसर्जन यायेगु याना वयाच्वंगु दु । स्वनिगःया येँ, यल व ख्वपया स्थानीय तह व निजी कम्पनीं न्हिथं थःथःगु तरिकां फोहर संकलन व व्यपस्थापन यानाच्वंगु दु ।
फोहर संकलन याइगु निजी कम्पनी आतक दर्ता प्रक्रियाय् मवःगुलिं इमित प्रक्रियाय् हयेत पहल जुयाच्वंगु नं श्रेष्ठं जानकारी बियादिल । निजी कम्पनीं छेँखाछेँखां व स्थानीय तहं सतकय् द्वँ चिनाच्वंगु नापं सार्वजनिकस्थल व छुं पुलांगु बस्तीया फोहर संकलन यायेगु यानाच्वंगु दु । स्थानीय तह व निजी कम्पनी निथ्वलं नं थःथःगु हे टिपरपाखें नुवाकोटस्थित सिसडोलय् फोहर व्यवस्थापन याना वयाच्वंगु दु ।
स्वनिगःया २१ गू पालिकामध्ये निगू महानगरपालिका, १६ गू नगरपालिका व स्वंगू गाउँपालिका दु । उकीमध्ये १८ गू स्थानीय तहया फोह सिसडोलय् व्यवस्थापन याना वयाच्वंगु दु । स्वनिगलय् फोहर संकलन याइगु ४६ गू निजी कम्पनी दु । निजी कम्पनीइ सफाइ मजदुर, चालक, व मेमेगु प्रशासनिक यानाः २६०० कर्मचारी दु ।
निजी कम्पनीं न्हिं ८० निसें १०० टिपरं फोहर संकलन यानाः सिसडोलय् विसर्जन याना वयाच्वंगु दु । इमिसं उकथं विसर्जन याःगु फोहर वापत येँ महानगरपालियात प्रतिटिपर ३५० तका दां बुझे यानाच्वंगु श्रेष्ठं जानकारी बियादिल । स्वनिगलय् स्थानीय तह थःपिंसं हे नं फोहर संकलन यायेगु यानाच्वंगु दु ।
येँ महानगरपालिकां न्हिं ३५० मेट्रिक टन फोहर थःपिंसं हे संकलन यानाः सिसडोलय् व्यवस्थापन याना वयाच्वनागु विभागया प्रमुख श्रेष्ठं जानकारी बियादिल । उगु ज्याया निंतिं येँ महानगरपालिकायाके थःगु हे २१ गः टिपर दु । यल महानगरपालिकां न्हिं च्यागः टिपरमार्पत थःपिंसं हे ४० निसें ५० मेट्रिक टन फोहर संकलन याना वयाच्वंगु दु ।
# बञ्चरेडाँडाय् निर्माण शुरु
सहरी विकास मन्त्रालयं नुवाकोटया बञ्चरेडाँडाय् करिब ३८ गू करोडया लागतय् दीर्घकालीन रुपय् फोहर व्यवस्थापनया निंतिं ल्याण्डफिल साइट निर्माणया ज्या न्ह्याकूगु दु ।
सरकारं स्वनिगःया फोहर व्यवस्थापन यायेत बञ्चरेडाँडाय् निर्माण यायेमाःगु करिब १५ मिटर तजाःगु बाँध व मेमेगु पूर्वाधारसहितया उगु ल्याण्डफिल साइट सिसडोल स्वयां निगू किलोमिटर तापाःगु तापाक दु । थौंकन्हय् स्वनिगलं जक न्हिं १००० मेट्रिक टन फोहर उत्पादन जुयाच्वंगु दु । स्वनिगलं न्हिथं उत्पादन जुइगु फोहरमध्ये करिब ७५ प्रतिशत फोहर सिसडोलय् व्यवस्थापन याना वयाच्वंगु दु ।
# १३ दँनिसें सिसडोल
वि.सं. २०६२ निसें येँ मनपां सिसडोलय् फोहर विसर्जन याना वयाच्वंगु दु । येँ मनपालिपा मेमेगु स्थानीय तहं तकं संकलन जूगु फोहर सिसडोलय् हे यंकेगु यानाच्वंगु दु । निदँया निंतिं धकाः शुरु जूगु उगु थासय् थौं १३ दँ दयेधुंकाः तकं सिसडोलय् हे फोहर व्यवस्थापन यानाच्वंगु दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS