१६ लाख मस्त अझं बालश्रमय्
येँ – गुदँ दुम्ह नहकुल रानाभाटं न्हू बसपार्क लिक्कसं धौलागिरी होटलय् भारा सिलेगु ज्या सुरु याःगु दछि दत । तर अय्नं वं नये त्वनेगु बाहेक मेगु ध्यबा कायेखंगु मदुनि । बाग्लुङया नहकुल थें हे धादिङया झिंछदँ दुम्ह कमल खपाङ्गीं मैतीदेवी क्याफेय् सहयोगी कथं ज्या सुरु याःगु खुला दत ।
ब्वनेगु इच्छा दुसां छेँया आर्थिक अवस्था कमजोर जूगुलिं थःगु ज्यान पाले यायेत क्याफेय् ग्वाहालिमि कथं ज्या यानाच्वंम्ह कमलं नं नयेत्वनेगुबाहेक मेगु छुं पारिश्रमिक काये मखं ।नहकुल व कमल थेंज्याःपिं यक्व हे मस्त दु, गुपिंत उमेर हे मत्यवं बालश्रम याकातःगु दु । ‘मस्तय्त श्रमय् मखु, म्हगसय् न्ह्यइपुकी’ धयागु मू धारा बियाः बुधवाः विश्व बालश्रम विरुद्ध दिवस न्यायेकल ।
तर थ्व दिवस न्यायेकाच्वंगु इलय् अझ नं नेपाःया होटल, पर्यटन, मनोरञ्जन क्षेत्र, छेँ, अप्पा भट्टा, गलैचा कारखाना, सवारी साधनया ग्यारेज, उद्योग लगायतया क्षेत्रय् बालश्रमिक उतिकं हे दनि । अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आइएलओ)या महासन्धि पारित याःगु न्हि कुन्हु लाकाः जून १२ तारिखय् विश्व बालश्रम विरुद्धया दिवस न्यायेकेगु याना वयाच्वंगु दु ।
नेपालय् सन् २०२५ तकया दुने फुक्क कथंया बालश्रमिक अन्त्य यायेगु लक्ष्य तयातःगु दुसा आइएलओया तथ्यांक कथं नेपालय् न्यादँ निसें झिंन्हय्दँ उमेर समूहया १६ लाखं मल्याक बालश्रमिक दु । थुपिं मध्ये ६ लाखस्वयां अप्वः बालश्रमिक जोखिमयुक्त पेशाय् लानाच्वंगु दु ।
थीथी राजनीतिक दल व सरोकारवाला संघ संस्थाया बालश्रम अन्त्य यायेगु नारा, नाराय् हे जक सीमित जुयाच्वंगु दु ।
थीथी राजनीतिक दलया नेतातय्सं सार्वजनिक रुपं भाषण व थःगु पार्टीया घोषणापत्रय् न्ह्याक्व हे बालश्रम अन्त्य यायेगु प्रतिवद्धता प्वंकूसां बालश्रम गथे खः अथे हे ल्यनाच्वंगु दु । राजधानी येँ लिसें मेमेगु शहरय् नं छेँय् ज्या याकेत तकं बालश्रमिक छ्यलाच्वंगु खँ केन्द्रीय बालकल्याण समितिं धाःगु दु ।
आइएलओया तथ्यांक कथं नेपालय् न्यादँ निसें झिंन्हय्दँ उमेर समूहया १६ लाखं मल्याक बालश्रमिक दु । थुपिं मध्ये ६ लाखस्वयां अप्वः बालश्रमिक जोखिमयुक्त पेशाय् लानाच्वंगु दु ।
ज्या यानाच्वंपिं मस्त मध्ये गुलिखे आखः ब्वनेगु खर्च मुंकेत ज्या यानाच्वंगु दुसा गुलिखे मस्तय् थःगु ज्यान पाले यायेत थःगु क्षमतां भ्यावय् मजूगु ज्या तकं यानाच्वंगु दु । नेपाल सरकारं संयुक्त राष्ट्र संघया बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धि सन् १९८९ य् हे अनुमोदन याःगु खःसा बालअधिकार प्रति सचेत जुयाः बालश्रम निषेध र नियमन यायेगु ऐन २०५६ जारी याःगु खः ।
अथे खःसां थुकीया प्रभावकारी कार्यान्वयन आःतकं जुइफुगु मदुनि । ऐनय् १४ दं क्वय्यापिं मस्तय्त छुं नं कथंया ज्यामि कथं ज्या याकेमजिउगु व्यवस्था यानातःगु दु । अथे ला बालश्रम मुक्त यायेगु निंतिं सरकार पाखें पहल हे मजूगु धाःसा मखु । समितिं निकृष्ट व जोखिमपूर्ण श्रम क्षेत्र कथं कयातःगु सार्वजनिक सवारी साधन (बस, मिनिबस, माइक्रोबस, टेम्पो, ढुवानी साधन)यात बालश्रम मुक्त यायेगु अभियान न्ह्याकेवं आः थ्व ख्यलय् न्ह्यथनेबह कथं बालश्रमिक म्हो जुइधुंकूगु दु ।
समितिं बालयौन दुव्र्यवहार व बलात्कार, मस्तय् हत्या व मृत्यु, बालविवाह, मस्तय् ओसारपसार व बेचविखत, गर्भपतन, कुपोषण, शारीरिक सजाय व अपहरण थेंज्याःगु विषयय् नं अध्ययन यानाच्वंगु खँ प्रवक्तां रामबहादुर चन्दं धयादीगु दु । सरकारं थ्व दँय् न्हापांखुसी न्हय्गू करोड बजेट बालश्रम न्यूनिकरणया निंतिं छुटे याःगु दु ।
बालश्रम विरुद्धया ऐन व नियमावलीं बालश्रम याकेगुयान कानुनी अपराध नालातःगु दु । संविधानय् सुं नं मस्तय्त कलकारखाना, खानी, वा थज्याःगु मेगु जोखिमपूर्ण ज्याय् छ्यले दइमखु’ धकाः मौलिक हक अन्तर्गत तयातःगु दु ।
LEAVE YOUR COMMENTS