दुःखय् दुःखी, सुखय् सुखी

मनू पतिकं स्वभाव पाइ । व्यवहार पाइ । वं याइगु ज्याखँ पाइ । नये—त्वने—पुने नापनापं थःथःगु कथंया चहपह दइ । मनूयाके छगू अहम् भावना नं दइ । थुकियात थम्हं यानागु ज्याखँ सदां बांलाः तायेकी । थम्हं ल्ययागु लँपु सत्मार्ग कथं काइ । खय्त ला मभिंगु, मखुगु अकुशल ज्याखँ सुयां याये दइ मखु ।

अय्नं मचायेकं मखुगु ज्याखँ याना जुइ । थुकिं यानाः धर्मया नामय् पापकर्म जूवनेफु । न्यायया पलेसा अन्याय याःवनेफु । थन सुच्चज जातक छक स्वये ।छगू इलय् बाराणसि देसय् बोधिसत्व जुजुया अमात्य जुयाच्वन । छन्हु जुजुया काय् उपस्थानय् वन । थः काय् वःगु खनाः जुजुं बिचाः यात — थ्वं जि प्रति षडयन्त्र नं यायेफु ।’

उकिं वं थः काय्यात सःताः, ‘जि म्वाना च्वंतले छ नगरय् च्वने मते । मेथाय् गनं वनाः च्वँ । जि सी धुंकाः राज्य काः वा ।’ राजकुमारं जुजुया बचं नाला काल । वं थः बौयात बन्दना यात । थः तःधिकःम्ह कलाः ब्वनाः नगरं पिहां वन । उपिं निम्हं जंगलपाखे स्वया वन । जंगलय् थ्यनेवं अन पर्वशाला दयेकल । अनया फलफूल नयाः जीवन हनाच्वन ।

राजकुमार नक्षत्र नं स्वये सः । छन्हु वं नक्षत्र स्वःबलय् जुजुया मृत्यु जूगु खँ सिल । वं थः अबुया बचन लुमंकल । थः कलाःनापं बाराणसि लिहां वन । लँय् वँवं कलाःम्हं अन तजाःगु पहाड छगू खन । अले वं धाल, ‘देव, यदि थ्व लुँयागु जूसा जितः नं छुं बिया बिज्याये ला ?’
वयागु खँ न्यनाः राजकुमारं धाल, ‘छ सु धकाः छुं बीगु ?’

वयागु खँ न्यनाः कलाःम्हेसिया नुगः मछिन । ‘जि जुलं थ्वयात गुलि मतिना याना । वया मतिना त्वःते मफया व नापं जंगलय् तकं वया । वं
धाःसा जितः थथे धाल । थ्व तसकं छाःगु नुगः दुम्ह जुयाच्वन । व जुजु जुयां जितः छु कल्याण जुइ ।’वाराणसि थ्यनेवं राजकुमारयात जुजुया दर्जा बिल । वया कलाः बडामहारानीया स्थानय् तल ।

बोधिसत्व जुजु व लानि निम्हेसिनं खँ थुल । निम्हेसियां थःथःगु बिचाः पाय्छि तायेकल ।
अनंलि बोधिसत्वं धाल—‘गुम्हेसिया दरिद्र भाःतलिसे दरिद्र जुयाच्वनी । धनी जुइबलय् धनवान जुयाच्वनी । व कीर्तिमान मिसा खः । व हे परम श्रेष्ठम्ह कलाः खः ।’

कलाःम्हेसित महारानी पद ला बिल तर वयात छुं कथंया सम्मान मयाः । व दु मदुया खँय् तकं जुजुं चिउताः मकाः । छन्हु बोधिसत्वं बिचाः यात — महारानी जुजुया उपकारिणी खः । वं थःगु दुःखया भ्याः भचा हे चिउताः मकाः । राजकुमार जूतले व नापं जंगलय् च्वं वन । जंगलया सुख दुःखय् वयात साथ बिल ।

थौं जुजुं वयात वास्ता हे मयाः । वयात दयेमाःगु ऐश्वर्य तकं मबिउ ।’थुलि मतिइ लुइकाः बोधिसत्व महारानीया थाय् वन । वं धाल, ‘महारानी ! जिमिसं छपिंपाखें पिण्ड तकं कायेमखं । छाय् जिमित थपाय्सकं वास्ता यानाबिमज्यानागु ? छपिं तसकं छाःगु नुगःयाम्ह जुयाच्वन ।’
थ्व खँ न्यनाः महारानीं धाल —‘नान ।

यदि जिके दुगु जूसा छिमित नं बीगु जुइ । मदु, छु याये ? आः जुजुं जितः छु बी । जंगलं लिहां वया च्वनाबलय् पहाड छगू लुँ जूसा जितः नं छुं बिया बिज्याये ला धकाः न्यनाबलय् छ सु खः ? छुं नं बी मखु धाल । गुगु वस्तु याउँक अःपुक त्वःते फुगु खः । उलि तकं मत्वःतू धाःसा आः छु हे बी ।’लानिया खँ बोधिसत्वं दक्वं थुइका काल ।

वं जुजुया न्ह्यःने थःगु खँ तयेत इनाप यात । महारानीं थुगु खँ सहर्ष स्वीकार यात । अनंलि महारानी जुजुया उपस्थानया लागिं दनाः च्वन । थुगु इलय् बोधिसत्वं न्यन, ‘आर्या ! जिमिसं छःपिनिपाखें छुं नं काये मखं मखुला ?’महारानीं बोधिसत्वयात न्हापा थें तुं लिसः बिल । वं धाल, ‘तता । जिके दःसा धकाः छिमित बीगु जुइ ।

जिं गन कयाः बीगु ? जुजुं जितः आः छु बी । याउँक अःपुक बी फुगु पहाड जुलं ला बचन छगू तकं मबिउ । छगू बचन जक बिउसां गाःगु ला मबिउ । छु बचन जक बिइवं पहाड बियागु जुइला ?’महारानीया थुगु खँ न्यनाः जुजुं धाल, ‘गुगु ज्या यायेफु व जक या । गुगु ज्या याये फइ मखु । उकियात धाये मते । ज्या मयासे खँ जक ल्हाना जुइपिंत पण्डिततय्सं म्हसीकीगु खः ।’

जुजुया सत्य बचन न्यनाः महारानीं धाल, ‘छपिं सत्य धर्मय् च्वनाबिज्याःम्ह खः । दुःखया इलय् नं छपिनि मन सत्यताय् लय्ताः । राजपुत्र छपिंत जिगु नमस्कार दु ।’ बोधिसत्व जुजु व लानि निम्हेसिनं खँ थुल । निम्हेसियां थःथःगु बिचाः पाय्छि तायेकल । अनंलि बोधिसत्वं धाल—‘गुम्हेसिया दरिद्र भाःतलिसे दरिद्र जुयाच्वनी ।

धनी जुइबलय् धनवान जुयाच्वनी । व कीर्तिमान मिसा खः । व हे परम श्रेष्ठम्ह कलाः खः ।’थुलि धयाः बोधिसत्वं हानं खँ तन —‘महाराज, थुम्ह महारानी छःपिनि दुःखया इलय् जंगलय् समान रुपं दुःखी जुयाच्वंम्ह खः । उकिं थ्वयात सम्मान यायेमाः ।’ बोधिसत्वया खँ न्यनाः जुजु झसंग जुल । जुजुं लानिया गुण लुमंकल । अनंलि जुजुं लानियात सकतां ऐश्वर्य लःल्हात ।

थुगु जातकय् छम्ह मिसाया स्वभाव न्ह्यब्वयातःगु दु । वया सहनशीलताया स्वभाव उलातःगु दु । छम्ह पतिब्रताम्ह थः भाःतया दुःखय् समान कथं साथ बीम्ह । भाःतयात छुं कथं मतभेद मतइम्ह मिसा कथं लानिया व्यवहार कयातःगु दु । अय्नं वया नुगलय् थः भाःतपाखें छुं कथंया आशा क्यनाच्वनी ।

थुकी जुजुपिनि सदां थः राज्यप्रति मोह दयाच्वनीगु खँ नं क्यं । थः हे काय् छाय् मजुइमा जुजुया राज्य त्वःते थाकु चाः । उकिं ब्रम्हदत्त जुजुं थः काय्यात जंगलय् छ्वत । थः सी धुंकाः जक लिहां वयेगु उजं बिल । राजकुमार जुजु जुल । जुजु जुयाः वं थःगु धर्म मत्वःतू । जुजु अत्याचारी मखु । सुयातं दुःख बीम्ह नं मखु । सत्य धर्मय् लगे जुइम्ह खः ।

सत्यतायात थुइका कायेफुम्ह खः । व्यर्थगु ज्याखँय् तमक्यनीम्ह । यायेफुगु खँ जक न्ववाइम्ह पण्डित हे खः । अय्नं वया व्यवहारय् पानाच्वन । थःत गुण याःम्ह लानिया गुण ल्वःमंकाच्वन । थुगु खँयात बोधिसत्वं बोध याका बिल । यदि सुनानं छुं कथं द्वंकाच्वन धाःसा वयात सचेत यायेमाः धैगु खँ थुगु जातकं क्यं ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS