सम्पदा पुनःनिर्माणय् गति व सुस्तता !

यल – यलया लाय्कू लागाय् च्वंगु कृष्ण द्यःया देगः, सुन्दरीचोकया पूर्वी भाग, योगनरेन्द्र मल्लया झ्वाता व भिंद्यःया देगः न्ह्यःने च्वंगु सिंहया स्तम्भ पुनःनिर्माण क्वचायेधुंकूगु दु । अथे हे बहादुर शाहया बैठक भवन, विश्वनाथ देगः व दक्षिणय् च्वंगु मणिमण्डपया ज्या नं क्वचायेधुंकूगु दु ।

निर्माणाधीन हरिशंकर व प्यम्ह नारांद्यःया देगः नं पुनःनिर्माणया लिपांगु चरणय् थ्यंगु दु । थुपिं निगलं देगःया निर्माण आः वइगु दँया दुने क्वचाइ । काठमाडौं भ्याली प्रिजर्भेसन ट्रष्ट (केभीपीटींं) निर्माण सम्पन्न जुइधुंकूगु गुंगू व निर्माणाधीन निगू यानाः थनया झिंछगू स्मारक पुनःनिर्माणया जिम्मेवारी काःगु खः ।

ट्रष्टं (कोषं) लक्ष्य स्वयां न्ह्यः हे क्वचायेकेगु ल्याखं ज्या यानाच्वंगु पुनःनिर्माणय् समन्वय यानाच्वंगु स्मारक संरक्षण व दरवार हेरचाह ज्याकुथिं धया वयाच्वंगु दु । व्यापारीतय् आराध्य द्यः भिंद्यःया देगः व वि.सं. १९९० या तःभुखाचं क्षतिग्रस्त भाइदेगः स्थानीयवासीया पहलय् निर्माण शुरु जूगु दु ।

भिंद्यःया देगः पुनःनिर्माण ललितपुर उद्योग वाणिज्य संघया अध्यक्ष कृष्णलाल महर्जनया अध्यक्षताय् शुरु जूगु खः । भाइदेगः छतँ म्हो यानाः निर्माण जूगु खः । आः देगःयात पुलांगु हे स्वरुपय् लित हयेगुलिइ स्थानीवासी लगे जुयाच्वंगु दु । दरवार क्षेत्रय् हे दुगु राधाकृष्ण देगः व क्वन्ति महाद्यःया देगः गुथि संस्थानं ठेकेदारपाखें निर्माण शुरु याःगु खः ।

निगलं देगः निर्माणया ठेक्का सम्झौता अवधि सिधयेधुंकाः तकं निर्माण सिधःगु मदुनि । साविकया बुंगमति गाविसय् च्वंगु बुंगद्यःया देगः नं तःक्वः तःक्वः अवधि थप जूसां नं क्वचायेके फयाच्वंगु मदुनि । देगः निर्माणय् जुयाच्वंगु ढिलासुस्तीयात कयाः संघीय संसदया समितिइ तकं विषय उठान जुयाच्वंगु दु ।

निदँया ठेक्का अवधि सिधयाः थप जूगु खुलायाया अवधि नं सिधयेत्यंगु इलय् आतक भौतिक प्रगति २५ प्रतिशत जक दुगु महानगरपालिका व पुरातत्व विभागं धया वयाच्वंगु दु ।मेखे थनच्वंगु भिंद्यःया देगः, अदालत भवन व हिरण्यवर्ण महाविहारया पुनःनिर्माण सुनां याये धइगु बारे अझं क्वःछी फयाच्वंगु मदुनि ।

भुखाय् ब्वःगु लगत्तै भिंद्यःया देगः, अदालत व महाविहारया पुनःनिर्माणय् भारत सरकारं आर्थिक ग्वाहालि यायेगु धाःगु खः । दूतावासं चिउताः मक्यनेवं भिंद्यःया देगः निर्मण यायेत धाःसा स्थानीयवासी हे न्ह्यचिउगु दु । तलेजु देगः निर्माणया निंतिं जापान सरकारं १२ गू करोड तका नेपाल सरकारयात बीधुंकूगु पाटन स्मारक तथा दरवार हेरचाह ज्याकुथिं न्ह्यथंगु दु ।

गुथि संस्थानं थनया क्षमता अनुमान यायेत ठेक्का आह्वान याःसां नं महानगरपालिकां पना बिउगु ज्याकूया प्रमुख काजीमान प्याकुरेलं कनादिल । वय्कलं धयादिल, ‘विभागं ठेक्कापाखें यायेत्यंगु खःसां नं महानगरपालिकां उपभोक्ता समितिपाखें जुइमाः धया वयाच्वंगु दु ।’
भुखाय्या इलय् क्षतिग्रस्त सम्पदामध्ये सरकारं याःगु पुनःनिर्माणय् सुस्त व गैरसरकारी वा समुदायं याःगु पुनःनिर्माणं गति काःगु दु ।

थुपिं सम्पदा थें यलया थीथी थासय् न्यनाच्वंगु स्मारकया पुनःनिर्माण स्थानीयवासीं विचाःयाःथें जुइ फयाच्वंगु मदु । बुंगद्यःया पान्जु संघया अध्यक्ष यज्ञराज शाक्यं धार्मिक स्मारकया पुनःनिर्माण इलय् मजूगुलिं स्थानीयवासीं नुगलय् स्याकाच्वंगु धयादिल । निर्मायाय् जुइगु ढिलासुस्तीया कारणं अनया मूर्ति लगायतया सामग्रीया सुरक्षाया चुनौति जुइ ।

वय्कलं धयादिल, ‘बुंगद्यःयात ताःईतक टहराय् तयातयेमाःगुलिं जिमित सुरक्षित यायेत थाकुयाच्वंगु दु ।’यल महानगरपालिकाया प्रमुख चिरिबाबु महर्जनं सरकारं ठेकेदारपाखें याःगु ज्या ढिलासुस्ती व म्हो गुणस्तरया जुइगु यानाच्वंगु धयादिल । सतक, ताँ व छेँ दयेकीपिं ठेकेदारं देगः लगायत सम्पदा दयेकीबलय् समस्या वयाच्वंगु वय्कलं धयादिल ।

महानगरपालिका दुनेया स्मारक फत्तले स्थानीयवासीया सहभागिताय् निर्माण यायेगु योजना दुगु धासें वय्कलं धयादिल, ‘स्थानीयवासीया आस्था स्वानाच्वंगु सम्पदायात इमिगु हे सहभागिताय् दयेकेबलय् बांलाक दयेकी ।’महानगरपालिकाय् केभीपीटीं याःगु ज्या सन्तोषजनक दुगु स्थानीय व संघीय सरकार निम्हेसिनं धया वयाच्वंगु दु ।

कोषलिसे दक्ष प्राविधिक व माक्व जनशक्ति दुगुलिं इलय् ज्या जूग्ु खः । भुखाय् स्वयां न्ह्यवः हे कोषं उगु क्षेत्रय् पुनःनिर्माणया ज्या याना वयाच्वंगु खः । आः स्थानीयवासीया सहभागिताय् निर्माण जुयाच्वंगु भाइदेगः व भिंद्यःया देगलय् नं प्राविधिक ग्वाहालि कोषं हे यानाच्वंगु दु । महानगरपालिकाया प्रवक्ता राजु महर्जनं थुगु क्षेत्रया ८० प्रतिशत पुनःनिर्माण जूगु धयादिल ।

वय्कःयाकथं दरवार क्षेत्रय् पुनःनिर्माण सन्तोषजनक जूसां नं मेमेथाय् धाःसा सन्तोषजनक मजू । सार्वजनिक खरिद ऐनय् सरकारी लगानीइ जुइगु निर्माण दकलय् दंक याइम्ह ठेकेदारपाखें बीगु व्यवस्थाया कारणं ढिलासुस्ती जुयाच्वंगु वय्कलं धयादिल । ठेकेदारयात अज्याःगु सम्पदाया महत्वया जानकारी मदइगुलिं दक्ष जनशक्ति ज्याय् मतयेगु यानाच्वंगु वय्कःया अनुभव दु ।

वय्कलं धयादिल, ‘उकिं नं जिमिसं फत्तले स्थानीयवासी कःघानाः हे पुनःनिर्माण यायेमाः धकाः संघयात धया वयाच्वनगाु दु ।’पाटन संग्रहालय विकास समितिया कार्यकारी निर्देशक सन्दीप खनालं सरकारं छक्वलं आपालं सम्पदाय् ज्या याइगु जूगुलिं सुक्ष्म रुपं स्वये मफइगु धयादिल । वय्कःया कथं गैरसरकारी संस्थालिसे ज्याया जिम्मेवारी म्हो जुइगुलिं छगूयात हे आपालं ई बी फइगु जूसां नं सरकारं यायेमाःगु जिम्मेवारी आपालं व जनशक्ति म्हो दु ।

 

 

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS