बल मखु बुद्धिं याःगु ज्या तिप्यनी

धाइ नि किसि तःधिकः जुयां छु याये, ला नये मजिउ । खय्त ला प्राणी ला नयेत जक मखु । वयां बिस्कं बिस्कं ज्या काये फइ । वयात प्रकृतिं व्यवहार बिया तइ । उकिं छम्ह प्राणी मेम्ह प्राणी स्वयां पाइ । थन गुलिसिनं दुरु बी । गुलिसिनं ख्येँ । गुलिसिनं माःगु हलंज्वलं बी । अझ ला गुलिं ला झीत माःबलय् माःथें ग्वाहालि याना बीपिं प्राणीत नं दु ।

थन प्राणी तःधिकः वा चीधिक धइगु मखु । वयात प्रकृतिं बियातःगु स्वभावय् ज्याखँ याइ । उकिं छम्ह मेम्हय् निर्भर जुयाच्वनी । याकःचिया व्यवहारं छुं कथंया ज्याखँ सुथां लाइ मखु । अय्नं थन बल्लाःया घमण्ड दु । तःधीया फुँइ दु । शक्तिवानया थाय् दु । तर तःधिकः जुइवं सुं तःधं जुइ मखु । बल जक दयेवं नं च्वय् लाइ मखु । थुगु खँ लुतुकिक जातकय् नं धयातःगु दु ।

छगू इलय् बाराणशी देसय् ब्रम्हदत्त जुजुं राज्य यानाच्वन । उगु इलय् बोधिसत्वया जन्म किसिया कुलय् जुल । तःधिकः जुइवं बोधिसत्व बांलाःम्ह व तःधिकःम्ह जुल । उकिं चय्द्वः किसितय् नायः नं जुल । उपिं हिमालय प्रदेशय् वनाः च्वं वन । उगु इलय् लडुटिका सतांचा झंगलं किसि जुइगु लँय् ख्येँ थ्वयेकल । सतांचा झंगलं ख्येँ क्वाक्क तल । अनं मचा नं थ्वयेकल ।

मस्त झंगःतय् पपू बुया मवःनि । उकिं उपिं ब्वये मफुनि । थुगु हे इलय् बोधिसत्व नापं चय्द्वः किसित नसा मालेत अन वल । थ्व खनाः लटुटिका सतां झंगः ग्यात । थः मचातय्त किसियापाखें बचे यायेगु बिचाः यात । वं हस्तिराज बोधिसत्वयात बिन्ति यात— हे जंगलबासी । हे पुचःया नायः । हे ख्वीकु हाकःम्ह किसि, छितः नमस्कार दु ।

जिं छितः पपू निगुलिं जोरे यानाः ल्हाः ज्वज्वलपा यानाच्वना । जि बल मदुम्हेसिया मस्तय्त न्हुयाः स्याना बी मते ।वया धार्मिक याचना न्यनाः बोधिसत्व किसिं धाल— ‘लटुटिका, जिं छिमि काय्पिंत रक्षा याना बी ।’ थुलि धयाः व मस्तय् द्यःने दना बिल । मेपिं सकलें किसित थःगु हे सुरय् वन । सकलें वनेधुंकाः वं लटुटिकायात सःताः धाल—‘जिपिं वने धुंकाः याकःचाम्ह किसि छम्ह वइ तिनि ।

खय्त ला सतांचा झंगः चीधी । वं पासा थ्वःपिं नं सकलें चीधी निर्बलपिं हे । वयात ग्वाहालि याःपिं क्वः, भुजिं व ब्यांचा । उपिं किसिया न्ह्यःने वया पतिं छपतिं ति नं मग्यं । तर उपिं दथुइ एकता ब्वलन । छम्हं मेम्हेसिया ज्याय् ग्वाहालि यात ।

वं जिमिगु खँ मन्यं । व थन वयेवं वयात नं प्रार्थना या । वपाखें थः मस्तय् रक्षा या ।’ थुलि धयाः बोधिसत्व किसि नं वना छ्वत । छुं ई लिपा अनं किसि छम्ह वल । किसि वःगु खनेवं लटुटिकां पपू ज्वरे यानाः ज्वजलपा यात । अनंलि वं बिन्ति यात— हे जंगलबासी । हे पर्वतबासी । छितः नमस्कार दु । जिं छितः बिन्ति यानाच्वना ।

जि बल मदुम्हेसिया मस्तय्त स्याना बी मते ।’ किसि घमण्डीम्ह, सुयां खँ मन्यनीम्ह । उकिं वया बिन्ति न्यनाः किसिं धाल—‘हे सतांचा झंगः, छ दुर्बलम्ह खः । छं जितः छु याइ ? जिं छं मचायात स्याना बी । छ थेंज्याःपिं लखौंलख खवगु तुतिं न्हुयाः स्याना बी ।’थुलि धायेकथं वं मस्तय्त तुतिं न्हुल । वया तुतिइ लायेवं मस्त चुंचुं दन । नचुसे च्वन ।

वया अझ नं मन मच्वन । वं अन च्व फात । वया च्वं मस्तय्गु नचुगु ला चुइके यंकल । विचरा लटुटिका झंगलं छुं याये मफुत । व अतिकं ख्वल । ख्वख्वं वं धाल— ‘छुं दिं लिपा छं जिगु ज्या स्व । छंगु शरीर बलया सिबें ज्ञानया बल तःधं धयागु खँ छं मसिउ ।’अनंलि व छम्ह क्वःयाथाय् वन । अन वया सेवा यात । वया सेवां क्वः लय्ताल ।

क्वखं वयात छु ग्वाहालि याये फइ धकाः न्यन । वं धाल— स्वामी, जितः मेगु छुं म्वाः । थन याकःचा चाःहिला जुइम्ह किसिया मिखा तछ्याना बिउ ।’ वं जिउ धकाः स्वीकार यात । अनंलि व छम्ह वाउँभुजिंयाथाय् वन । वं भुजिंया नं सेवा यात । वया सेवा खनाः भुजिनं धाल—‘छन्त जिं छु याना बी माल ?’ वया खँ न्यनाः लटुटिकां धाल — ‘थुम्ह क्वखं याकःचा चाःहिला जुइम्ह किसिया मिखा तछ्याना बीवं छपाखें थुलि हे आशा याना ।

छं वयागु मिखाय् ख्येँ थ्वयेका बिउ ।’ वं नं लुटुटिकया खँ स्वीकार यात । अनं लिपा वं छम्ह ब्यांचिया सेवा यात । वया सेवा लिपा ब्यांचां न्यन —‘जिं छु यायेमाल ?’ लटुटिकां धाल — ‘याकःचा चाःहिलीम्ह किसि कां जुयाः लः माला जुइ । अबले छ पर्वतया च्वकाय् च्वना च्वँ । अनं छ सः पिकया हा । छंगु सः तायेवं व पर्वत गयाः वइ । व च्वय् थ्यनेवं छ कापीइ च्वं वा ।

अनं छं सः पिकयाः हाला बिउ । जितः थुलि याःसा गाः ।’ वया खँ न्यनाः ब्यांचां जिउ धाल । छन्हु क्वखं किसिया मिखाय् क्वाना बिल । थुकिं यानाः वया मिखा तज्यात । उगु हे इलय् वाउँम्ह भुजिं वल । वं अन ख्येँ थ्वयेका बिल । ख्येँचं मस्त भुजिं (की) दयावल । कांम्ह किसि भुजिंया मस्त स्यास्यां वाथावाथा कन । लः मालेत उखेंथुखें ब्वाँय् जुल ।

थम्हं खंगु मखु । व ब्याकुल जुल । वहे इलय् वं ब्यांचिया सः ताल । ब्यांचां हाःथाय् लः दयेमाः धइगु बिचाः यात । व ब्यांचिया सः तायेदःथाय्पाखे वन । सः न्यँन्यं व पर्वतया च्वकाय् थ्यन । ब्यांचां व पर्वतय् वःगु खन । अले थः भीरपाखाय् वन । अन च्वनाः हानं सः पिकाल । किसिं अन हे लः दइ धकाः भाःपिल । व पर्वतया च्वकाय् पलाः तल ।

व अनं छत्थुं च्वद्यलं कुतुं वना– खनं अन हे सित । मां तःधिकः वा चीधिकः जुइमखु । कमजोर वा बलवान कथं नं मांयात काइ मखु । न्ह्याथेंजाःम्ह मांया नुगलय् नं थः सन्तान दइ । थः सन्तानया लागिं मामं धार्मिक याचना नं यायेफु । नरक विनम्रता नं न्ह्यब्वयेफु । थुकिं मजिल धाःसा क्रुर कठोर हृदय नं ब्वलंकेफु धइगु खँ थुगु जातकं क्यं ।

अझ चीधी धकाः वैरिभाव सुयातं तये मजिउ । थुकिं एकताया शक्ति नं ब्वयातःगु दु । खय्त ला सतांचा झंगः चीधी । वं पासा थ्वःपिं नं सकलें चीधी निर्बलपिं हे । वयात ग्वाहालि याःपिं क्वः, भुजिं व ब्यांचा । उपिं किसिया न्ह्यःने वया पतिं छपतिं ति नं मग्यं । तर उपिं दथुइ एकता ब्वलन । छम्हं मेम्हेसिया ज्याय् ग्वाहालि यात ।

सकसिनं थःथःगु थासं फुचाःगु ज्या यात । लटुटिक झंगलं बल मछ्यः । बरु वं थःगु बुद्धि छ्यल । विवेकं ज्या यात । थुकिं यानाः थः मस्तय् हत्यारायात ब्वला साये फत । उकिं जातकय् नं धयातःगु दु—‘बलं जक न्ह्याथाय् नं ज्या मवः । बल मूर्खतय्गु हत्याया कारण जूवइ ।’

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS