इतिहास मंकाः जुइमाः !

सामान्यतया इतिहास धायेबलय् राजनीतिक इतिहासयात काइ । जुजु महाराजापिनि खँ वइ । शक्तिया निंतिं जुइगु हानथाप, द्वन्द्वया चर्चा जुइ । याइ । राजनीतिक शक्तियात केन्द्रीत यानाः इतिहासया निर्माण जुइ । अध्ययन मनन याइ । राजनीतिक पक्ष इतिहासया छगू महत्वपूर्ण पक्ष खः । जुइ । तर ।

अथे खयानं देय्या इतिहासया अनेक पक्षत दइ । अनेक आयामत दइ । देशया सामाजिक इतिहास दइ । सांस्कृतिक इतिहास दइ । अथे हे धार्मिक विकासया इतिहास दइ । गुगुं नं इतिहासयात पूवंक सीकेत, थुइकेत इतिहासया सर्वांगिन पक्षयात स्वयेमाः । खंकेमाः । थुइकेमाः । थौं इतिहास धकाः नालाच्वंगु विषय पूवंक इतिहास हे मखु ।

छथ्वः शक्तिशाली, सामन्तीतय् इतिहासया खँ बी । इतिहासया विविधकालय् म्वानाच्वंपिं अनेक सामान्य वर्ग, जातितय् इतिहासय् नामनिशाना हे दइमखु । इतिहास लैंगिक दृष्टिं संकीर्ण, पक्षपाति जुयाच्वनी । मिसातय्त इतिहासय् उचित थाय् बियातःगु खनेमदु । इतिहास च्वं क्वय् न्ह्यानाच्वनी । हालिमुहालि च्वय्या वर्गया जुयाच्वनी ।

.आः । प्रजातन्त्र, जनतन्त्र, गणतन्त्र वइ । आम जनता देय्या शासन सत्ता व अधिकारया मू थुवाः खः । इतिहास आम जनताया जुइमाः । च्वं लाडे यानातगु जुइ मजिउ । इतिहास लेखनया जग आम जनता जुइमाः । इतिहास लेखन क्वं च्वय् न्ह्यायेमाः । म्हिगःया इतिहासप्रतिया मान्यतायात थुनाः, थौंया इतिहास आम जनताया जुइमाः ।

थौंया इतिहास खुल्ला जुइमाः । देय्या सम्पूर्ण जनतायात विना धार्मिक, जातीय, लैंगिक भेद समान सहभागिता इतिहासय् याकेमाः । इतिहासय् थःगु थाय् सुरक्षित व न्यायोचित जुइमाःगु दावा यासें थौं देयया सम्पूर्ण वर्ग, जाति, जनजाति दना वयाच्वंगु दु । इतिहासयात निश्चित वर्ग, जाति, धर्म, लिंगया पेवा, एकाधिकारया विषय यानाः एकलौटी यायेगु म्हिगःया दमनकारी सोचया इतिहासप्रतिया थौंया मान्यतां अस्वीकार याइ ।

इतिहासय् थःगु थाय् सुरक्षित व न्यायोचित जुइमाःगु दावा यासें थौं देयया सम्पूर्ण वर्ग, जाति, जनजाति दना वयाच्वंगु दु । इतिहासयात निश्चित वर्ग, जाति, धर्म, लिंगया पेवा, एकाधिकारया विषय यानाः एकलौटी यायेगु म्हिगःया दमनकारी सोचया इतिहासप्रतिया थौंया मान्यतां अस्वीकार याइ ।

थौं नेपाःया इतिहासय् मल्लकाल, शाहकाल, राणाकाल, प्रजातन्त्रकालया शक्ति, सत्ताया इतिहासया चर्चा जुइ । तर । गुगुं इतिहासया कालयात नं तात्कालिक सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक इतिहास नं प्रभावित यानाच्वनी । पिनें राजनीतिक खने दयानं तात्कालीन सामाजिक, जातीय वर्गीय स्थितिं नं राजनीतियात अनेक मोड बियाच्वनी ।

अनेक रंग जायेकाः रंगीन यानाच्वनी । नेपाःया परम्परागत समाज, संस्कृति जातजातिइ विभाजित । गुलिं उच्च, विशेष जातया । गुलिं क्वय्या, अछूत जुयाच्वनी । पुलांगु समाजय् शिक्षा, ज्ञान, शास्त्र खास खास जातं जक ब्वने दइ । सर्वसाधारण जनतां ज्ञान, शास्त्र ब्वने दइमखु । निषेधित जुइ । अथे हे मिसातय्सं नं आखः ब्वने मदु ।

समाजय् च्वय्या जात, क्वजात धकाः तसकं कठोर व क्रुरकथंया विभाजन दइ । गुलिखे मनूतय्त क्वजात, थी मत्यःया कित्ताय् तयाः तसकं तुच्छ खंकी । ब्राम्हण, क्षेत्री, वैश्य, शुद्रया रुपय् जनतायात ब्वथलाः नेपाःया समाजिक, सांस्कृतिक इतिहास गुलि सामाजिक, जातीय दमन, शोषणया इतिहासया रुपय् नं न्ह्याःगु दु । उकिया लिच्वः देशय् अझं थ्वयाच्वंगु हे दनी ।

कथित धर्मशास्त्रं धाइ ब्राम्हणत ब्रम्हाया म्हुतुं जन्म जूगु खः । उकिं इपिं उच्च, श्रेष्ठ, आदरणीय जुइ । म्हिगःया धार्मिक सांस्कृतिक इतिहास थज्याःगु हे मान्यतां न्ह्याइ । धर्म, शिक्षा, ज्ञान फुक्क ब्राम्हणवर्गतय् एकाधिकारया विषय जुइ । क्षेत्रीय जुजुपिंत मन्त्र बीपिं ब्राम्हण वर्ग हे जुइ । राजनीतिक ख्यलय् ततःधंगु निर्णय, दण्ड बी माःसा ब्राम्हण, गुरु, पुरोहितपाखें शास्त्रीय सल्लाह काइ ।

क्वय्या ज्या याइपिं शुद्रतय्त, अछूत जाति खंकी । देय् दुने तकं तये बी मखु । थज्याःगु जातीय विभाजन, वर्गीकरणयात दैवीय धकाः उच्च जातिं थःगु दमन, शोषण न्ह्याकी । नेपाःया म्हिगःया राजनीतिक इतिहास थुइकेत म्हिगःया थ्व सामाजिक जातीय इतिहासयात नं थुइकेमाः । अझ । थौंया वर्तमानयात थुइकेत नं म्हिगःया विगतं थौंयात गुकथं प्रभाव लाकाच्वंगु दु,थुइकेमाः ।

विश्लेषण यायेमाः । खतुं थौंया आम जनतां म्हिगःया सामाजिक इतिहासयात अस्वीकार याइ । जातीय, वर्गीय समानताप्रति थौं जागरण वइ । वये धुंकल । छम्ह दलित अभियन्तां धाःगु खँ लुमनी । म्हुतुं मनू बुइकीगु खँ जिं मसिउ, म्हुतुं ला खै फाइ । म्हुतुइ खँ लुइ । ब्रम्हाया म्हुतुं ल्ह्वःगु खँ धाःसा पत्याः याये ।

पत्याः जुइ …. थथे धयाः शास्त्रय् ब्रम्हाया म्हुतुं जन्म जूगु कथित जातियात व्यंग्य नकी । थौंया सामाजिक इतिहासय् दलित वर्गतय्के गाक्कं चेतना दनेधुंकल । अथे हे अवहेलित दमित वर्ग, जाति थःगु इतिहास निर्माण यायेत थौं दत्तचित्त खने दइ । देय्या राजनीतिक इतिहासं सामाजिक इतिहासयात नं चिउताः तयेमाः । इतिहास मंकाः जुइमाः ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS