ख्वाःपाःया सर्जक सुरज शाक्य
छम्ह कलाकारयात थःगु कला सिर्जना यायेत गाक्कं मेहनत यायेमाःसा ई यक्व हे काइ । अथे खःसां यलया आपालं नेवाः समुदाय थ्व क्षेत्रय् छफुति हे उसिं मचासे व त्यानु मचासे निरन्तर रुपं कला सिर्जनाय् लगे जुयाच्वनीगु छगू वर्ग खः । यलया कलाकारिता देशय् दुने जक मखु, देशं पिने नं उतिकं लोकंह्वाः ।
इलया छम्ह वरिष्ठ कलाकार सुरज शाक्य छम्ह श्रमजीवि कलाकार खः । ख्वाःपाः (मास्क) दयेकेगु पेशाय् लगे जुयाच्वनादीम्ह वय्कः थ्व क्षेत्रय् लगे जुयादीगु नं दशकौं दयेधुंकल । उकिं शाक्य छम्ह नेपाःया कला क्षेत्रया निंतिं सुपरिचित व्यक्तित्व खः । थः अबुलिसे च्वँच्वं १२ दँ दुगु इलंनिसें हे वय्कलं थः ख्वाःपाः दयेकेगु पेशाय् लगे जुयागु जानकारी बियादिल ।
तिब्बती व पौभाः शैलीया ख्वाःपाः दयेकेगु पेशाय् लगे जुयाच्वनादीम्ह शाक्यया छेँजःपिं प्यंगू पुस्तांनिसें थ्व पेशाय् आवद्ध जुया वयाच्वंगु खः । वय्कलं धयादिल, ‘जिमि बाज्या कृष्णमान शाक्यं निर्माण यानादीगु ‘नील थुँ (द्वहँ) यलया नागबहालय् थापना यानादीगु खः । नागबहालय् हरके झिंनिदँय् जुइगु राष्ट्रिय महत्वया सम्यक पुजा व मेमेगु बौद्धधर्मलिसे सम्बन्धित मेला, पर्व व उत्सवय् दकलय् न्हापां उम्ह ‘नील थुँ’ –द्वहँ)यात पुजा यायेधुंकाः जक मेगु ज्या शुरु यायेगु याइ ।’
कलाकार सुरजया कथं वय्कःया बाज्या कृष्णमानं हिरण्यवर्ण महाविहार (गोल्डेन टेम्पल)य् नं धातुया आपालं मूर्ति दयेकाः तयादीगु दुसा गुलिखे मूर्तिइ बुट्टा कियादीगु दु । देशय् ज्या मदु धकाः आपालं ल्याय्म्ह विदेशय् वैदेशिक रोजगारया निंतिं वनाच्वंगु इलय् स्वनिगःया नेवाः समुदाय धाःसा धातुकला, चित्रकला, पौभाः च्वयेगु नापं काष्ठकला थेंज्याःगु आपालं मेहनत, लगनशीलता व धैर्यता माःगु ज्याय् क्रियाशील जुया वयाच्वंगु दु ।
यलय् विशेष यानाः थुकथंया पेशाय् वज्राचार्य व शाक्यतय् संलग्ना अप्वः दुगु खंके फइ । स्वनिगलय् लुँवहया तिसाज्वलं दयेकेगु ज्याय् नं नेवाः जाति दुने नं थ्व हे समुदाय अप्वः दु । ख्वाःपाः गुकथं दयेकादी धइगु जिज्ञासाय् वय्कलं धयादिल, ‘विशेष यानाः धातुइ थ्व ज्या, माज्या व वज्या विधिपाखें ल्वहं जायेकाः ख्वाःपाः दयेकेगु खः ।
जिं थीथी देवदेवीया ख्वाःपाः दयेकेगु याना वयाच्वना । विशेष यानाः नेवाः संस्कृति पिज्वइगु ख्वाःपाः दयेकेगु पेशाय् लगे जुयाच्वना । कालभैरव, श्वेतभैरव, लाखे, गरुड, सिंघिनि, सिंहया ख्वाः, जोगिनी थेंज्याःपिं देवदेवीया अपाालं ख्वाःपाः वय्कलं दयेकादीगु दु । छुं दिं न्ह्यः जक वय्कलं ख्वाःपाः (द मास्क)या नामं थःगु एकल ख्वाःपाः ब्वज्या यानादीगु खः ।
उगु ब्वज्याय् स्वयम्भूया स्तुप, नेवाः समुदायया मिसातय्सं तीगु विशेषकथं तिसाज्वलं, श्रीयन्त्र, वज्राछोम्य मन्दः (वज्र व न्याम्ह बुद्धमध्ये छम्ह अक्ष्योभ्य बुद्धया मन्दः), म्हपुजाया इलय् माःगु मन्दः नं वय्कलं ब्वज्याय् तयादीगु खः । छगू मेगु न्ह्यसःया लिसलय् कलाकार शाक्यं धयादिल, ‘पेलिगिरि माध्यमं गार्नेट, टक्र्वाइज, ल्यापिस व मुगा यानाः प्यताजि कथंया ल्वहं छ्यलेगु याइ ।
वयां लिपा उकी सुनौलो रंगया जलप तइ । ख्पाःपालय् दइगु वाया निंतिं धाःसा म्येय्या क्वँय व शंखया प्रयोग जुइ ।’ कलाकार शाक्य नेवाः समुदायया मनूत नं अःपुगु पेशा मालेगु ज्याय् लगे जुयाच्वनादीगु खँय् चिन्तित जुयादिसें थःगु परिवारय् नं खुम्हमध्ये थः छम्ह हे जक थ्व पेशाय् लगे जुयाः निरन्तरता बिया वयाच्वनागु धयादी ।
खतुं वय्कलं मंकाः व मेमेगुकथंया थ्व स्वयां न्ह्यः खुक्वःतक ख्वाःपाःया ब्वज्या यानादी धुंकूगु दुसा छुं दिं न्ह्यः वय्कलं यानादीगु ख्वाःपाः ब्वज्या वय्कःया न्हापांगु एकल ब्वज्या खः । उगु ब्वज्याय् वय्कलं थम्हं दयेकादीगु ५३ पाः ख्वाःपाः अर्थात सिर्जना तयादीगु खः ।
LEAVE YOUR COMMENTS