अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् बदनाम

नेपाःया राजनीतिक दलया नेतांनिसें सरकारं तकं संविधानसभापाखें वःगु संविधान तसकं बांलाः अले छुं छुं धारात संशोधन यायेमाल धाःसा यायेत तयार दु धकाः तसकं याउँक धयाच्वंगु दु । मानौं कि नेपाःया संविधान धइगु थःपिनिगु ल्हातय् दु अले संविधान संशोधन यायेगु धइगु आःया अवस्थाय् प्रुफ स्वये थें यायेगु खः अले भचाभचा उखेथुखे यानां जी धकाः तायेकाच्वंगु दु दलया नेतातय्सं । संविधान संशोधनया निंतिं तयार दु तर औचित्य पुष्टि यायेमाः धकाः तकं सरकारया हे मन्त्रीतय्सं सार्वजनिक रुपं धायेगु याना वयाच्वंगु दु । संविधान उत्कृष्ट धायेगु अले संविधान दयेके धुंसांनिसें हे संशोधन यायेत बाध्य जुयाच्वंगु अवस्था खःसा आः वयाः ला नेपाःमि जनता जक मखु अन्तर्राष्ट्रिय जगतया निंतिं नं नेपाःया संविधान झन झन चिउताःया विषय जुयावःगु दु ।

न्हापा दयकेगु झ्वलय् संयुक्त राष्ट्र संघं नेपाःया आदिवासी जनजातितय्त स्वतन्त्र रुपं संविधान निर्माणया प्रक्रियाय् सहभागी या, कन्हय् वनाः संविधान विरुद्ध विद्रोह मजुइकेगु निंतिं धकाः नेपाल सरकारयात सचेत पौ तकं बिउगु खः । उगु इलय् नेपाःया प्रमुख राजनीतिक दलया नेतातय्सं थःपिनिगु पार्टीपाखें प्रतिनिधित्व याःपिं आदिवासी जनजाति हे नेपाःया आदिवासी जनजाति खः धकाः तायेकेगु नापं राष्ट्र संघया इनापयात बेवास्ता याना वनाच्वंगु हे खः । थःगु समुदाय व जातियात न्ह्यःने यंकेगु कथंया आरक्षणया व्यवस्था यानाः संविधान दयेकेत तकं लिफः मस्वल ।

नेपालय् राज्य संचालन यानाच्वंपिं अले राज्यया हरेक निकायय् कब्जा यानाच्वंपिं खस आर्यतय्त तकं आरक्षणया व्यवस्था नाप नापं उमिगु परिभाषा तकं यात । थ्व धइगु आदिवासी जनजाति, मधेसी नापं उत्पीडनय् लानाच्वंपिं समुदायया सरह हे आरक्षणया व्यवस्था याःगुलिं नेपालय् आरक्षणया अर्थ मन्त धकाः स्पष्ट याना बिउगु दुसा मेखे खस आर्यया हे परिभाषा संविधानय् यानाः उमित न्हापांगु दर्जाया नागरिक दयेकेगु व उमिगु आरक्षणया व्यवस्था सुनिश्चित यायेगु ज्या याःगु दु । थुगु खँयात नेपाःया आदिवासी जनजातितय्सं तसकं विरोध याःगु खः । जनजाति नापं उत्पीडित समुदायया विरोधयात बेवास्ता यानाः अन्ततः प्रदेश, केन्द्र नापं स्थानीय तहया चुनाव तकं क्वचायेकल ।

अन्तर्राष्ट्रिय सन्धी महासन्धीयात पालना याये धायेगु, अनुमोदन यायेगु तर कार्यान्वयन मयाइगु देय्या रुपय् अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् बदनाम जुजुं वनाच्वंगु दु । थुकिं सरकारयात तःधंगु लिच्वः लाइगु अवस्था अवश्य वइ ।

चुनाव क्वचाये धुंकाः दकलय् न्हापां हे युरोपियन युनियनं नेपाःया संविधानय् खस आर्ययात आरक्षणया व्यवस्था याःगु पाय्छि मजू धकाः टिप्पणी यात, व नं निर्वाचनया सुपरिवेक्षण लिपा पित बिउगु रिपोर्टय् । युरोपियन युनियनं धाःगु खँ ताः ई न्ह्यःनिसें हे नेपाःया आदिवासी जनजाति नापं उत्पीडित समुदायं धया वयाच्वंगु खःसां उकियात बेवास्ता याना वयाच्वंगु खः । अले ईयुया उगु रिपोर्ट वयेवं नेपाःया राजनीतिक दलया नेतातय् कपाः स्याना वल । थ्व घटनां ईयुया दथुइ नेपाःया संविधान बदनाम जुल धकाः स्पष्ट जूगु दु ।

अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् नेपाःया संविधान बदनाम जुजुं वनाच्वंगु हे इलय् जेनेभाय् संयुक्त राष्ट्रसंघया जातीय विभेद उल्मुलन सम्बन्धि समितिया बैठक जूगु खःसा उगु बैठकय् नेपाःया आधिकारिक प्रतिनिधि तकं वने मछाःगु खः । उगु मुँज्याय् नेपाःया सरकारया प्रतिनिधि तकं मवँसे अनया राजदूत जक वन । उकिं यानाः अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् अझ थप बदनाम मजूगु दु नेपाःया सरकार, नेपाःया दलया नेतात । अझ अन नेपाःया संविधानय् जातीय रुपं विभेद यानातःगु खँ पिहां वयेवं ला राजदूतं लिसः तकं बी मफुगु अवस्था ब्वलंगु खः । उकिं यानाः नं नेपाःया संविधान व नेपाःया सरकारया बदनाम अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् जूगु खः ।

लिपांगु इलय् वयाः ला स्वनिगलय् गैर न्यायिक रुपं सतक विस्तारया नामय् स्वनिगःया आदिवासी नेवाःतय्त विस्थापित यायेत्यंगुया मुद्दा तकं दायर जुल । व मुद्दा दायर जुइवं नेपालय् सतकंनिसें थीथी ख्यलय् लगानी याइपिं अन्तर्राष्ट्रिय ख्यःया मनूत लिचिउगु खने दु । उकिं आः स्वनिगलय् सतक दयेकेमाःसा सरकारयाके ध्यबा हे मदु धकाः तकं धायेत बाध्य जूगु दु । अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् मुद्दा दायर जुइवं वर्तमान केपी ओलीया नेतृत्वया सरकारयात तसकं ज्या मछिंगु अवस्था वःगु खः । अन्तर्राष्ट्रिय जगतं गुकथं ग्वाहालि वइ धकाः आशा याःगु खः उकथं विकास निर्माणया नामय् आर्थिक ग्वाहालि मवइगु अवस्था झन झन अप्वया वःगु दु ।

थ्वहे दथुइ नेपाःया आदिवासी जनजातितय्गु आत्मनिर्णयया अधिकार संविधानय् तयेत संविधान संशोधनया नितिं नेपाल सरकारयात सिफारिस यायेगु ज्या संयुक्त राष्ट्रसंघया सम्बन्धित समितिं याःगु दु । मिसा विरुद्ध जुइगु फुक्क कथंया भेदभाव उन्मुलन सम्बन्धी महासन्धी अर्थात सीड समितिं नेपाःया संविधानय् आदिवासी जनजाति मिसापिनिगु आत्मनिर्णयया अधिकार दुमथ्याःगुलिं उकियात दुथ्याकेत संविधान संशोन यायेत सिफारिस याःगु दु । वंगु नोभेम्बर ९ कुन्हुया मुँज्यां निर्णय यानाः नेपाः सरकारयात सिफारिस याःगु खः । उगु समितिं आदिवासी मिसापिनिगु अधिकार व आदिवासी अधिकार मध्ये आत्मनिर्णयया अधिकार संविधानय् मदुगु निष्कर्ष पिकासें उगु सिफारिस याःगु खः ।

संविधानय् आदिवासी मिसापिनिगु आत्म निर्णयया अधिकार मदु धाःगुया अर्थ नेपाःया संविधान आदिवासी जनजाति मैत्री मजू, अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धीयात नेपालं अनुमोदन याःसां नं नेपालय् उकियात पालना मयाः धाःगु खः । थुगु ल्याखं स्वल धाःसा नेपाःया संविधान अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् झन झन हे बदनाम जुया वनाच्वंगु दु । अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलं संविधानयात गुगु मिखां स्वयाच्वंगु दु वास्तवय् व खँ नेपाःया आदिवासी जनजातिनिसें उत्पीडित समुदाय नं धयाच्वंगु हे विषय खः ।

नेपाःया राजनीतिक पार्टीया नेतातय्सं आदिवासी जनजाति व उत्पीडित समुदायया खँ मन्यंगु अले आदिवासी जनजातितय्गु राज्यया हरेक निकायसं थःपिनिगु प्रतिनिधित्व सुनिश्चितता नाप नापं भाषा, जाति, संस्कृतिया ख्यलय् समानताया हकया मागयात अझ नं बेवास्ता याना वन धाःसा अन्तर्राष्ट्रिय जगतय् झन झन हे नेपाःया संविधान व सरकार बदनाम जुया वनीगु अवस्था दु । अन्तर्राष्ट्रिय सन्धी महासन्धीयात पालना याये धायेगु, अनुमोदन यायेगु तर कार्यान्वयन मयाइगु देय्या रुपय् अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् बदनाम जुजुं वनाच्वंगु दु । थुकिं सरकारयात तःधंगु लिच्वः लाइगु अवस्था अवश्य वइ । उकिं इलय् हे सचेत जुयाः आदिवासी जनजाति, मधेसीनिसें उत्पीडित समुदायया माग कथं संविधान संशोधन याना वनेगु बाहेक मेगु विकल्प सरकार व दलयाके मदु ।

सम्बन्धित बुखँ

LEAVE YOUR COMMENTS