छतका वंगु सिक्काय् नं भूराजनीतिया झलक
येँ (नेपालभाषा टाइम्स) – बिहीवाः च्वंगु मन्त्रिपरिषद्या बैठकं नेपाल राष्ट्र बैंकयात छतका वंगु व नितका वंगु न्हूगु डिजाइनया म्वह (सिक्का) पिकायेत स्वीकृति बिइगु निर्णय यात । तर थ्व म्वहया डिजाइनयात कयाः धकाः विवाद ब्वलंगु दु । न्हापाया डिजाइनय् थज्याःगु म्वहलय् नेपाःया नक्सा तयेगु यानातःगु खः । आः छतका वंगु म्वहलय् नेपाःया चुच्चे नक्सा चिइकाः मुस्ताङया लो घ्याकर गुम्बाया किपा तइगु जुइवं विवाद ब्वलंगु खः । च्यागूगु शताब्दीया थ्व गुम्बाया ऐतिहासिकतायात कयाः छुं विवाद मखुसां थ्व गुम्बा पुनर्निर्माणया ज्या अमेरिकी सरकारपाखें याःगु जूगुलिं थ्व हे गुम्बाया किपा छाय् तयेत्यंगु धयागु खँय् चर्चा सुरु जूगु खः ।
नेपालय् मेमेगु नं यक्व ऐतिहासिक बौद्ध गुम्बात दु, तर सरकारं चुच्चे नक्सा लिकयाः थ्व हे गुम्बाया चित्र तयेत्यंगुलिं धाःसा थुकी भूराजनीतिक स्वार्थ दुगु विश्लेषण यानाहःगु खः । न्यादँति न्ह्यः थ्व गुम्बा पुनर्निर्माण व संरक्षणया निंतिं धकाः अमेरिकां २ लाख ८५ हजार अमेरिकी डलर (थ्यंमथ्यं स्वंगू करोड) ग्वाहालि बिउगु खः ।
सरकारी अधिकारीतय्सं म्वहः चिग्वः जूगुलिं नेपाःया नक्सा स्पष्ट रुपं न्ह्यंकेत थाकुगुलिं नक्सा चीकेमाःगु तर्क तःगु दु । तर थ्व हे गुम्बाया चित्र छाय् तयेमाःगु धयागु बारे धाःसा आधिकारिक रुपं छुं धाःगु मदुनि । इतिहासविद्, सम्पदाविद्तय्सं धाःसा धाथें नेपाःया सांस्कृतिक सम्पदायात थाय् बीगु खःसा थ्व स्वयां पुलांगु, ऐतिहासिक सम्पदात यक्व हे दनिगु जूसां थ्व हे लो घ्याकर गुम्बाया किपा छाय् तयेमाल धयागु न्ह्यसः तयाच्वंगु दु । थ्व गुम्बाया किपा तयेमाःगु खँय् छुं आधिकारिक व स्पष्ट व्याख्या हे मयासे तःगुलिं थुकी भूराजनीतिक स्वार्थ दुगु विश्लेषण जूगु खः ।
अदृश्य रुपं अमेरिकाया क्वातूगु ग्वाहालिं निर्वाचन त्याकाः वर्तमान सरकार दयेकेत ताःलाःगु धयागु चर्चा जुयाच्वंगु इलय् सरकारं यानाच्वंगु ज्यां थज्याःगु चर्चायात अझ बल बियाच्वंगु दु । छुं न्हि न्ह्यः जक दलाइ लामाया बुन्हि न्यायेकेबिउगु खँय् नं सरकारया आलोचना जुयाच्वंगु दु । दलाइ लामा चीनयात घेरे यायेगु निंतिं अमेरिकां साथ बिया वयाच्वंगु संस्था खःसा नेपालय् धाःसा न्हापांनिसें दलाइ लामा सम्बन्धी छुं नं गतिविधि यायेत प्रतिबन्ध तयातःगु खः ।
LEAVE YOUR COMMENTS