ने. सं. ११४६ तछलाथ्व सप्तमी -

सरकार, कोरोना व भ्रष्टाचार

देशय् अस्थिरता ब्वलनिगु इलय् राज्यसत्ताय् दुपिंसं थीथी कथं फाइदा कायेत स्वइगु न्हूगु खँ मखु। विश्वन्यंकं कोरोना महामारी न्यनाच्वंगु इलय्ने पालय् नं थीथी कथंया भ्रष्टाचारया बुखँ वयाच्वंगु दुसा उकथं भ्रष्टाचारया श्रृंखला नं मदिक न्ह्यानाच्वंगु दु। विश्वन्यकं कोरोनाया महामारी शुरु जुइवं उकिया रोकथामया निंतिं माःगु थीथी कथंया सामग्री न्यायेगु झ्वलय् सरकारं थम्ह हे दयेकातःगु मापदण्ड अःखः छगू विवादास्पद व्यापारिक संस्थायात सामान हयेगु टेन्डर बिल । उगु कम्पनीं हःगु सामग्रीयात कयाः आपालं विवाद जुइवं अन्ततः सरकार टेन्डर हे खारेज यायेत बाध्य जुल । वयां लिपा सरकारं स्वास्थ्य सामग्री हयेगु जिम्मा नेपाली सेनायात बिल । तर सेनां हःगु सामान नं बजाः भाः स्वयां आपालं थिके जूगु जक मखु सेना तकं विवादय् लात । थुकथं कोराना भाइरसया संक्रमणया इलय् स्वास्थ्य मन्त्रालयलिसें सेना तक विवादय् लाइगु ज्यां नेपाः सरकारया वास्तविक ख्वाःपाः उला बिउगु दु ।

अथेला नेपाल सरकारं लकडाउन याये न्ह्यः हे विदेशय् च्वंपिं नेपाःमिया उद्धार यायेमाःगु माग जुल । तर सरकारं चीनया वुहानय् च्वंपिं नेपाःमि विद्यार्थीयात उद्धार यायेगु ज्या ला जुल तर नेपाःया अर्थतन्त्रय् तःधंगु योगदान यानाच्वंपिं नेपाःमि जनताया उद्धार यायेत याःगु अलमलं यानाः सरकार यात गरिब नेपाःमिया चिउताः जकं मदुगु खःला धइगु न्ह्यसः तकं ब्वलनाच्वंगु दु। चीनं उद्धार यानाहःपिं आपालं विद्यार्थी आर्थिक रुपं सम्पन्नपिं खः । आर्थिक रुपं सम्पन्नपिं जूगुलिं हे इपिं चीनय् वनाः अध्ययन याःवंपिं खः । तर खाडी मुलुकय् वनाः थःगु हिचःति हायेकाः देय्या अर्थतन्त्रय् योगदान याःपिंत उपेक्षा यायेगु ज्या नं थ्वहे सरकारं यात। वुहानं उद्धार यानाहःपिंत सरकारं हवाईजहाज छ्वयाः निःशुल्क उद्धार याःगु जकमखु इमित स्ववाःतक क्वारेन्टाइनय् नं निःशुल्क तल । तर खाडी मुलुकं उद्धार यानाहःपिं नेपाःमिया हवाई भाडा स्वदुगं स्वयां अप्वः कायेगु जक मखु, इमित क्वारेन्टाइनय् च्वनेत तकं थःपिंसं हे ध्यबा पुलेमाःगु नियम सरकारं दयेकल । थुकिं यच्चुक क्यं दुई तिहाईया कम्युनिष्ट सरकारया वास्तविक जनता सु जुल धइगु !

थौंया अवस्थाय् वास्तवय् उद्धार यायेमाःपिं जनता सु खः धकाः सरकारं मसिउगु मखु। विशेष यानाः थःगु देशय् सरकारं लजगाः बीमफुगु हुनिं आपालं धयाथें नेपाः जलाखला देय् भारतलिसें खाडी मुलुकय् वनाः ज्या यायेगु यानाच्वंगु दु। अले देय्या अर्थतन्त्रय् नं इमिगु योगदान आपालं दु। तर देय्या अर्थतन्त्रय् आपालं योगदानय् व तिबः बियाच्वंपिं जनता गबलय् समस्याय् लात अबलय् इमित उद्धार यायेगु मामिलाय् धाःसा सरकारं ध्यान मबिउगु जक मखु। इमित उद्धार यायेफइ मखु धकाः ल्हाः ल्ह्वनेगु ज्या तकं थ्व सरकारं यात । थ्व धइगु देय्या आर्थिक अवस्था कमजोरपिं नेपाःमि जनताप्रति सरकारया स्वयेगु मिखा गथे च्वं धइगु खँ यच्चुक क्यनाबिल ।

थःगु ध्यबा फुकाः विदेशय् आखः ब्वं वने फुपिनिगु निंतिं करोडौं तका खर्च यानाः सितिकं इमित क्वारन्टाइनय् तयेगु ज्या यातसा मेखे भारतं नेपाः लिहां वःपिं जनतायात सरकारं क्वारन्टाइनय् तयेगु ला छु इमित फयांफछि देशय् दुमकायेगु नीति तकं सरकारं ज्वन ।

थःगु ध्यबा फुकाः विदेशय् आखः ब्वं वने फुपिनिगु निंतिं करोडौं तका खर्च यानाः सितिकं इमित क्वारन्टाइनय् तयेगु ज्या यातसा मेखे भारतं नेपाः लिहां वःपिं जनतायात सरकारं क्वारन्टाइनय् तयेगु ला छु इमित फयांफछि देशय् दुमकायेगु नीति तकं सरकारं ज्वन। भारतया थीथी थासं सलंसः किलोमिटर न्यासि वयाः नेपाःया सीमाय् थ्यंकः वःपिं जनतायात नेपाः दुकायेत तकं सरकारं आनाकानी यात। जब भारतं नेपाःया जनतायात थःपिंसं लही फइमखु धकाः धाल अले जक सरकारं इमित नेपाः दुहां वयेके बिल । तर इमित व्यवस्थित रुपं क्वारन्टाइनय् तयेगु वा इमित माःगु छुं नं कथंया व्यवस्था यायेगुलिइ धाःसा सरकारं चिउताः मक्यं । अथे जुयाः आः थन न्ह्यसः ब्वलनी ! दुई तिहाई कम्युनिष्ट सरकारया हिमायती सु? सरकारया प्राथमिकता सु? थ्व न्ह्यसः थौं आम जनताया दथुइ दनाच्वंगु दु ।

सरकारी तथ्यांककथं भारतं जक ३ गू लाख स्वयां अप्वः नेपाःमि नेपाः लिहां वःगु दु। तर इमित क्वारेन्टाइनय् तयेगु व्यवस्थाय् धाःसा सरकारं तच्वकं लापरवाही याःगु खँ सार्वजनिक जुयाच्वंगु दु। गुलिखे क्वारेन्टाइनय् माक्व ट्वाइलेट तकं मदु। गुलिखे क्वारेन्टाइनय् स्वास्थ्यकर्मीपिंत माःगु सामान मदु। तर थुकिया दथुइ सरकारं धाःसा अर्बौं तका खर्च जूगु धकाः धायेगु यानाच्वंगु दु । वास्तवय् सरकारं याःगु खर्च धाथें जूगु खःला मखुला धइगु न्ह्यसः नं थन ब्वलनाच्वंगु दु। अर्बाैं तका ध्यबा खर्च जुइगु तर क्वारेन्टाइनय् सामान्य आवश्यकता सामानया नं व्यवस्था मदइगु !

न्हापांगु लटय् चीनया वुहानं उद्धार यानाहःपिं १७५ म्ह नेपाःमि विद्यार्थीयात ख्वपया क्वारेन्टाइनय् तल । इमित अन छुं नं कथंया वासः यायेमाःगु अवस्था मवल तर खर्च धाःसा छम्ह मनूयात फाइभ स्टार होटेलय् तयेगु बराबर जुल । थुकथं वर्तमान सरकार आर्थिक रुपं कमजोर जनताया निंतिं अनुदार जक मखु भ्रष्टाचार यायेगु मामिलाय् अब्बल जूगु दसु आःया महामारीं क्यना बिउगु दु ।

सरकारं भारतं लिहां वःपिं जनतायात जाँच यायेगु धकाः आरडीटी परीक्षण यायेगु ज्या जुल । उगु आरडीटी किटयात विश्व स्वास्थ्य संगठनं मान्यता मबिउगु जक मखु उकिया विश्वस्तनीयता तकं मदुगु पुष्टि जुइधुंकाः पीसीआर प्रविधिपाखें परीक्षण यायेमाःगु माग आम सर्वसाधारण जनतां यानाच्वंगु दु। तर सरकारं धाःसा अझ नं आरडीटीपाखें परीक्षण यायेगु ज्या यानाच्वंगु दु। अझ सार्वजनिक जूगु खबर कथं आरडीटी प्रविधि न्यायेगु झ्वलय् नं आपालं घोटाला जूगु दु। तर सरकारया प्राथमिकता धाःसा आः नं छाय् आरडीटी हे जुयाच्वंन धइगु न्ह्यसः सर्वसाधारण जनतां ल्ह्वनेगु जक मखु सरकारया विरोधय् देय्न्यंकं प्रदर्शन तकं यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु। मेखे सरकारं थीथी क्वारेन्टाइनय् तयातःपिनिगु पीसीआरपाखे परीक्षण यायेगु धकाः नमूना यंकूगु यक्व दयेधुंकूसां नं उकिया लिच्वः पिहां मवयाः गुलिखें क्वारेन्टाइनय् च्वनाच्वंपिं क्वारेन्टाइनं बिसिउँ वनेगु यानाच्वंगु दु । गुलिखे मनूतय्सं क्वारेन्टाइन स्थलय् हे आत्महत्या याःगु समाचार तकं सार्वजनिक जुइधुंकूगु दु ।

थ्व मुक्कं घटनायात दुवालाः स्वयेगु खःसा वर्तमान सरकार गुलि तक सक्षम धइगु न्ह्यसः आम जनतां तयाच्वंगु दु। तर वर्तमान सरकार प्रमुख केपी ओली धाःसा नेपाःमि जनताया इम्युन सिस्टम बल्ला धकाः भाषण यायेगुलिइ मख्ख जुयाच्वंगु दु। अझ ला नेपाःमि जनतां छु छु नयाच्वंगु खः उकिया कारणं नेपाःमियात कोरोनां काचाक्क थीमखु धकाः फय्गं खँ ल्हायेगुलिं मस्त जुयाच्वंगु दु। देय्या निंतिं थ्व थें दुर्भाग्य मेता छु जुइ ।