बीबीसी- सन् १९८८ य् गुबलय् मीरा नायरया फिल्म सलाम बाम्बें संसारन्यंकं धूम मचे यानाच्वंबलय् शायद सुयां मिखां छम्ह गंसिम्ह झिंच्यादँ–नीदँ दुम्ह मिजंपाखे वंगु जुइ, गुम्ह मुक्कं छुं सेकेन्डया निंतिं पर्दाय् खनेदइ ।
सतक सिथय् च्वनाः मेपिनिगु चिठ्ठी च्वया च्वनीम्ह ल्याय्म्हया चिकिचाधंगु भूमिका म्हितूम्ह अभिनेता इरफान खानं उबलय् मुक्कं झिंन्यागू ति शब्दया डाइलग न्ववाःगु खः– ‘बस–बस् १० लाइन हो गया, आगे लिखनेका ५० पैसा लगेगा, मांका नाम–पता बोल’

थ्व हे फिल्मय् दर्शकतसें न्हापांखुसी इरफानयात फिल्मया पर्दाय् खन, अले ल्वःमंका नं छ्वल । तर शायद हे जक सुनां नं सिउगु खइक थ्व अभिनेता लिपा वनाः भारतया जक मखु, संसारय् हे नां जाइ धकाः ।
सन् १९६६ य् जयपुरय् बूम्ह इरफान खानया मचा ई छगू चिकिचाधंगु त्वालय् जूगु खः । शहर चीधंसां, वया म्हगस धाःसा तःधं ।
थ्व स्वाभाविक हे खः कि मचाबलय् निसें बाखं, कहानीइ शौकिनम्ह इरफानया झुकावनं फिल्मपाखे हे जुल, विशेष यानाः नसिरुद्दिन शाहया फिल्म स्वयाः स्वयाः ।
छगू टेलिभिजन अन्तर्वार्ताय् थःगु मचाबलय्या खँ न्यंकेगु झ्वलय् इरफानं धाःगु खः, ‘मिथुन चक्रवर्तीया फिल्म मृगया वयाच्वंगु, उबलय् सुं छम्हेसिनं जिगु ख्वाः मिथुन लिसे मिले जू धाल, अबलय् जितः ताल कि जि नं फिल्मय् म्हिताच्वनागु दु । ग्वःन्हु ग्वःन्हु तक मिथुनया थें हेयरस्टाइल दयेकाः चाःहिला च्वना ।’
तर लिपा वनाः इरफान थः हे छम्ह ट्रेन्डसेटर याइम्ह जुल ।
छखे इरफान थःम्हं थःत हिन्दी सिनेमाया छम्ह प्रतिभावान अभिनेतातय् धलखय् थःत स्थापित यातसा हलिउडया फिल्म लाइफ अफ पाइ, द नेमसेक, द स्लमडग मिलिनियर, द माइटी हर्ट, द अमेििजंग स्पाइडरम्यान थेंज्याःगु फिल्म नं म्हितल ।
मतलब यंग ली, मीरा नायरया फिल्मं निसें अनीज बज्मी, सुजीत सरकार तकया फिल्म ।
इरफान थःथम्हं प्रतिभाया ‘खान’ दुम्ह खः, विशेषत शाहरुख, आमिर, सलमान थेंज्याःपिं खान हिरोतय् दथुइ बलिउडय् ।
चाहे मिखां अभिनय यायेगु वयागु ‘अदा’ जुइमा, संवाद न्ववायेगुली सहजता, रोमान्टिक रोल निसें दुर्गम गांया डाकु जुइगु वयागु क्षमता, थज्याःगु गज्जबया तालमेल म्हो हे जक स्वयेदइ ।
गथे कि ‘पान सिंह तोमेर’य् डाँकुया रोल व उकी वं गुकथं निर्दोषपन, भोलापनया दथुइ तिरस्कार व विद्रोहयात छथाय् ल्वाकछ्यानाः क्यन ।
सिस्टम पाखें निराश, हतास जुयाः बन्दूक ल्ह्वंम्ह पान सिंहं न्ववाइ ‘दूरदराज गामय् ला ‘विद्रोही’ जक दइ, डकैट ला पार्लियामेन्टय् दइ ।’ जब थ्व संवाद पर्दाय् वइ, दर्शकतय्सं थाइगु तालि संवादया निंतिं जक मखु, वयागु अभिनयया निंतिं नं खः । इरफानं थःगु अभिनयं झीत थ्व एकीन याके बी कि वं न्ववानाच्वंगु खँ धाथें सत्य हे खः, जब कि झीसं सिउ थ्व सही मखु ।

सन् २०१२ य् वःगु थ्व फिल्मया निंतिं इरफान खानयात राष्ट्रिय पुरस्कार बिउगु खः ।
या फिल्म हैदरय् याःगु अभिनय, गुकी वं न्ववाइ– झेलम नं जि हे, चिनार नं जि हे, शिया नं जि हे, सुन्नी नं जि हे, अले पंडित नं ।
खय्त ला थ्व छम्ह भूतया भूमिका खः, तर झीत एकीन याके बी, व धाथें हे दु, अले झीगु नुगःया सः तयाच्वंगु दु ।
या फिल्म मकबूलय् अब्बाजी (पंकज कपूर)या निंतिं बफादारी याइम्ह, अब्बाजी व निम्मी (तब्बु)या दथुइ फँसे जुयाच्वंम्ह मियाँ मकबूल (इरफान), गुम्हेसिनं अब्बाजीयात स्यानाः वयापाखें पिछा ला छुडे याइ, तर ग्लानीं वयात त्वपुया च्वनी । उगु दृश्य, गुकी इरफान व तब्बुयात थःगु सफागु ल्हातय् नं हिभ्याः खनाच्वनी, छुं हे न्वमवासे हे इरफानं आत्मग्लानिया भाव झीगु न्ह्यःने चुपचाप थ्यंकाबी ।

फिल्म जज्बाय् वं ऐश्वर्यायात धाइ, ‘मतिना दु, उकिं ला छ्वया च्वना, हठ खःसा ला जिगु बाहुपाशाय् दुगु खइ’ । थ्व संवाद न्यनेबलय् व थेंज्याःम्ह प्रेमी ला सुं हे मदु थें जुइ ।
धयागु अर्थ छु धाःसा इरफान खानयाके थज्याःगु विशेषता दु कि व न्ह्यागु हे भूमिकाय् पर्दाय् खनेदयेमाः, फिल्म स्वः वयाच्वंपिं दर्शकयात थ्वयां बांलाक सुनां नं थ्व भूमिका ला याये हे फइमखु धयाथें ताइ ।
बलिउडय् सु नं अभिनेता ‘टाइपकास्ट’ जुइगु वा यानाबीगु छगू नियम थें हे दु, तर इरफानं थज्याःगु सारा नियम त्वाःथलाबिउगु दु ।
फिल्म ‘हासिल’ लिपा वयात अप्वः थें सब–नेगेटिभ भूमिका वयाच्वंगु इलय् वं ‘हिन्दी मिडियम’ थेंज्याःगु फिल्मय् म्हिताःगु थःगु ‘कमिक टाइमिंग’ नं विशेष दु धकाः क्यनाबिल ।
‘लञ्चबक्स’ फिल्मय् साजन फर्नान्डिजया भूमिका शायद वं म्हितूगु दकलय् यइपुगु भूमिका जुइमा । छगः लञ्च बक्स व उगु बक्सय् तयाहःगु चिठ्ठी, गुकी निम्हेसिया प्रेमकहानी दइ, गुपिं कि गुबलें हे नापमलाःनिपिं खः ।
इरफानं साजन फर्नान्डिजया भूमिका गुकथं म्हितल, थ्व ला अभिनयया ‘मास्टर क्लास’ हे धायेमाः । थ्व फिल्म कान्स फिल्म महोत्सवय् तक थ्यन ।
यदि ‘करिब करिब सिंगल’ वा ‘पिकू’ फिल्म स्वःगु खःसा पक्का नं ध्यान वनी, थ्व मनू पर्दाय् जक मखु धाथें नं गुलि रोमान्टिक धयागु खँ । छु खः व खुलेआम धयाजुइ ।
तर सफलताया थ्व चमक धमकया लिउने दँ दँ तक गुमनामी, संघर्ष व टेलिभिजनय् चिचिधंगु रोल याना वःगु संघर्षया बाखं नं दु ।
मेमेपिं थें नेशनल स्कुल अफ ड्रामा (एनएसडी)इ ब्वना वयेधुंकाः व मुम्बइ वल, तर थन चिचिधंगु रोलबाहेक वयात छुं मवल । ‘एक डाक्टर कि मौत’ व ‘कमला के मौत’ फिल्मय् व पंकज कपूर लिसे चिकिचाधंगु रोलय् खनेदुगु खः । थ्वया लिसेलिसें टिभीइ नं खनेदयेकः वल । वं टेलिभिजनय् ‘कहकशां’, ‘लाल घास पे नीले घोड’, ‘भारत एक खोज’, ‘बनेगी अपनी बात’य् खनेदत । तर वयात यक्वसिनं टेलिभिजनय् ‘चन्द्राकान्ता’ श्रृंखलाय् म्हितूगु बद्रीनाथया भूमिकाय् लुमंकातल ।
धाथें ला थ्व धायेगु गलत जुइ मखु कि वयागु क्षमता म्हसिकेगु ज्या अंग्रेजी फिल्मकार आसिफ कपाडियां यात, गुम्हेसिनं वयात सन् २००१ य् ‘वारियर’य् म्हितकल । थ्व फिल्म बाफ्टाय् तक थ्यन ।

लन्दनय् छगू अन्तर्वार्ताया झ्वलय् इरफानं धाःगु खः, ‘गुबलय् तक मनुखं सही–गलतया प्रयोग यानास्वइमखु, वं थुइकी गथे याना ?’
स्लमडग मिलिनियरय् वयागु भूमिका तःधं मजू । थ्व भूमिकायात कयाः वं धाःगु खः, ‘छुं नं भूमिकां छितः यक्व खँ स्यनाबी, उकिं अज्याःगु भूमिका याइ ।’
अन्तर्राष्ट्रियस्तरय् नं वया नां तःधं, थुकिया बारे असीम छोबडां च्वःगु सफू ‘इरफान खान ः द म्यान, द ड्रिमर, द स्टार’य् खनेदइ । जुल छु धाःसा सन् २०१० य् इरफान न्यूयोर्कया छगू रेष्टुराँय् च्वनाच्वंगु जुयाच्वन । न्ह्यःनेया टेबलय् हलिउड अभिनेता मार्क रफलो च्वनाच्वन । इरफानयात मार्कयात फ्यान कथं नापलायेगु इच्छा जुयाच्वन, तर वनेत ग्यानाच्वन, छाय्धाःसा मार्क अन्तर्राष्ट्रिय फिल्मय् तःधंगु नां खः । थ्व हे इलय् मार्क थः हे सिटं दनावल, अले इरफानयान धाल, ‘जिं स्लमडगय् छिगु ज्या स्वया, तसकं बांलाःगु ज्या याःगु दु ।’
अजूचायापुगु संजोग छु धाःसा गुबलय् व नेशनल स्कूल अफ ड्रामय् ब्वनाच्वंगु खः, उबलय् हे वयात छगू अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म चूलात । मिरा नायरं वयात ‘सलाम बाम्बे’ फिल्मय् छगू तःधंगु भूमिकाया निंतिं ल्यःगु खः । व बम्बे वयाः वर्कशपय् नं च्वन, तर निन्हु लिपा हे वयात उगु फिल्मय् दुथ्याके मफुगु खबर बिल ।
बिबिसीयात बिउगु छगू अन्तर्वार्ताय् वं धाःगु खः, ‘उबलय् जि चछि ख्वया, थुकिया पलेसा जितः छगू चिकिचाधंगु रोल बिल ।’
उबलय्या ऋण मिरा नायरं १८ दँ लिपा इरफान खानयात ‘द नेमसेक’य् अशोक गांगुलीया भूमिका बियाः पुल । थ्व भूमिका स्वयेधुंकाः शर्मिला टेगोरं इरफानयात म्यासेज याःगु खः, ‘छ थेंज्याःम्हेसित जन्म बिउगुलिं थः मांअबुयात सुभाय् बिउ ।’
संजोग हे धायेमाः स्वन्हु न्ह्यः इरफानयात जन्म बिउम्ह वया मां सईदा बेगम मंत, आः इरफानं अलबिदा धया वन ।
LEAVE YOUR COMMENTS